Doanh nghiệp vận tải biển bứt phá lợi nhuận nhờ đội tàu mới và cước tăng

Bức tranh ngành vận tải biển trong quý đầu năm 2026 ghi nhận những gam màu sáng rõ nét khi hàng loạt doanh nghiệp công bố kết quả kinh doanh tăng trưởng mạnh mẽ. Sự cải thiện này không chỉ đến từ yếu tố thị trường thuận lợi mà còn phản ánh hiệu quả của chiến lược đầu tư đội tàu đã được triển khai từ năm trước, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Theo số liệu tổng hợp từ các doanh nghiệp niêm yết, doanh thu toàn ngành đạt hơn 9,7 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 30% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, lợi nhuận ròng tăng trên 55%, đạt gần 1.000 tỷ đồng. Đây là mức tăng trưởng đáng kể trong bối cảnh kinh tế toàn cầu vẫn còn nhiều biến động, cho thấy sức bật rõ rệt của ngành vận tải biển.

Doanh nghiệp vận tải biển bứt phá lợi nhuận nhờ đội tàu mới và cước tăng. (Ảnh: Minh họa)

Động lực chính thúc đẩy kết quả này đến từ hai yếu tố then chốt: mặt bằng giá cước vận tải duy trì ở mức cao và sự đóng góp ngày càng rõ nét của các tàu mới được đầu tư trong năm 2025. Khi các tàu này bước vào giai đoạn khai thác ổn định, hiệu suất vận hành được tối ưu hóa, chi phí bình quân giảm, qua đó cải thiện đáng kể biên lợi nhuận.

Những doanh nghiệp đầu ngành tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Một trong những điểm sáng là Tổng công ty Vận tải Dầu khí với mức lợi nhuận tăng gần 50%, đạt hơn 300 tỷ đồng. Sự tăng trưởng này chủ yếu đến từ doanh thu dịch vụ vận tải gia tăng, cùng với việc khai thác hiệu quả các tàu mới. Hệ sinh thái các công ty thành viên cũng ghi nhận xu hướng tương tự, tạo nên sức lan tỏa tích cực trong toàn ngành.

Ở mảng vận tải container, doanh nghiệp nổi bật duy trì mức lợi nhuận cao dù tốc độ tăng doanh thu không quá lớn. Điều này cho thấy hiệu quả hoạt động đã được cải thiện đáng kể, đặc biệt là nhờ biên lợi nhuận gộp tăng mạnh. Việc bổ sung tàu mới không chỉ giúp gia tăng sản lượng mà còn nâng cao khả năng khai thác các tuyến vận tải có giá cước tốt, từ đó tối ưu hóa doanh thu trên mỗi chuyến tàu.

Một số doanh nghiệp khác cũng ghi nhận bước ngoặt tích cực khi chuyển từ thua lỗ sang có lãi. Việc bổ sung tàu mới, kết hợp với sự phục hồi của thị trường hàng khô từ cuối quý I, đã giúp cải thiện đáng kể hiệu quả khai thác. Ngoài ra, việc tận dụng tốt thời điểm thị trường thuận lợi để ký kết các hợp đồng vận tải với giá cước hợp lý cũng góp phần nâng cao kết quả kinh doanh.

Ở nhóm vận tải dầu và hóa chất, yếu tố địa chính trị tiếp tục đóng vai trò quan trọng. Những căng thẳng tại khu vực Trung Đông đã đẩy giá nhiên liệu và giá cước vận tải lên cao, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong phân khúc này. Một số đơn vị ghi nhận mức tăng lợi nhuận đáng kể nhờ điều chỉnh giá cước kịp thời, phản ánh khả năng thích ứng linh hoạt với biến động thị trường.

Tuy nhiên, không phải tất cả doanh nghiệp đều hưởng lợi từ xu hướng tích cực này. Một số đơn vị ghi nhận lợi nhuận giảm mạnh do giá cước thuê tàu giảm hoặc chi phí bảo dưỡng tăng cao khi đội tàu bước vào chu kỳ sửa chữa định kỳ. Điều này cho thấy ngành vận tải biển vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ các yếu tố chi phí và chu kỳ vận hành, đòi hỏi doanh nghiệp phải có chiến lược quản trị hiệu quả.

Bên cạnh đó, thị trường hàng khô trong khu vực châu Á có thời điểm suy giảm, khiến một số doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc duy trì công suất khai thác. Việc ký hợp đồng vận tải ở giai đoạn giá thấp trước đó cũng ảnh hưởng đến biên lợi nhuận trong ngắn hạn. Dù vậy, xu hướng phục hồi từ cuối quý I đã phần nào giúp cải thiện tình hình.

Trước những tín hiệu tích cực từ thị trường, nhiều doanh nghiệp đang tiếp tục đẩy mạnh kế hoạch mở rộng đội tàu trong giai đoạn 2026–2027. Các dự án đầu tư mới tập trung vào tàu dầu, tàu hóa chất, tàu khí hóa lỏng và tàu container với quy mô lớn hơn, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng.

Đáng chú ý, một số doanh nghiệp lựa chọn chiến lược kết hợp giữa đóng mới và mua tàu cũ khi điều kiện thị trường thuận lợi, giúp tối ưu chi phí đầu tư. Đồng thời, việc mở rộng hợp tác thông qua các liên doanh cũng được đẩy mạnh nhằm tận dụng nguồn lực và kinh nghiệm quốc tế.

Tuy nhiên, triển vọng dài hạn của ngành vẫn tồn tại những thách thức nhất định. Nguồn cung tàu container toàn cầu đang gia tăng nhanh chóng, có thể tạo áp lực lên giá cước trong thời gian tới. Bên cạnh đó, xu hướng bảo hộ thương mại và những biến động địa chính trị có thể làm chậm lại tốc độ tăng trưởng của thương mại toàn cầu.

Dù vậy, nhu cầu vận tải biển vẫn được đánh giá tích cực nhờ sự thay đổi trong chuỗi cung ứng và việc các hãng tàu phải điều chỉnh hải trình để tránh các khu vực bất ổn. Điều này tạo ra cơ hội mới cho các doanh nghiệp có đội tàu hiện đại và khả năng khai thác linh hoạt.

Nhìn chung, quý đầu năm 2026 đánh dấu giai đoạn khởi sắc của ngành vận tải biển, khi các khoản đầu tư trước đó bắt đầu mang lại “trái ngọt”. Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, việc tiếp tục nâng cao hiệu quả khai thác và quản trị rủi ro sẽ là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp duy trì đà tăng trưởng trong thời gian tới.