Chủ nhật 31/08/2025 13:56
Hotline: 024.355.63.010
Kinh doanh

Tăng tốc chuyển đổi số: “Lá chắn” mới chống hàng giả, gian lận thương mại

Ứng dụng AI, dữ liệu lớn và tăng cường liên ngành là giải pháp then chốt giúp ngăn chặn hàng giả, gian lận thương mại trong môi trường số đang bùng nổ.

AI và dữ liệu số là lá chắn mới trong kiểm soát hàng giả

Thương mại điện tử bùng nổ mang đến nhiều tiện ích cho người tiêu dùng nhưng cũng trở thành “mảnh đất màu mỡ” cho hàng giả, hàng nhái, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ. Trong bối cảnh đó, việc ứng dụng công nghệ số, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung và tăng cường phối hợp liên ngành được xem là giải pháp then chốt để ngăn chặn tình trạng này một cách hiệu quả.

Theo số liệu từ Ban Chỉ đạo 389 quốc gia, trong 6 tháng đầu năm 2025, lực lượng chức năng cả nước đã kiểm tra, xử lý 50.419 vụ vi phạm, trong đó có 10.836 vụ buôn bán, vận chuyển hàng cấm, hàng lậu (tăng 79,34%), 36.313 vụ gian lận thương mại, thuế (giảm 34,14%) và 3.270 vụ liên quan đến hàng giả, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ (tăng 8,64%). Tổng số tiền thu nộp ngân sách vượt 6.454 tỷ đồng, tăng 6,39% so với cùng kỳ. Đặc biệt, số vụ khởi tố hình sự tăng gần gấp ba lần, với 1.899 vụ và hơn 3.270 đối tượng.

Riêng tháng cao điểm từ 15/5 đến 15/6/2025, các lực lượng chức năng đã xử lý 10.437 vụ, trong đó có tới 1.631 vụ hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ. Con số này cho thấy xu hướng chuyển dịch ngày càng rõ ràng của vi phạm thương mại sang không gian số.

Thông tin tại Hội nghị “Chống hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gian lận thương mại trong tình hình mới” diễn ra mới đây, ông Nguyễn Xuân Tuấn - Công ty Luật quốc tế Baker McKenzie - nhận định: “Tới 90% hàng giả hiện nay được tiêu thụ qua các nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội. Không chỉ bán hàng giả, các đối tượng còn lập website giả mạo, dùng công cụ AI để quảng cáo tinh vi khiến người tiêu dùng rất khó phân biệt thật - giả nếu không có công nghệ hỗ trợ.”

Toàn cảnh Hội nghị “Chống hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gian lận thương mại trong tình hình mới”
Toàn cảnh Hội nghị “Chống hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gian lận thương mại trong tình hình mới”. Ảnh: Trần Trúc

Ông Phạm Ngọc Sơn - Chi Cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Đà Nẵng, Đại diện Ban Chỉ đạo 389 thành phố Đà Nẵng - cho biết, Chi cục vừa được Ban Chỉ đạo 57 của Đà Nẵng giao xây dựng ứng dụng AI nhằm hỗ trợ người tiêu dùng nhận diện hàng thật, đồng thời phục vụ công tác nghiệp vụ của lực lượng quản lý thị trường.

Tuy nhiên, để công nghệ phát huy hiệu quả, cần có sự kết nối liên ngành, ông Nguyễn Tiến Đạt - Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TP. Hồ Chí Minh, bày tỏ kỳ vọng: “Nếu có một cơ sở dữ liệu được chia sẻ giữa các ngành, các địa phương, để chúng tôi có thể truy cập, tra cứu, học hỏi và áp dụng vào công việc thì sẽ chủ động hơn rất nhiều.”

Ông Nguyễn Tiến Đạt cũng nhận định thực trạng hiện nay: “Chúng ta như đang dắt một chiếc xe đạp bị xịt lốp trên đường cao tốc. Khi thiếu phương tiện, kiến thức và cơ sở pháp lý, thì lấy gì để ngăn chặn những chiếc container đang lao nhanh ngoài kia?”

Hoàn thiện pháp lý, siết quản lý sàn thương mại điện tử

Trước thực trạng vi phạm tràn lan, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) đang gấp rút tham mưu xây dựng Luật Thương mại điện tử mới nhằm quản lý tốt hơn trên môi trường thương mại điện tử.

Số liệu thống kê cho thấy, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2025, các sàn thương mại điện tử đã phải gỡ bỏ hơn 33.000 sản phẩm vi phạm, đóng cửa hơn 11.000 gian hàng bán hàng giả, hàng nhái.

Theo ông Hoàng Ninh - Phó Cục trưởng Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương): “Sắp tới, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số sẽ xây dựng các cơ sở dữ liệu. Trong quá trình xây dựng Luật Thương mại điện tử, chúng tôi đã đưa vào dự thảo nội dung yêu cầu các sàn thương mại điện tử phải thực hiện nghĩa vụ báo cáo”.

Trưng bày, giới thiệu hàng thật, hàng giả tại Hội nghị “Chống hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gian lận thương mại trong tình hình mới” - Ảnh: Vũ Lê)
Hàng loạt sản phẩm thật và giả đã được trưng bày tại Hội nghị “Chống hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, gian lận thương mại trong tình hình mới”. Ảnh: Vũ Lê

Ông Đỗ Hồng Trung - Phó Chánh Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia - đánh giá, các đối tượng vi phạm ngày càng chuyên nghiệp, thậm chí còn đi trước lực lượng chức năng một bước khi sử dụng công nghệ cao, tạo tài khoản ảo, hệ thống phân phối đa tầng... Do đó, chúng ta cần đầu tư mạnh mẽ hơn vào nguồn lực số, chuẩn hóa quy trình và nâng cao năng lực cán bộ thực thi.

Bên cạnh đó, lực lượng chức năng cần đẩy mạnh đào tạo kỹ năng công nghệ, ứng dụng AI, Big Data, đồng thời triển khai chiến lược chuyển đổi số toàn diện trong công tác phòng chống gian lận thương mại.

Cuộc chiến chống hàng giả trên môi trường số không còn là “cuộc chơi” của riêng lực lượng quản lý thị trường, mà cần sự phối hợp của nhiều ngành, sự đầu tư bài bản vào công nghệ và pháp lý. Việc ứng dụng AI, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, hoàn thiện hành lang pháp lý và nâng cao năng lực cán bộ chính là những trụ cột quan trọng, giúp tạo dựng “lá chắn số” hiệu quả để bảo vệ người tiêu dùng và môi trường thương mại lành mạnh trong kỷ nguyên số.

Tin bài khác
Nhãn lồng Hưng Yên 2025: Sản lượng kỷ lục, hướng tới xuất khẩu bền vững

Nhãn lồng Hưng Yên 2025: Sản lượng kỷ lục, hướng tới xuất khẩu bền vững

Được mệnh danh là “trái tiến Vua”, nhãn lồng Hưng Yên không chỉ là niềm tự hào quê hương mà còn là sinh kế của hàng vạn nông hộ. Năm 2025, với sản lượng dự kiến hơn 50.000 tấn, tỉnh Hưng Yên đang đẩy mạnh xúc tiến thương mại, kết nối tiêu thụ và mở rộng thị trường xuất khẩu, hướng tới phát triển bền vững.
Điểm tên những "ông lớn" ồ ạt đưa công ty con lên sàn chứng khoán

Điểm tên những "ông lớn" ồ ạt đưa công ty con lên sàn chứng khoán

Nhiều tập đoàn hàng đầu Việt Nam đang lên kế hoạch niêm yết các công ty con, tạo ra một hệ sinh thái trên sàn chứng khoán, thu hút dòng vốn và nâng cao giá trị doanh nghiệp.
HoSE cảnh báo khẩn về tài liệu giả mạo liên quan đến hoạt động đầu tư

HoSE cảnh báo khẩn về tài liệu giả mạo liên quan đến hoạt động đầu tư

Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HoSE) vừa phát đi thông báo khẩn về việc xuất hiện nhiều hình ảnh, tài liệu giả mạo gắn với tên tuổi và thương hiệu của đơn vị.
“Cỏ Cây Hoa Lá” – Hành trình nảy mầm giấc mơ từ những gốc rễ xanh

“Cỏ Cây Hoa Lá” – Hành trình nảy mầm giấc mơ từ những gốc rễ xanh

Có những giấc mơ chỉ cần bắt đầu từ một điều mình thật sự yêu, một vấn đề mình muốn giải quyết và một cộng sự đồng hành có cùng lý tưởng. Cỏ Cây Hoa Lá đã bắt đầu như thế.
PTE Magic – Khi ước mơ nhỏ của 9x Hà Nội trở thành “phép màu” công nghệ giáo dục

PTE Magic – Khi ước mơ nhỏ của 9x Hà Nội trở thành “phép màu” công nghệ giáo dục

PTE Magic là mô hình đào tạo ngoại ngữ dựa trên nền tảng công nghệ rất thông minh, không đi theo lối mòn truyền thống.
The Super Connector’s Playbook: Lirone Glikman chia sẻ bí quyết xây dựng quyền lực mềm

The Super Connector’s Playbook: Lirone Glikman chia sẻ bí quyết xây dựng quyền lực mềm

Trong thời đại nơi công nghệ chỉ là phương tiện, tốc độ không còn là lợi thế duy nhất và sự chú ý trở thành tài sản khan hiếm, những người thành công vượt trội không phải là người giỏi nhất, mà là người được tin tưởng nhiều nhất.
Dự án khởi nghiệp của Việt Nam đăng quang tại Startup Wheel

Dự án khởi nghiệp của Việt Nam đăng quang tại Startup Wheel

Trong khuôn khổ sự kiện InnoEx 2025, 2.000 dự án từ 28 quốc gia đã hội tụ tại Startup Wheel 2025 - cuộc thi khởi nghiệp quốc tế uy tín bậc nhất Việt Nam và khu vực. Kết quả chung cuộc đã gọi tên hai Quán quân: Chilica (Việt Nam) với sản phẩm tương ớt tươi độc đáo và KINAVA Co., Ltd (Hàn Quốc) với giải pháp công nghệ carbon hóa thủy nhiệt lai tiên tiến.
Doanh nghiệp Việt vượt rào cản phòng vệ thương mại, mở rộng thị trường quốc tế

Doanh nghiệp Việt vượt rào cản phòng vệ thương mại, mở rộng thị trường quốc tế

Hàng hóa Việt Nam liên tiếp vượt rào cản phòng vệ thương mại tại EU, Ấn Độ nhờ hệ thống cảnh báo sớm và sự đồng hành của cơ quan quản lý.
Gạo Việt Nam tăng tốc xuất khẩu, chinh phục thị trường EU với giá trị cao

Gạo Việt Nam tăng tốc xuất khẩu, chinh phục thị trường EU với giá trị cao

Gạo Việt Nam đang tạo dấu ấn mạnh mẽ tại phân khúc cao cấp, đặc biệt ở thị trường EU nhưng để phát triển bền vững, ngành cần chiến lược dài hơi từ vùng nguyên liệu đến thương hiệu quốc gia.
Phân tích SWOT: Cơ hội và thách thức hệ sinh thái khởi nghiệp Hà Nội trong thập kỷ chuyển đổi

Phân tích SWOT: Cơ hội và thách thức hệ sinh thái khởi nghiệp Hà Nội trong thập kỷ chuyển đổi

Với sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, khu vực tư nhân và cộng đồng khởi nghiệp, hệ sinh thái khởi nghiệp Hà Nội đã có những bước phát triển đáng kể trong những năm gần đây.
Hà Nội khẳng định vị thế trung tâm trong bản đồ khởi nghiệp Việt Nam và Đông Nam Á

Hà Nội khẳng định vị thế trung tâm trong bản đồ khởi nghiệp Việt Nam và Đông Nam Á

Hà Nội vươn lên hạng 148 toàn cầu trong Chỉ số Hệ sinh thái khởi nghiệp 2025, khẳng định vai trò trung tâm tri thức và đổi mới sáng tạo của Việt Nam và Đông Nam Á.
Tích hợp ESG – Chìa khóa phát triển bền vững cho doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới

Tích hợp ESG – Chìa khóa phát triển bền vững cho doanh nghiệp trong kỷ nguyên mới

ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) đang trở thành chiến lược cốt lõi giúp doanh nghiệp phát triển bền vững, tăng năng lực cạnh tranh trong bối cảnh kinh tế nhiều biến động. Tại Diễn đàn Doanh nghiệp Phát triển bền vững Việt Nam (VCSF) 2025, các chuyên gia khẳng định ESG không còn là xu hướng mà là "kim chỉ nam" để doanh nghiệp Việt chuyển mình mạnh mẽ, từ quản trị rủi ro đến tạo ra giá trị lâu dài cho xã hội và môi trường
Top 30 Tập đoàn Đầu tư Chiến lược Việt Nam (ALPHA30) chiếm gần 10% GDP

Top 30 Tập đoàn Đầu tư Chiến lược Việt Nam (ALPHA30) chiếm gần 10% GDP

Top 30 Tập đoàn Đầu tư Chiến lược Việt Nam năm 2025 (ALPHA30) vừa được Công ty Cổ phần Báo cáo Đánh giá Việt Nam (Vietnam Report) công bố, nhằm tôn vinh những doanh nghiệp tiên phong dẫn đầu về quy mô, kiến tạo hệ sinh thái, nâng chuẩn quản trị và thúc đẩy tăng trưởng bền vững cho nền kinh tế.
Kỷ nguyên của nhà đầu tư trẻ

Kỷ nguyên của nhà đầu tư trẻ

Nhà đầu tư trẻ ngày nay đang chuyển hướng mạnh mẽ sang các kênh đầu tư tài chính hiện đại. Đầu tư chứng khoán, với khả năng tiếp cận dễ dàng thông qua nền tảng công nghệ, trở thành lựa chọn ngày càng phổ biến.
Xúc tiến thương mại đa nền tảng: Động lực tăng trưởng xuất khẩu Việt Nam

Xúc tiến thương mại đa nền tảng: Động lực tăng trưởng xuất khẩu Việt Nam

Xúc tiến thương mại (XTTM) Việt Nam chuyển dịch mạnh mẽ sang đa nền tảng số, mở rộng thị trường và duy trì tăng trưởng xuất khẩu bền vững đến năm 2030.