Doanh nghiệp xuất khẩu nông sản gặp khó vì quy định hoàn thuế mới

Sự thay đổi về chính sách thuế luôn có tác động trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp, và quy định mới về hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT) đang tạo ra một "nút thắt" tài chính cho các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản Việt Nam. Theo Điều 19 của Nghị định 181, có hiệu lực từ ngày 1/7, các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản buộc phải áp dụng thuế suất 5% khi xuất hóa đơn, sau đó mới được hoàn thuế sau khi hàng hóa đã được xuất khẩu. Điều này đang đặt ra một thách thức lớn, đặc biệt với một ngành có biên lợi nhuận vốn đã rất thấp.

Từ trước đến nay, các sản phẩm nông nghiệp sơ chế như cà phê, gạo, tiêu, điều... vốn không thuộc diện chịu thuế VAT. Tuy nhiên, với quy định mới, doanh nghiệp phải tạm ứng một khoản tiền lớn để nộp thuế trước khi được hoàn lại. Đây là một quy định gây ra nhiều phiền hà và lo lắng cho cộng đồng doanh nghiệp.

Doanh nghiệp xuất khẩu nông sản gặp khó vì quy định hoàn thuế mới.

Tập đoàn Phúc Sinh, một trong những doanh nghiệp xuất khẩu nông sản lớn, đã chia sẻ những áp lực cụ thể mà họ đang phải đối mặt. Với doanh số xuất khẩu trung bình từ 1.000 - 1.200 tỷ đồng mỗi tháng, việc áp dụng 5% thuế VAT đồng nghĩa với việc họ phải nộp tạm ứng 50 - 60 tỷ đồng. Doanh nghiệp rất lo ngại về nguy cơ chậm hoàn thuế, một tình trạng khá phổ biến hiện nay. Thậm chí, rủi ro có thể lớn hơn khi họ không được hoàn thuế nếu xảy ra lỗi từ bên thứ ba trong chuỗi cung ứng.

Khó khăn lớn nhất đối với các doanh nghiệp không phải là số tiền thuế phải nộp, mà là tình trạng dòng tiền bị "tắc nghẽn". Với đặc thù của ngành xuất khẩu nông sản là biên lợi nhuận thấp, việc một khoản vốn lớn bị "giữ lại" trong thời gian chờ hoàn thuế có thể đẩy dòng tiền vào tình trạng cạn kiệt. Điều này gây khó khăn đặc biệt đối với các doanh nghiệp có tiềm lực tài chính vừa và nhỏ, thậm chí có thể đe dọa đến khả năng duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh của họ. Trong bối cảnh cuối năm, khi các doanh nghiệp đang cần vốn để nhập hàng, chuẩn bị cho các đơn hàng xuất khẩu, việc bị "giam" vốn như vậy sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng lực cạnh tranh và thực hiện hợp đồng.

Theo các chuyên gia kinh tế, quy định mới này đi ngược lại với tinh thần hỗ trợ và tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động. Thủ tục hành chính rườm rà, cùng với tình trạng chậm trễ trong việc hoàn thuế, đang trở thành một rào cản lớn, làm giảm sức hấp dẫn của lĩnh vực xuất khẩu nông sản. Để giải quyết vấn đề này, cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn giữa các cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp. Cần xem xét lại quy định này hoặc đưa ra những cơ chế linh hoạt, rút ngắn thời gian hoàn thuế để đảm bảo dòng tiền cho doanh nghiệp.

Nếu không có những giải pháp kịp thời, quy định mới này không chỉ gây tổn thương cho các doanh nghiệp xuất khẩu mà còn có thể ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi giá trị nông sản của Việt Nam. Người nông dân có thể sẽ gặp khó khăn trong việc tiêu thụ sản phẩm, và vị thế của nông sản Việt trên thị trường quốc tế cũng có thể bị ảnh hưởng. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng các chính sách thuế một cách cẩn trọng, có sự tham khảo ý kiến của các bên liên quan, để đảm bảo vừa tuân thủ pháp luật, vừa tạo điều kiện thuận lợi nhất cho sự phát triển của nền kinh tế.