Định hướng hợp tác ODA thế hệ mới giữa Việt Nam và JICA

Mối quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa Việt Nam và Nhật Bản đang chứng kiến giai đoạn phát triển thực chất và mạnh mẽ trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư. Trong bối cảnh đó, nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) từ Chính phủ Nhật Bản thông qua JICA luôn đóng vai trò quan trọng, đóng góp tích cực vào công cuộc hoàn thiện thể chế pháp luật, chuyển dịch cơ cấu và phát triển hạ tầng kinh tế xã hội bền vững tại Việt Nam.

Sáng ngày 11/6, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã tiếp ông Tanaka Akihiko - Chủ tịch Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) nhân chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam nhằm thúc đẩy các giải pháp nâng tầm quan hệ đối tác chiến lược (Ảnh: VGP/Nhật Bắc).

Mở rộng dòng vốn vào các ngành công nghệ tiên phong

Tại buổi tiếp, Thủ tướng Chính phủ trân trọng cảm ơn sự đồng hành từ phía JICA, đặc biệt là việc ký kết 3 thỏa thuận vay trị giá gần 90 tỷ yên trong năm qua nhằm cải thiện cơ sở hạ tầng thiết yếu và nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu.

Nhằm cụ thể hóa các cam kết đạt được sau chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae, người đứng đầu Chính phủ Việt Nam đề nghị JICA tiếp tục nghiên cứu, cung cấp các khoản vay ODA thế hệ mới với điều kiện ưu đãi và thủ tục linh hoạt hơn. Trọng tâm tài trợ ưu tiên hướng vào các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn bao gồm chíp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ lượng tử, chuyển đổi số, năng lượng xanh và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Thủ tướng Lê Minh Hưng và Chủ tịch JICA vui mừng nhận thấy quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Nhật Bản đang phát triển mạnh mẽ, thực chất trên tất cả các lĩnh vực. Nhật Bản tiếp tục là đối tác kinh tế hàng đầu của Việt Nam, đối tác số 1 về hợp tác ODA và lao động, đứng thứ 3 về đầu tư, thứ 4 về thương mại và du lịch (Ảnh: VGP/Nhật Bắc).

Để hiện thực hóa các định hướng này, hai bên thống nhất giao Bộ Tài chính và các Bộ, ngành liên quan chủ động phối hợp với JICA xây dựng danh mục hợp tác giai đoạn 2026-2030. Trong đó, các bên sẽ tập trung đẩy nhanh tiến độ ký kết thỏa thuận vay cho dự án Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn III ngay trong năm tới, thúc đẩy dự án Đại học Việt-Nhật và triển khai đồng bộ hạ tầng thích ứng thiên tai tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Cơ chế Tổ công tác 3 bên gồm Bộ Tài chính, Đại sứ quán Nhật Bản và JICA sẽ tiếp tục được vận hành linh hoạt để kịp thời tháo gỡ các vướng mắc phát sinh tại các dự án trọng điểm ở Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Bốn trụ cột chiến lược thúc đẩy tăng trưởng

Bày tỏ sự đồng thuận với các định hướng phát triển của Việt Nam, Chủ tịch JICA Tanaka Akihiko đã đề xuất khuôn khổ hợp tác mới trong giai đoạn tiếp theo dựa trên 4 trụ cột chiến lược. Các lĩnh vực cốt lõi bao gồm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; phát triển ngành công nghiệp và chuỗi cung ứng; xây dựng, hoàn thiện thể chế chính sách và đầu tư cơ sở hạ tầng.

Chủ tịch JICA đề nghị Thủ tướng tiếp tục hỗ trợ, chỉ đạo để JICA tiếp tục góp phần thúc đẩy mạnh mẽ quan hệ song phương lên tầm cao mới (Ảnh: VGP/Nhật Bắc).

Chủ tịch JICA Tanaka Akihiko nhấn mạnh khoa học công nghệ sẽ là trọng tâm ưu tiên hàng đầu, thể hiện qua cam kết thúc đẩy dự án phóng vệ tinh LOTUSat-1, tài trợ ngân sách cho mảng chuyển đổi số và hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực quản lý.

Trong khuôn khổ cuộc đối thoại, hai bên cũng dành thời gian thảo luận sâu về tiến độ triển khai của các dự án mang tính biểu tượng, tiêu biểu là tuyến đường sắt đô thị Hà Nội số 2 đoạn Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo.

Nhắc lại những kỷ niệm tốt đẹp trong thời gian học tập tại Nhật Bản, Thủ tướng Chính phủ kỳ vọng với cách làm mới mang tính đột phá, JICA sẽ tiếp tục là đối tác chiến lược tin cậy, hỗ trợ Việt Nam thực hiện thành công các mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao và bền vững trong tương lai.