| Thông tư 56/2026/TT-NHNN: Kinh doanh vàng thay đổi gì, doanh nghiệp cần lưu ý? |
Phân cấp thẩm quyền và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ là những thay đổi đáng chú ý tại Thông tư 56/2026/TT-NHNN. Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp gia công vàng trang sức xuất khẩu, điều quyết định không chỉ là hồ sơ được tiếp nhận nhanh hơn, mà còn là khả năng bảo đảm nguồn nguyên liệu đúng thời điểm giao hàng. Khi giấy phép, hợp đồng và dữ liệu tồn kho không khớp nhau, những cải cách thủ tục khó có thể tự giải quyết rủi ro thương mại.
Mười ngày cấp phép: Phân cấp có giúp doanh nghiệp chủ động hơn?
Điều 5 Thông tư 56/2026/TT-NHNN sửa đổi Điều 15 Thông tư 34/2025/TT-NHNN, quy định thủ tục cấp phép đối với hai nhóm doanh nghiệp có hoạt động khai thác vàng.
Nhóm thứ nhất là doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài trong lĩnh vực khai thác vàng, có nhu cầu nhập khẩu vàng nguyên liệu do chính doanh nghiệp khai thác ở nước ngoài.
Nhóm thứ hai là doanh nghiệp được cấp giấy phép khai thác vàng tại Việt Nam, có nhu cầu xuất khẩu vàng nguyên liệu do mình khai thác trong nước.
Theo khoản 1 Điều 15 được sửa đổi, doanh nghiệp gửi một bộ hồ sơ đến Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực nơi đặt trụ sở chính.
Khoản 2 Điều 15 quy định trong 10 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực xem xét cấp giấy phép hoặc từ chối, nêu rõ lý do.
Việc xác định rõ đầu mối xử lý ở cấp khu vực có thể giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong liên hệ, bổ sung hồ sơ và theo dõi kết quả.
Nhưng cần nhìn đúng bản chất: đây là thời hạn giải quyết thủ tục, không phải cam kết rằng mọi đề nghị đều được chấp thuận.
Đối với doanh nghiệp có kế hoạch xuất nhập khẩu, thời gian xử lý phải được tính từ lúc hồ sơ đã hợp lệ. Nếu hồ sơ phải bổ sung hoặc nội dung đề nghị chưa đáp ứng điều kiện, tiến độ kinh doanh vẫn có thể bị ảnh hưởng.
Doanh nghiệp ký hợp đồng với đối tác nước ngoài vì vậy không nên coi thời hạn hành chính là thời hạn chắc chắn có nguồn vàng nguyên liệu.
![]() |
| Thông tư 56/2026/TT-NHNN: Cấp phép xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu có gì mới? |
Ba ngày kiểm tra hồ sơ không bảo đảm hợp đồng được thực hiện đúng tiến độ
Theo khoản 4 Điều 4 Thông tư 56, sửa đổi khoản 6 Điều 12 Thông tư 34, Ngân hàng Nhà nước hoặc chi nhánh Khu vực có thông báo xác nhận tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ trong ba ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận.
Mốc ba ngày và mười ngày phục vụ hai công đoạn khác nhau.
Mốc thứ nhất liên quan đến kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ. Mốc thứ hai là thời hạn xem xét cấp phép đối với nhóm hồ sơ cụ thể theo Điều 15 đã được sửa đổi.
Nhầm lẫn hai mốc này có thể khiến doanh nghiệp tính toán sai thời gian cần thiết trước khi tổ chức nhập khẩu, xuất khẩu.
Đối với doanh nghiệp gia công vàng trang sức, mỹ nghệ với đối tác nước ngoài, Điều 3 Thông tư 56 sửa đổi khoản 3 Điều 7 Thông tư 34, quy định thành phần hồ sơ là hợp đồng gia công vàng trang sức, mỹ nghệ với nước ngoài hoặc hợp đồng xuất khẩu vàng trang sức, mỹ nghệ.
Quy định cần được đối chiếu với khoản 1 Điều 2 Nghị định 390/2026/NĐ-CP, sửa đổi khoản 4 Điều 14 Nghị định 24/2012/NĐ-CP, về việc xem xét cấp giấy phép nhập khẩu vàng nguyên liệu cho doanh nghiệp có đăng ký sản xuất, gia công trang sức khi nhu cầu nguyên liệu phù hợp với hợp đồng gia công nước ngoài.
Vấn đề đặt ra là một hợp đồng thương mại có thể được ký nhanh, nhưng việc nhập vàng nguyên liệu còn phụ thuộc điều kiện và quyết định cấp phép theo thẩm quyền.
Với doanh nghiệp nhỏ, áp lực thường không nằm ở quy mô hợp đồng đơn lẻ mà ở khả năng xoay vòng vốn và duy trì uy tín với đối tác.
Nếu cam kết giao hàng khi chưa đánh giá đầy đủ thời gian xin phép, doanh nghiệp có thể phải đàm phán gia hạn, điều chỉnh kế hoạch sản xuất hoặc đối mặt nguy cơ tranh chấp hợp đồng.
Giải pháp là xây dựng lịch giao hàng có tính đến thủ tục cấp phép, xác định rõ điều kiện về nguyên liệu và phương án xử lý khi phát sinh chậm trễ.
Quản lý vàng nguyên liệu bằng dữ liệu: Rủi ro không dừng ở kho hàng
Điều 6 Thông tư 56 sửa đổi điểm c khoản 2 Điều 26 Thông tư 34, bổ sung yêu cầu thông tin về đối tác, khối lượng, hàm lượng và giá trị giao dịch mua bán vàng nguyên liệu; cùng thông tin sử dụng, tồn kho vàng nguyên liệu nhập khẩu.
Những dữ liệu tưởng như thuộc công việc kế toán, thủ kho này lại có ý nghĩa quan trọng khi doanh nghiệp giải trình tính hợp pháp của nguồn nguyên liệu.
Phụ lục số 06 ban hành kèm Thông tư 56 yêu cầu bảng kê tờ khai hải quan, liên hệ giữa vàng nguyên liệu nhập khẩu và sản phẩm được sản xuất, gia công để xuất khẩu.
Phụ lục số 08 theo dõi sản lượng khai thác, khối lượng được cấp phép, khối lượng thực hiện, lũy kế và còn lại.
Phụ lục số 14 thể hiện nội dung giấy phép đối với hai nhóm doanh nghiệp khai thác vàng; trong mẫu giấy phép có nội dung về trách nhiệm của doanh nghiệp đối với nguồn gốc nguyên liệu.
Các mẫu biểu cho thấy yêu cầu quản lý không kết thúc sau khi hàng qua cửa khẩu.
Doanh nghiệp cần có khả năng đối chiếu lượng vàng được phép nhập, lượng thực nhập, lượng đưa vào sản xuất, lượng xuất khẩu và lượng tồn.
Đối với doanh nghiệp nhỏ, không nhất thiết phải đầu tư hệ thống quản lý quá lớn ngay từ đầu. Nhưng mỗi lô nguyên liệu cần có chứng từ và dữ liệu thống nhất giữa bộ phận xuất nhập khẩu, sản xuất, kho và kế toán.
Cần lưu ý: thủ tục cấp phép nêu tại Điều 5 dành cho các nhóm doanh nghiệp được xác định cụ thể, không phải cơ chế nhập khẩu vàng nguyên liệu chung dành cho mọi hộ kinh doanh vàng bạc.
Cấp phép nhanh hơn chưa đủ để bảo đảm chuỗi cung ứng
Thông tư 56 quy định rõ hơn thẩm quyền giải quyết, thời hạn kiểm tra hồ sơ và thủ tục xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu đối với các nhóm doanh nghiệp liên quan.
Nhưng từ góc độ kinh doanh, giấy phép chỉ là một mắt xích.
Nếu hợp đồng đã ký, nguồn nguyên liệu chưa được bảo đảm và dữ liệu sản xuất không được quản lý thống nhất, rủi ro vẫn có thể xuất hiện dù thủ tục hành chính được rút ngắn.
Doanh nghiệp cần coi việc chuẩn bị hồ sơ, lập kế hoạch nguyên liệu và quản trị nghĩa vụ hợp đồng là một quá trình liên tục.
Cải cách thủ tục chỉ thực sự có giá trị khi giúp doanh nghiệp tổ chức kinh doanh chủ động hơn, chứ không đơn thuần rút ngắn thời gian chờ trên giấy.
| Đón đọc kỳ 3: Thông tư 56/2026/TT-NHNN: Báo cáo kinh doanh vàng thay đổi thế nào từ năm 2027? |
