Đề xuất siết quản lý thiết kế đô thị tại các dự án bất động sản quy mô lớn

Ngày 5/8, tại Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày Tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc.

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, việc sửa đổi luật nhằm hoàn thiện khung pháp lý về kiến trúc theo hướng đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tinh gọn thủ tục hành chính, thúc đẩy chuyển đổi số và bảo đảm thống nhất với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh

Dự thảo luật cũng sửa đổi nhiều quy định về quản lý kiến trúc và hành nghề kiến trúc theo chuẩn quốc tế. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bãi bỏ quy định sát hạch cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc, bãi bỏ thủ tục công nhận tổ chức xã hội - nghề nghiệp đủ điều kiện tổ chức sát hạch, đồng thời không còn quy định thành lập Hội đồng xét cấp chứng chỉ hành nghề.

Bên cạnh đó, dự thảo thu hẹp phạm vi các hoạt động bắt buộc phải có chứng chỉ hành nghề, chỉ áp dụng đối với những công trình có yêu cầu cao về an toàn, có ảnh hưởng lớn đến cảnh quan và không gian kiến trúc đô thị.

Thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Thanh Hải bày tỏ cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi luật, đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện một số quy định để bảo đảm tính khả thi.

Đối với quy định về bản sắc văn hóa trong kiến trúc, Ủy ban đề nghị giao UBND cấp tỉnh ban hành bộ tiêu chí và khung hướng dẫn chung, làm cơ sở để chính quyền cấp xã triển khai, tránh tình trạng mỗi địa phương áp dụng một cách khác nhau.

Về quy chế quản lý kiến trúc, cơ quan thẩm tra đồng tình với chủ trương phân cấp nhưng đề xuất không bắt buộc lập quy chế trên toàn bộ địa giới hành chính, mà ưu tiên các khu vực đặc thù, đô thị mới và khu vực trung tâm.

Đáng chú ý, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị bổ sung quy định kiểm soát chặt thiết kế đô thị đối với các dự án bất động sản quy mô lớn do khu vực tư nhân đầu tư, đồng thời tăng cường quản lý tại các khu vực ven sông, ven hồ, ven biển nhằm bảo vệ cảnh quan và bảo đảm phát triển đô thị hài hòa.

Cơ quan thẩm tra cũng kiến nghị bổ sung cơ chế thúc đẩy phát triển kiến trúc xanh, tiết kiệm năng lượng, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng không gian đô thị.

Đối với các công trình kiến trúc có giá trị, Ủy ban đề nghị luật hóa các tiêu chí nhận diện, phân loại; quy định rõ trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc lập, công bố và điều chỉnh danh mục; đồng thời bổ sung cơ chế tham vấn ý kiến chuyên gia, tổ chức nghề nghiệp và cộng đồng trước khi quyết định đưa công trình vào danh mục bảo tồn.

Về ứng dụng Mô hình thông tin công trình (BIM), cơ quan thẩm tra thống nhất với chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số nhưng đề nghị có lộ trình phù hợp, trước mắt chỉ bắt buộc áp dụng đối với công trình cấp I, công trình cấp đặc biệt và các dự án sử dụng vốn đầu tư công, nhằm tránh tạo thêm chi phí và gánh nặng tuân thủ cho doanh nghiệp.