Quy trình xử lý kỷ luật lao động trong trường hợp người lao động vi phạm nội quy đã được quy định tại Bộ Luật lao động...
aa
Tạp chí Doanhnghiephoinhap.vn giới thiệu những thông tin cơ bản về quy trình xử lý kỷ luật lao động nhằm giúp các doanh nghiệp lưu ý để không vi phạm những quy định của pháp luật.
Kỷ luật lao động và các hình thức xử lý kỷ luật lao động
Theo Điều 117, Bộ luật Lao động 2019 thì kỷ luật lao động là những quy định về việc tuân theo thời gian, công nghệ và điều hành sản xuất, kinh doanh do người sử dụng lao động ban hành trong nội quy lao động và do pháp luật quy định.
Ảnh minh họa.
Người lao động vi phạm những quy định trong nội quy lao động gây tổn thất và thiệt hại cho doanh nghiệp sẽ bị kỷ luật lao động. Mức độ kỷ luật lao động sẽ phụ thuộc vào từng vi phạm mà người lao động phạm phải và hậu quả của vi phạm đó gây ra.
Căn cứ vào Điều 124, Bộ luật Lao động 2019 có 04 hình thức xử lý kỷ luật lao động mà doanh nghiệp được phép áp dụng gồm: khiển trách; kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng; cách chức; sa thải. Cụ thể:
Khiển trách: là hình thức xử lý kỷ luật nhẹ nhất đối với người lao động khi vi phạm;
Kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng: Người lao động bị kéo dài thời gian nâng lương thường xuyên so với thời hạn được các bên thỏa thuận phụ thuộc vào hành vi vi phạm mà người lao động phạm phải;
Cách chức: là hình thức bãi bỏ chức vụ quyền hạn của người lao động trong doanh nghiệp, tổ chức và thường áp dụng đối với người lao động giữ chức vụ nhất định;
Sa thải: là hình thức chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật (Được quy định tại Điều 125, Bộ luật Lao động 2019). Đây cũng là hình thức kỷ luật nặng nhất đối với người lao động.
Căn cứ vào hành vi vi phạm và mức độ vi phạm của người lao động mà hội đồng kỷ luật sẽ đưa ra những hình thức xử lý kỷ luật riêng. Các hình thức xử lý kỷ luật sẽ được áp dụng thỏa đáng và theo quy trình của pháp luật.
Quy trình xử lý kỷ luật lao động
Khi người lao động (NLĐ) vi phạm nội quy và bị xử lý kỷ luật, doanh nghiệp cần thực hiện xử lý kỷ luật theo nguyên tắc, trình tự, thủ tục xử lý kỷ luật quy định tại Điều 70 của Nghị định 145/2020/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn một số nội dung tại Bộ luật Lao động 2019. Cụ thể nguyên tắc, trình tự, thủ tục xử lý kỷ luật lao động như sau:
Không được xử lý kỷ luật lao động đối với NLĐ đang trong thời gian nghỉ ốm đau, điều dưỡng, nghỉ việc được sự đồng ý của người sử dụng lao động... (Ảnh: minh họa)
Thông báo xử lý kỷ luật lao động: Khi phát hiện người lao động có hành vi vi phạm kỷ luật lao động tại thời điểm xảy ra hành vi vi phạm, người sử dụng lao động tiến hành lập biên bản vi phạm và thông báo đến tổ chức đại diện NLĐ tại cơ sở mà NLĐ là thành viên, người đại diện theo pháp luật của người lao động chưa đủ 15 tuổi.
Trường hợp người sử dụng lao động phát hiện hành vi vi phạm kỷ luật lao động sau thời điểm hành vi vi phạm đã xảy ra thì thực hiện thu thập chứng cứ chứng minh lỗi của người lao động.
Thời hiệu xử lý kỷ luật lao động: Trong thời hiệu xử lý kỷ luật lao động quy định tại Khoản 1, Khoản 2, Điều 123 của Bộ luật Lao động 2019, cụ thể là: Thời hiệu xử lý kỷ luật lao động là 06 tháng kể từ ngày xảy ra hành vi vi phạm; trường hợp hành vi vi phạm liên quan trực tiếp đến tài chính, tài sản, tiết lộ bí mật công nghệ, bí mật kinh doanh của người sử dụng lao động thì thời hiệu xử lý kỷ luật lao động là 12 tháng;
Khi hết thời gian quy định tại khoản 4 Điều 122 của Bộ luật này, nếu hết thời hiệu hoặc còn thời hiệu nhưng không đủ 60 ngày thì được kéo dài thời hiệu để xử lý kỷ luật lao động nhưng không quá 60 ngày kể từ ngày hết thời gian nêu trên.”
Trong thời hiệu xử lý kỷ luật trên người sử dụng lao động tiến hành họp xử lý kỷ luật lao động như sau:
Trước ngày tiến hành họp xử lý kỷ luật lao động ít nhất 05 ngày làm việc, người sử dụng lao động phải thông báo về nội dung, thời gian, địa điểm tiến hành cuộc họp xử lý kỷ luật lao động, họ tên người bị xử lý kỷ luật lao động, hành vi vi phạm bị xử lý kỷ luật lao động đến các thành phần phải tham dự họp, bảo đảm các thành phần này nhận được thông báo trước khi diễn ra cuộc họp;
Các thành phần phải tham dự họp phải xác nhận tham dự cuộc họp với người sử dụng lao động khi nhận được thông báo. Trường hợp một trong các thành phần phải tham dự không thể tham dự họp theo thời gian, địa điểm đã thông báo thì NLĐ và người sử dụng lao động thỏa thuận việc thay đổi thời gian, địa điểm họp; trường hợp hai bên không thỏa thuận được thì người sử dụng lao động quyết định thời gian, địa điểm họp;
Người sử dụng lao động tiến hành họp xử lý kỷ luật lao động theo thời gian, địa điểm đã thông báo. Trường hợp một trong các thành phần phải tham dự họp không xác nhận tham dự cuộc họp hoặc vắng mặt thì người sử dụng lao động vẫn tiến hành họp xử lý kỷ luật lao động.
Lập biên bản cuộc họp: Người sử dụng lao động phải bố trí người lập biên bản cuộc họp xử lý kỷ luật lao động diễn ra. Biên bản cuộc họp phải được thông qua trước khi kết thúc cuộc họp và có chữ ký của người tham dự cuộc họp. Trường hợp có người không ký vào biên bản thì người ghi biên bản nêu rõ họ tên, lý do không ký (nếu có) vào nội dung biên bản.
Quyết định xử lý kỷ luật lao động: Trong thời hiệu xử lý kỷ luật lao động quy định tại Khoản 1, Khoản 2, Điều 123 của Bộ luật Lao động, người có thẩm quyền xử lý kỷ luật lao động ban hành quyết định xử lý kỷ luật lao động và gửi đến các thành phần phải tham dự.
Những điều cần lưu ý
Căn cứ theo Điều 122 của Bộ luật Lao động 2019 khi xử lý kỷ luật lao động doanh nghiệp (người sử dụng lao động) cần lưu ý:
Người sử dụng lao động phải chứng minh được lỗi của người lao động;
Phải có sự tham gia của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở mà người lao động đang bị xử lý kỷ luật là thành viên;
Người lao động phải có mặt và có quyền tự bào chữa, nhờ luật sư hoặc tổ chức đại diện người lao động bào chữa; trường hợp là người chưa đủ 15 tuổi thì phải có sự tham gia của người đại diện theo pháp luật;
Việc xử lý kỷ luật lao động phải được ghi thành biên bản. Bên cạnh đó cần đặc biệt lưu ý thời gian, cách thức áp dụng xử lý kỷ luật như sau:
Không được áp dụng nhiều hình thức xử lý kỷ luật lao động đối với một hành vi vi phạm kỷ luật lao động.
Khi một người lao động đồng thời có nhiều hành vi vi phạm kỷ luật lao động thì chỉ áp dụng hình thức kỷ luật cao nhất tương ứng với hành vi vi phạm nặng nhất.
Không được xử lý kỷ luật lao động đối với NLĐ đang trong thời gian sau đây: Nghỉ ốm đau, điều dưỡng; nghỉ việc được sự đồng ý của người sử dụng lao động; đang bị tạm giữ, tạm giam; đang chờ kết quả của cơ quan có thẩm quyền điều tra xác minh và kết luận đối với hành vi vi phạm; người lao động nữ mang thai và NLĐ nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
Không xử lý kỷ luật lao động đối với NLĐ vi phạm kỷ luật lao động trong khi mắc bệnh tâm thần hoặc một bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình.
Ngày 13/5, Văn phòng Chủ tịch nước họp báo công bố lệnh của Chủ tịch nước về 9 luật vừa được Quốc hội khóa XVI thông qua. Đáng chú ý, Luật sửa đổi các sắc thuế Thu nhập cá nhân, GTGT, Thu nhập doanh nghiệp và Tiêu thụ đặc biệt sẽ chính thức có hiệu lực từ 1/1/2026, mang tới "luồng sinh khí mới" cho hơn 2,5 triệu hộ kinh doanh và gần 240.000 doanh nghiệp nhỏ nhờ những thay đổi mang tính đột phá về ngưỡng chịu thuế.
Nghị định 152/2026/NĐ-CP vừa ban hành đã chính thức thiết lập hành lang pháp lý cho việc triển khai thi hành án dân sự trên môi trường số. Đây không chỉ là bước chuyển mình từ phương thức làm việc truyền thống sang kỷ nguyên số hóa, mà còn là giải pháp đột phá giúp đương sự thực hiện quyền yêu cầu thi hành án qua VNeID, Cổng dịch vụ công và nhận thông báo điện tử tức thời. Quy định mới này được kỳ vọng sẽ tối ưu hóa thời gian, tiết kiệm chi phí và tăng tính công khai trong việc thực thi các bản án dân sự tại Việt Nam.
Bộ Xây dựng đề xuất rút ngắn mạnh thời gian cấp giấy phép xây dựng, trong đó nhà ở riêng lẻ chỉ còn 7 ngày làm việc, các công trình khác tối đa 10 ngày, đồng thời tiếp tục cắt giảm nhiều thủ tục hành chính chồng chéo trong lĩnh vực xây dựng.
Kể từ ngày 21/5/2026, phương thức khai báo lưu trú đối với công dân Việt Nam và tạm trú đối với người nước ngoài sẽ có sự thay đổi mang tính bước ngoặt. Việc chính thức vận hành hệ thống dùng chung trên toàn quốc không chỉ giúp đơn giản hóa thủ tục mà còn siết chặt quản lý cư trú, đòi hỏi người dân và Việt kiều phải đặc biệt lưu tâm để tránh các rắc rối pháp lý.
Bắt đầu từ ngày 15/5/2026, Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính y tế chính thức có hiệu lực, giáng đòn mạnh vào việc sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Không chỉ dừng lại ở mức phạt tiền lên đến 5 triệu đồng, người vi phạm còn phải đối mặt với biện pháp khắc phục hậu quả là buộc tiêu hủy hoàn toàn các sản phẩm gây hại này.
Nghị định số 110/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành đã cụ thể hóa nhiều nội dung quan trọng về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu.
Từ ngày 15/5/2026, Nghị định 90/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực. Đáng chú ý, hành vi bán thuốc kê đơn không có đơn thuốc sẽ bị xử phạt tới 20 triệu đồng, trong khi mức phạt tối đa với tổ chức vi phạm trong lĩnh vực dược có thể lên tới 200 triệu đồng.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 144/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung quy định về thuế giá trị gia tăng (GTGT), có hiệu lực từ ngày 20/6/2026. Điểm đáng chú ý nhất là việc mở rộng danh mục đối tượng không chịu thuế đối với nhiều loại hình bảo hiểm thiết yếu và điều chỉnh linh hoạt quy định khấu trừ thuế đầu vào nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí.
Tại Dự thảo Đề án hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, Bộ Y tế đã đưa ra đề xuất mang tính đột phá: Thành lập Đội an toàn thực phẩm là đơn vị sự nghiệp thuộc UBND cấp xã. Mô hình này nhằm thống nhất một đầu mối quản lý, khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo hiện nay giữa ba ngành Y tế - Công Thương - Nông nghiệp.
Từ ngày 15/5/2026, các cơ sở kinh doanh dược phẩm sẽ đối mặt với khung pháp lý nghiêm ngặt hơn khi Nghị định 90/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực. Đáng chú ý, hành vi "bán thuốc kê đơn không đơn" từng bị buông lỏng nay sẽ bị phạt tới 20 triệu đồng, trong khi nhập khẩu thuốc hết hạn có thể bị phạt kịch khung 80 triệu đồng.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 146/2026/NĐ-CP, bổ sung nhiều quy định mới nhằm siết chặt hoạt động đầu tư du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và giải trí trong rừng. Đáng chú ý, các hành vi triển khai dự án không đúng quy định tại rừng đặc dụng có thể bị xử phạt tới 50 triệu đồng.
Từ ngày 25/6/2026, các hành vi xâm phạm đất rừng sẽ bị siết chặt với mức phạt tiền tỷ. Đặc biệt, việc tự ý tổ chức tham quan, du lịch hoặc xây dựng trái phép trong khu vực rừng đặc dụng sẽ bị xử lý nghiêm nhằm bảo vệ tài nguyên xanh và củng cố kỷ cương lâm nghiệp.
Nghị định số 142/2026/NĐ-CP vừa được ban hành là "kim chỉ nam" cho hoạt động phát triển và ứng dụng AI tại Việt Nam. Với trọng tâm là quản lý dựa trên rủi ro, Nghị định quy định rõ trách nhiệm của nhà cung cấp, thiết lập Cơ sở dữ liệu quốc gia về AI và mở ra cơ chế ưu tiên cho các sản phẩm "Make in Vietnam" tham gia vào hạ tầng chính phủ số và kinh tế số.
Cô bán xôi đầu ngõ, anh chủ cửa hàng điện thoại, chú tài xế chạy hợp đồng, chuỗi nhà hàng vài chục tỷ doanh thu, trước đây đều có thể nộp thuế khoán theo cùng một logic. Từ ngày 1/1/2026, khi ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế được nâng lên 1 tỷ đồng/năm, hộ kinh doanh được phân thành bốn nhóm với bốn cách tính thuế khác hẳn nhau. Hiểu sai nhóm dẫn đến nộp sai thuế và rủi ro pháp lý là điều rất gần.
Quy định kiểm tra thực tế toàn bộ hoạt động xuất khẩu đất hiếm có hiệu lực từ ngày 6/5 đang là vấn đề mới với doanh nghiệp, buộc phải siết chặt hồ sơ pháp lý, truy xuất nguồn gốc và chuẩn hóa quy trình nếu không muốn gián đoạn hoạt động xuất khẩu.
