Doanh nghiệp Việt Nam trước cơ hội từ chuỗi cung ứng toàn cầu

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu ngày càng hội nhập sâu rộng, việc nâng cao khả năng tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu trở thành một yếu tố sống còn đối với các doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, trong khi doanh nghiệp FDI (đầu tư trực tiếp nước ngoài) chiếm tới 73% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam, doanh nghiệp nội địa chỉ chiếm 18%. Điều này cho thấy một thực tế rằng, Việt Nam vẫn đang bỏ lỡ nhiều cơ hội để gia tăng giá trị xuất khẩu, từ đó cần những bước đi chiến lược trong việc kết nối và nâng cao năng lực cho các doanh nghiệp trong nước.

Theo báo cáo từ Ngân hàng Thế giới (WB), việc phát triển các liên kết giữa doanh nghiệp trong nước và các doanh nghiệp FDI sẽ giúp nâng cao năng lực sản xuất và cải thiện khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp Việt. Khi các doanh nghiệp trong nước tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu, không chỉ giúp họ mở rộng thị trường mà còn có cơ hội học hỏi từ các đối tác nước ngoài về công nghệ, kỹ thuật sản xuất và quản lý hiện đại.

Doanh nghiệp Việt Nam trước cơ hội tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu

Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy, mặc dù Việt Nam có nhiều khu công nghiệp, song việc tham gia vào các chuỗi cung ứng toàn cầu của doanh nghiệp trong nước lại gặp phải một số trở ngại lớn. Để thay đổi tình hình này, một trong những yếu tố then chốt là phải có các chính sách và chương trình hỗ trợ thiết thực.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, việc cải thiện môi trường đầu tư, tạo ra một chính sách thu hút đầu tư thuận lợi sẽ là giải pháp quan trọng để doanh nghiệp Việt tham gia mạnh mẽ hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc số hóa các thủ tục hành chính, loại bỏ hồ sơ giấy tờ phức tạp, cũng như xây dựng cơ sở dữ liệu "sống" về các nhà cung cấp sẽ giúp các doanh nghiệp trong nước tiếp cận thông tin một cách nhanh chóng và hiệu quả.

Một trong những khuyến nghị của WB, là phát triển các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp cung ứng trong nước, giúp nâng cao khả năng hấp thụ và kết nối vào các chuỗi giá trị toàn cầu. Các chương trình này có thể bao gồm việc tổ chức các sự kiện gặp gỡ doanh nghiệp quốc tế, tạo cơ hội cho các nhà cung cấp trong nước tìm hiểu rõ hơn về tiêu chuẩn chất lượng và yêu cầu sản xuất của các đối tác nước ngoài.

Để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nước, Việt Nam cần phát triển các chương trình phát triển doanh nghiệp cung ứng. Các chương trình này có thể được thực hiện thông qua các cơ chế hợp tác với các nhà đầu tư nước ngoài hoặc các tổ chức phát triển quốc tế. Việc này không chỉ giúp doanh nghiệp trong nước nâng cao khả năng cung ứng mà còn tạo ra một hệ sinh thái kinh doanh bền vững.

Các doanh nghiệp trong nước cần được hỗ trợ đào tạo không chỉ về kỹ thuật mà còn về quản lý, vận hành và điều hành doanh nghiệp. Các chương trình đào tạo này sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm, giảm chi phí sản xuất và gia tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Điển hình trong việc phát triển chuỗi cung ứng là sự hợp tác giữa Samsung Việt Nam và các cơ quan chức năng trong việc xây dựng 50 nhà máy chế tạo, chế biến thông minh. Đây là một phần trong cam kết của Samsung nhằm gia tăng số lượng doanh nghiệp cung ứng cấp 1 và cấp 2 trong nước, mở rộng cơ hội hợp tác và phát triển cho các doanh nghiệp Việt.

Một yếu tố quan trọng trong việc phát triển chuỗi cung ứng là tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước nâng cao vị thế của mình trong hệ thống cung ứng toàn cầu. Chính phủ và các cơ quan chức năng cần có các cơ chế khuyến khích đầu tư vào đào tạo cho doanh nghiệp cung ứng. Các cơ chế này không chỉ dừng lại ở việc cung cấp các giải pháp kỹ thuật mà còn phải bao gồm các biện pháp hỗ trợ về vốn, tài chính và cải thiện khả năng kết nối giữa các doanh nghiệp trong nước và quốc tế.

Như vậy, việc chuyển đổi sang quản lý bằng công nghệ số, thanh toán điện tử và các dịch vụ ngân hàng điện tử sẽ là chìa khóa giúp tối ưu hóa dòng vốn lưu động và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp cung ứng. Đây cũng là yếu tố giúp các doanh nghiệp tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu một cách nhanh chóng và hiệu quả hơn.

Với việc triển khai các chính sách hợp lý và có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Chính phủ và các tổ chức quốc tế, Việt Nam hoàn toàn có thể xây dựng và phát triển một hệ thống chuỗi cung ứng toàn cầu vững mạnh, trong đó các doanh nghiệp trong nước đóng vai trò chủ chốt. Thị trường toàn cầu ngày càng phát triển, và nếu doanh nghiệp Việt Nam biết cách tận dụng cơ hội, họ sẽ có thể gia tăng lợi nhuận, nâng cao năng lực cạnh tranh và đóng góp vào sự phát triển chung của nền kinh tế.