Việc xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đang đặt ra yêu cầu cấp bách về hoàn thiện nền tảng pháp lý cho các mô hình tài chính mới như blockchain, fintech hay tài sản số. Trao đổi với phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập, GS.TS. Lê Hồng Hạnh – Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho rằng Việt Nam cần một cơ chế nghiên cứu chuyên sâu, có định hướng và quy tụ chuyên gia thực sự am hiểu để đồng hành cùng Chính phủ trong quá trình thiết kế thể chế cho mô hình kinh tế đặc biệt này.
 |
| GS.TS. Lê Hồng Hạnh – Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam. |
Phóng viên (PV): Thưa ông, vì sao VIAC lại đặt vấn đề thành lập một hội đồng chuyên gia về tranh chấp tài chính số và kinh tế số vào thời điểm này?
GS.TS. Lê Hồng Hạnh: Xuất phát từ thực tế là Việt Nam đang triển khai xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Đây là một định chế tài chính rất mới đối với Việt Nam.
Nó là Trung tâm tài chính quốc gia nhưng bản chất lại mang tính quốc tế rất cao. Nếu chúng ta muốn phát triển đúng nghĩa một Trung tâm tài chính quốc tế thì phải vận hành theo chuẩn mực quốc tế, phải hiểu cách thế giới đang làm và phải có khả năng thích ứng với các xu hướng tài chính mới.
Trong khi đó, Việt Nam chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc xây dựng và vận hành mô hình này. Có nhiều vấn đề chúng ta chưa hiểu hết, chưa có điều kiện tiếp cận đầy đủ hoặc chưa vận dụng được hết kinh nghiệm quốc tế.
Vì vậy, nếu chỉ làm theo kiểu vừa làm vừa dò dẫm thì sẽ rất khó đạt hiệu quả. Điều quan trọng là phải nghiên cứu một cách chủ động, có định hướng và hướng tới các giải pháp cụ thể.
PV: Theo ông, đâu là thách thức lớn nhất trong việc xây dựng nền tảng pháp lý cho Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam?
GS.TS. Lê Hồng Hạnh: Khó khăn lớn nhất nằm ở chỗ đây là lĩnh vực rất chuyên sâu. Không phải ai cũng hiểu blockchain, fintech, kinh tế số hay tranh chấp tài chính quốc tế. Nhưng khi xây dựng nền tảng pháp lý cho trung tâm tài chính quốc tế thì hàng loạt câu hỏi phức tạp sẽ xuất hiện và các câu hỏi đó phải được trả lời đúng, trả lời chuẩn xác.
Nếu chúng ta nghiên cứu không đúng hướng hoặc đưa ra giải pháp thiếu chuẩn xác thì sẽ không tạo ra giá trị phát triển cho Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam.
Chính điều đó khiến VIAC cùng các tổ chức đối tác như Hiệp hội Blockchain, các hiệp hội tài chính và tư vấn tài chính thống nhất rằng cần có một hội đồng chuyên gia để đồng hành cùng Chính phủ và Nhà nước trong quá trình hoàn thiện nền tảng pháp lý cho mô hình này.
 |
| Trung tâm tài chính tại TP. Hồ Chí Minh |
PV: Hội đồng chuyên gia này sẽ hoạt động theo mô hình như thế nào, thưa ông?
GS.TS. Lê Hồng Hạnh: Trước hết phải khẳng định rằng mục tiêu của hội đồng không phải đi tìm kiếm tranh chấp.
Hiện nay Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam mới ở giai đoạn hình thành, chưa vận hành đầy đủ nên chưa phát sinh nhiều tranh chấp thực tế. Điều quan trọng hơn là phải chuẩn bị nền tảng thể chế ngay từ đầu.
Hội đồng sẽ tập trung nghiên cứu, tham gia góp ý chính sách, góp ý pháp luật, góp ý quy chế vận hành cũng như đề xuất các giải pháp điều hành phù hợp cho Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam.
Chúng tôi sẽ sử dụng đội ngũ chuyên gia có hiểu biết chuyên sâu để tham gia trực tiếp vào quá trình xây dựng chính sách và pháp luật, hỗ trợ các cơ quan điều hành nhận diện sớm những vấn đề mà có thể hiện nay chưa nhìn thấy hết vì mô hình này còn quá mới.
PV: Ông nhìn nhận như thế nào về vai trò của TP. Hồ Chí Minh trong quá trình vận hành Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam?
GS.TS. Lê Hồng Hạnh: Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam là một mô hình thống nhất đặt tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Tuy nhiên, mỗi nơi sẽ có đặc thù riêng. Cũng giống như hệ thống pháp luật của chúng ta là thống nhất nhưng mỗi địa phương vẫn có những vấn đề và điều kiện phát triển khác nhau.
TP. Hồ Chí Minh có thể sẽ có những câu hỏi riêng, những vướng mắc riêng trong quá trình vận hành Trung tâm tài chính quốc tế. Khi đó, hội đồng chuyên gia của chúng tôi luôn sẵn sàng cử chuyên gia tham gia tư vấn, hỗ trợ.
Tinh thần của chúng tôi là đồng hành cùng các cơ quan quản lý để làm thế nào Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam vận hành hiệu quả nhất và tạo ra giá trị phát triển lớn cho đất nước như kỳ vọng của Đảng, Quốc hội và Chính phủ.
PV: Ông kỳ vọng gì từ mô hình hội đồng chuyên gia này trong tương lai?
GS.TS. Lê Hồng Hạnh: Tôi cho rằng điều quan trọng nhất là phải đi trước về thể chế.
Trong các lĩnh vực mới như tài chính số, blockchain hay fintech, nếu không chuẩn bị kỹ về nền tảng pháp lý thì khi vận hành sẽ rất dễ phát sinh rủi ro và lúng túng trong xử lý. Việc có một hội đồng chuyên gia chuyên sâu sẽ giúp quá trình nghiên cứu và xây dựng chính sách đi đúng hướng hơn, tránh tình trạng vừa làm vừa sửa.
Nếu làm tốt, đây sẽ không chỉ là cơ chế hỗ trợ về mặt pháp lý mà còn là một động lực giúp Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam phát triển hiệu quả, bền vững và có khả năng cạnh tranh quốc tế.
Trân trọng cám ơn ông đã chia sẻ!
