Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa vừa được Quốc hội thông qua đã bổ sung nhiều chính sách hỗ trợ về thuế, tài chính và điều kiện sản xuất, kinh doanh. Điểm đáng chú ý là doanh nghiệp có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng được lựa chọn phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp, qua đó tạo thêm sự linh hoạt trong thực hiện nghĩa vụ thuế.
Quy định hướng tới giảm chi phí tuân thủ, đơn giản hóa thủ tục và khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp. Đồng thời, các chính sách hỗ trợ được thiết kế nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp từng bước nâng cao năng lực quản trị, mở rộng quy mô hoạt động.
![]() |
| Chính sách mới về thuế, mặt bằng sản xuất và hỗ trợ dịch vụ được kỳ vọng giảm chi phí tuân thủ, tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa mở rộng hoạt động. |
Thêm lựa chọn về thuế, giảm áp lực tuân thủ
Theo Luật, doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng, hoặc theo mức điều chỉnh của Chính phủ trong từng thời kỳ, được lựa chọn áp dụng phương pháp tính thuế theo quy định của pháp luật về thuế thu nhập doanh nghiệp.
Cơ chế này tạo điều kiện để doanh nghiệp quy mô nhỏ lựa chọn phương pháp phù hợp với hoạt động kinh doanh và khả năng tổ chức công tác kế toán. Tuy nhiên, việc lựa chọn phải đáp ứng các điều kiện của pháp luật thuế, không đồng nghĩa doanh nghiệp được tự xác định mức thuế phải nộp.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp siêu nhỏ và doanh nghiệp nhỏ được áp dụng thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp thấp hơn mức thông thường theo quy định. Doanh nghiệp nhỏ và vừa còn được hưởng chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong thời gian đầu mới thành lập, với điều kiện và thời gian áp dụng thực hiện theo pháp luật liên quan.
Đối với doanh nghiệp siêu nhỏ, Luật cho phép áp dụng chế độ kế toán và thủ tục hành chính thuế đơn giản. Đây là nội dung có ý nghĩa đối với các cơ sở kinh doanh mới chuyển đổi, khi khả năng tổ chức bộ máy kế toán và nguồn lực quản trị còn hạn chế.
Mở rộng diện doanh nghiệp được tiếp cận chính sách hỗ trợ
Luật điều chỉnh tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa theo hướng mở rộng phạm vi thụ hưởng. Theo đó, doanh nghiệp có số lao động sử dụng bình quân năm trước liền kề không quá 300 người, đồng thời đáp ứng một trong hai tiêu chí về tổng nguồn vốn không quá 150 tỷ đồng hoặc tổng doanh thu không quá 400 tỷ đồng, được xác định thuộc nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Đáng chú ý, ngưỡng doanh thu 400 tỷ đồng là tiêu chí xác định đối tượng doanh nghiệp nhỏ và vừa, khác với mức 10 tỷ đồng áp dụng cho quyền lựa chọn phương pháp tính thuế. Việc phân biệt hai ngưỡng này có ý nghĩa quan trọng trong xác định chính sách hỗ trợ và nghĩa vụ thuế của từng doanh nghiệp.
Một cơ chế hỗ trợ mới được bổ sung là phiếu hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (voucher), do cơ quan có thẩm quyền phát hành dưới dạng điện tử hoặc bản giấy. Doanh nghiệp đủ điều kiện có thể sử dụng voucher để lựa chọn hàng hóa, dịch vụ hoặc giải pháp phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh trong phạm vi hỗ trợ được quy định.
Việc thanh toán được thực hiện dựa trên kết quả cung cấp sản phẩm, dịch vụ, không làm phát sinh thêm thủ tục hành chính đối với doanh nghiệp thụ hưởng. Voucher không được mua bán, chuyển nhượng hoặc sử dụng sai mục đích; trường hợp vi phạm sẽ bị thu hồi và phải hoàn trả kinh phí đã thanh toán.
Hỗ trợ mặt bằng và thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sáng tạo
Bên cạnh chính sách thuế, Luật quy định hỗ trợ giảm tối thiểu 30% tiền thuê lại đất trong 5 năm đầu kể từ ngày ký hợp đồng với chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp hoặc cơ sở ươm tạo thuộc phạm vi điều chỉnh. Doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng được ưu tiên tiếp cận thuê nhà, đất là tài sản công chưa sử dụng hoặc không sử dụng tại địa phương theo quy định.
Đối với doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, chính sách hỗ trợ tập trung vào ưu đãi thuế đối với thu nhập từ hoạt động đổi mới sáng tạo, chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp và thu nhập của chuyên gia, nhà khoa học. Những quy định này hướng tới khuyến khích đầu tư, phát triển công nghệ và thu hút nhân lực chất lượng cao.
Luật cũng dành chính sách ưu đãi thuế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trong lĩnh vực công nghệ cao, công nghệ chiến lược theo quy định pháp luật chuyên ngành. Đây là cơ sở để thúc đẩy khu vực doanh nghiệp tư nhân tham gia sâu hơn vào các ngành có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao.
Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa có hiệu lực từ ngày 1/7/2027, trong đó tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa để hưởng chính sách thuế được áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2027. Việc cụ thể hóa các điều kiện, thủ tục hỗ trợ trong văn bản hướng dẫn sẽ quyết định khả năng tiếp cận chính sách của cộng đồng doanh nghiệp.
Với các quy định mới, trọng tâm hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa không chỉ nằm ở ưu đãi thuế mà còn hướng tới giảm chi phí hoạt động, cải thiện điều kiện đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đây là những yếu tố quan trọng để thúc đẩy hộ kinh doanh chuyển đổi, khuyến khích doanh nghiệp phát triển bền vững và đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế.
