Trong bối cảnh AI tạo sinh (generative AI) đang làm thay đổi nhanh chóng cách vận hành doanh nghiệp toàn cầu, các doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) tại Đông Nam Á đang đứng trước một bước ngoặt sống còn. Theo giáo sư Jochen Wirtz từ Đại học Quốc gia Singapore, những doanh nghiệp chậm thích ứng với AI sẽ sớm bị “nuốt chửng” bởi các tập đoàn lớn, hoặc phải chuyển sang mô hình nhượng quyền. “Hoặc bạn tăng trưởng và thích nghi, hoặc bạn sẽ bị loại khỏi thị trường”, ông nhấn mạnh.
 |
| Doanh nghiệp nhỏ và vừa Đông Nam Á: Ứng dụng AI hoặc bị đào thải |
Theo dự báo của Boston Consulting Group, AI sẽ đóng góp khoảng 120 tỷ USD vào GDP khu vực Đông Nam Á trước năm 2027. Ngoài ra, báo cáo e-Conomy SEA 2024 của Google cũng ghi nhận sự bùng nổ về tìm kiếm liên quan đến AI tại Singapore, Malaysia và Philippines – một dấu hiệu cho thấy khu vực này đang rất chủ động tiếp cận công nghệ.
Đáng chú ý, Việt Nam, Malaysia và Philippines đang dẫn đầu khu vực châu Á – Thái Bình Dương về tỷ lệ lãnh đạo doanh nghiệp dưới 40 tuổi, theo khảo sát của CPA Australia. Điều này mang lại lợi thế đáng kể trong việc ứng dụng công nghệ mới, đặc biệt tại Việt Nam, khi nước ta có dân số trẻ, thành thạo internet và dễ thích nghi với các công nghệ mới, theo nhận định của ông Soumik Parida, chuyên gia tại Đại học RMIT Việt Nam.
Theo báo cáo của Lazada và Kantar, dịch vụ khách hàng hiện là lĩnh vực AI được ứng dụng phổ biến nhất trong thương mại điện tử khu vực, tiếp theo là marketing và quảng cáo. Các công cụ AI tạo sinh được sử dụng chủ yếu để tạo nội dung, dịch thuật và cá nhân hóa thông điệp bán hàng trong môi trường đa ngôn ngữ đặc thù của Đông Nam Á.
Lita Global, một nền tảng mạng xã hội cho game thủ tại Indonesia, là một ví dụ tiêu biểu. Nhờ tích hợp AI từ OpenAI, công ty này đã tăng gần gấp đôi số sự kiện game trực tuyến mỗi tháng, từ đó tăng doanh thu hàng tuần trung bình tới 20%. Các nhân viên giờ đây có thể chuyển dịch thông báo sự kiện sang tiếng Việt, Thái và các ngôn ngữ khác chỉ trong vài phút, và khoảng thời gian còn lại được dùng để tổ chức thêm nhiều sự kiện sinh lợi.
Ngoài ra, AI còn giúp “game thủ” trên nền tảng này phản hồi người dùng nhanh hơn thông qua gợi ý tin nhắn tự động, một yếu tố giúp tăng đơn hàng từ 10% đến 20%, theo CEO Yihao Zhang của Lita Global.
Một xu hướng nổi bật khác là livestream AI, nơi người dẫn chương trình được thay thế bằng công nghệ. Dịch vụ AI livestream như của TopviewAI hiện chỉ tốn khoảng 1 USD/phút, tiết kiệm đáng kể chi phí so với việc thuê nhân sự thật, studio và thiết bị.
 |
| Doanh nghiệp nhỏ và vừa Đông Nam Á: Ứng dụng AI hoặc bị đào thải |
Tuy AI giúp tăng hiệu quả vận hành, nhưng chi phí triển khai vẫn là rào cản lớn đối với khu vực SME. Các giải pháp đơn giản như chatbot sẽ có giá cả hợp lý, nhưng những ứng dụng phức tạp hơn lại yêu cầu đầu tư ban đầu lớn. Ngay cả những công ty có đội ngũ kỹ thuật nội bộ như Lita Global cũng phải chi tới 2.000 USD/tháng cho các API (giao diện trung gian cho phép các phần mềm hoặc ứng dụng khác nhau trao đổi dữ liệu và chức năng với nhau) của OpenAI.
Tuy nhiên, theo dự báo của Gartner, chi phí API cho AI tạo sinh sẽ giảm mạnh, chỉ còn chưa tới 1% giá hiện tại vào năm 2027, mở ra cơ hội tiếp cận công nghệ cho hàng triệu doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Dù chi phí nhân công tại Đông Nam Á vẫn còn thấp, nhưng AI đang cho thấy khả năng cải thiện hiệu suất đáng kể, mang lại giá trị vượt trội cho các doanh nghiệp. Giống như cách Uber và Grab từng thay đổi ngành taxi, AI đang từng bước tái định hình cách SME tương tác với khách hàng, bán hàng và mở rộng thị trường.
Tại Việt Nam, thế hệ doanh nhân trẻ, am hiểu công nghệ đang dần nắm bắt lợi thế này. “Đó là một thế hệ trẻ đang khao khát thành công”, ông Parida từ RMIT nhận xét.
