Cơn sốt giá gạo nội địa tại Nhật Bản đang buộc các nhà phân phối nước này phải ráo riết săn tìm nguồn cung thay thế. Theo ông Tạ Đức Minh - Tham tán thương mại Việt Nam tại Nhật Bản, giá gạo bản địa tăng đáng kể đã kích hoạt tâm lý lo ngại của người tiêu dùng.
Ngược lại, các dòng gạo Việt như ST25 và Japonica trồng trong nước đang nhận cơn mưa lời khen từ giới buôn và khách hàng nhờ chất lượng vượt trội cùng giá bán cạnh tranh.
 |
| Gạo ST25 là sản phẩm đạt giải "Gạo ngon nhất thế giới 2019", được Vinaseed gieo trồng tại vùng lúa tôm Sóc Trăng. Sử dụng giống lúa thuần chủng do Ks.Hồ Quang Cua cung cấp, quy tình canh tác khép kin đảm bảo truy xuất nguồn gốc rõ ràng bằng phần mềm tiến tiến Farm - Record của Nhật Bản. |
Sự dịch chuyển này còn được tiếp sức bởi cộng đồng hơn 600.000 người Việt tại Nhật, cùng lượng lớn cư dân châu Á hiện đang sinh sống, học tập tại đây. Nhóm khách hàng khổng lồ này vốn cực kỳ quen thuộc với các loại gạo hạt dài, có hương thơm.
Song song đó, xu hướng chuộng ẩm thực Việt của chính người bản xứ đang giúp hạt ngọc Việt mở rộng độ phủ từ các nhà hàng, bếp ăn công nghiệp đến chuỗi cơm hộp bento và kênh bán lẻ.
Minh chứng thực tế, ông Takashi Takanashi - Giám đốc Công ty Spice House (Kanagawa), thừa nhận ông ăn gạo Việt mỗi ngày và đánh giá chất lượng của chúng không hề kém cạnh gạo Nhật. Đại diện doanh nghiệp này tiết lộ, gần 80% lượng gạo Việt Nam nhập khẩu hiện được đổ vào phân khúc thương mại như nhà hàng, tiệm bento. Riêng năm 2025, Spice House đã nhập khẩu khoảng 1.000 tấn gạo Việt và dự kiến tiếp tục tăng sản lượng trong thời gian tới.
Một "ông lớn" khác là Công ty Sun-Tommy International Co., Ltd. trước đây đều đặn nhập 500 tấn mỗi năm, cũng đã lên kế hoạch nâng mục tiêu lên 500-600 tấn trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3/2026.
 |
| Gạo Japonica hay gạo Sinica là một trong 2 loại gạo chính của khu vực châu Á, được tiêu thụ rộng rãi ở Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc.... Ở Nhật quy định chung các giống gạo trắng thường gọi là Japonica. |
Theo Giám đốc Kenji Miyazawa, gạo Việt ghi điểm lớn trong mắt các nhà sản xuất bento nhờ hương thơm dễ chịu và độ dẻo tương đồng gạo Nhật, lại có mức giá "mềm" giúp các doanh nghiệp kiểm soát tốt chi phí đầu vào. Phía Sun-Tommy International bày tỏ tham vọng đưa gạo Việt lên kệ siêu thị một cách đều đặn.
Dù sở hữu tiềm năng khổng lồ từ các giống gạo Japonica, ST25 hay Tám thơm, giới chuyên gia nhìn nhận hạt gạo Việt vẫn phải vượt qua 3 điểm nghẽn lớn nếu muốn trụ vững tại thị trường này:
Ông Takanashi thẳng thắn chỉ ra gạo Việt ăn nóng rất ngon nhưng khi nguội lại hơi cứng. Đây là điểm yếu chí mạng khi tấn công vào cánh cửa bento, onigiri hay sushi – những món ăn vốn đặc trưng ăn nguội của người Nhật.
Doanh nghiệp Nhật coi trọng sự ổn định tuyệt đối. Do đó, Việt Nam buộc phải chuẩn hóa toàn bộ chuỗi từ chọn giống, canh tác, kiểm soát nghiêm ngặt nông dược đến khâu thu hoạch và đóng gói.
Khâu xay xát, bảo quản trong nước cần được nâng cấp công nghệ để giữ được độ bóng, độ dính tự nhiên của hạt gạo.
Để cất cánh dài hạn, Tham tán Tạ Đức Minh khuyến nghị doanh nghiệp cần phân định rõ chiến lược cho từng phân khúc. Trong đó, gạo Japonica Việt Nam sẽ hướng tới việc thay thế một phần gạo Nhật tại các nhà hàng, chuỗi bento. Ngược lại, các dòng đặc sản như ST25, Tám thơm sẽ được định vị ở phân khúc cao cấp, phục vụ riêng cho các món ăn chuẩn vị Á châu hoặc những thực khách thích trải nghiệm hương vị mới.
