Thông tin từ Sách trắng doanh nghiệp (DN) Việt Nam năm 2020 do Bộ Kế hoạch & Đầu tư công bố, hiện cả nước có hơn 750.000 DN đang hoạt động. Cùng với đó, nhiều hiệp hội DN đã được xây dựng, như Hiệp hội Cà phê Ca cao, Hiệp hội Dệt may, Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản, Hiệp hội Da giày, ...
Đáng nói, hiện chỉ có khoảng 21% DN nhỏ và vừa tham gia được một phần chuỗi giá trị toàn cầu, 14% thành công trong việc liên kết với đối tác nước ngoài, trong khi số DN FDI đầu tư tại Việt Nam rất nhiều.
Về thực trạng trên, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch & Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho rằng, sự thiếu liên kết chính là rào cản khiến DN Việt Nam gặp khó khăn ở cả 2 phương diện: Tham gia chuỗi giá trị của khối DN FDI và tạo dựng chuỗi giá trị của mình.
Cũng theo Báo cáo của Ngân hàng thế giới, mối liên kết giữa các DN tư nhân trong nước và DN nước ngoài, giữa các DN nhỏ và các DN lớn là không đáng kể và còn hết sức hạn chế. Ví dụ trong ngành công nghiệp ô tô có 20 DN lắp ráp ô tô lớn đang hoạt động, chỉ có 81 nhà cung cấp cấp 1 và 145 nhà cung cấp cấp 2 và cấp 3. Trong khi đó Thái Lan chỉ có 16 nhà lắp ráp ô tô lớn nhưng quốc gia này có tới 690 nhà cung cấp cấp 1 và 1.700 nhà cung cấp cấp 2 và cấp 3.
Có một số nguyên nhân dẫn tới sự tham gia hạn chế vào chuỗi giá trị của các DN Việt Nam, đó là: Các DN Việt Nam chưa nhận thức đầy đủ về sự cần thiết và tầm quan trọng của việc tham gia vào cụm liên kết ngành, vào các chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị để phát triển đảm bảo tính bền vững, nên không dám đầu tư đi trước nhằm nắm bắt cơ hội; các DN FDI, DN quy mô lớn thường đã có sẵn hệ sinh thái riêng đi theo và có chuỗi cung ứng luôn sẵn sàng, nên hoặc tự phát triển chuỗi khép kín do đó chưa chủ động tạo cơ hội cho DN trong nước tham gia.
Để hỗ trợ DNNVV tham gia hiệu quả hơn vào chuỗi giá trị cũng như các cụm liên kết ngành, thời gian qua, Bộ Kế hoạch & Đầu tư đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành và địa phương đẩy mạnh triển khai các giải pháp hoạt động cụ thể như: Triển khai hiệu quả Luật Hỗ trợ DN nhỏ và vừa, với trọng tâm là xây dựng Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi giá trị giai đoạn 2021-2025 với các hỗ trợ về thị trường, hỗ trợ liên kết sản xuất kinh doanh, hỗ trợ phát triển thương hiệu, hỗ trợ về tiêu chuẩn kỹ thuật, đo lường chất lượng, hỗ trợ về tài chính tín dụng, hỗ trợ sản xuất thử nghiệm... Đây là những nội dung căn bản và cần thiết để hỗ trợ các DN cần phải thực hiện khi muốn tham gia vào các sân chơi quốc tế, chuỗi giá trị.
Linh An
