Đề xuất lập Quỹ đào tạo nhân lực doanh nghiệp từ lợi nhuận sau thuế

Theo dự thảo, Quỹ đào tạo nhân lực được doanh nghiệp tự quyết định thành lập để bảo đảm hoạt động giáo dục, đào tạo và phát triển kỹ năng nghề được triển khai thường xuyên, liên tục, đáp ứng yêu cầu sản xuất kinh doanh trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng đòi hỏi nhân lực chất lượng cao.

Đối tượng áp dụng là các doanh nghiệp được thành lập và hoạt động theo Luật Doanh nghiệp. Nguồn hình thành quỹ chủ yếu từ lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp, với mức trích lập hằng năm do doanh nghiệp chủ động quyết định căn cứ vào nhu cầu đào tạo và kế hoạch phát triển nhân sự đã được phê duyệt.

Riêng đối với doanh nghiệp nhà nước, mức trích tối đa không vượt quá 1% lợi nhuận sau thuế mỗi năm. Ngoài nguồn nội bộ, quỹ cũng được phép tiếp nhận các khoản tài trợ hợp pháp từ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước.

Dự thảo cho phép Quỹ đào tạo nhân lực được sử dụng cho nhiều hoạt động liên quan đến phát triển kỹ năng nghề và nâng cao chất lượng lao động. Trong đó bao gồm đào tạo nghề cho lao động mới tuyển dụng; đào tạo lại, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho người lao động đang làm việc; hỗ trợ học tập nâng cao trình độ chuyên môn kỹ thuật; đánh giá kỹ năng nghề theo chuẩn doanh nghiệp hoặc tiêu chuẩn nghề nghiệp quốc gia.

Các khoản chi từ quỹ có thể bao gồm tiền công giảng dạy, tài liệu học tập, trang thiết bị đào tạo, vật liệu thực hành cũng như các khoản hỗ trợ khác dành cho người học.

Đáng chú ý, dự thảo yêu cầu các nội dung liên quan đến đào tạo, bồi dưỡng phải được thể hiện cụ thể trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế tài chính của doanh nghiệp nhằm tăng tính minh bạch và trách nhiệm trong triển khai.

Không chỉ phục vụ đào tạo nội bộ, doanh nghiệp còn được phép sử dụng quỹ để tài trợ cho các cơ sở giáo dục nghề nghiệp có hợp tác đào tạo với doanh nghiệp theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp.

Các nội dung tài trợ gồm hỗ trợ cơ sở vật chất, hoạt động đào tạo, học bổng cho học sinh – sinh viên; xây dựng chương trình, giáo trình đào tạo theo nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp; tài trợ các cuộc thi học thuật hoặc thành lập quỹ khuyến học.

Tuy nhiên, dự thảo nhấn mạnh các khoản tài trợ này không nhằm mục đích góp vốn hoặc mua cổ phần tại cơ sở giáo dục nghề nghiệp.

Theo Bộ Tài chính, việc hình thành Quỹ đào tạo nhân lực được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để doanh nghiệp chủ động đầu tư cho nguồn nhân lực, thay vì chỉ phụ thuộc vào ngân sách nhà nước hoặc các chương trình hỗ trợ ngắn hạn. Đây cũng được xem là giải pháp thúc đẩy liên kết giữa doanh nghiệp với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế của thị trường lao động.

Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt lao động có kỹ năng, đặc biệt ở các lĩnh vực công nghệ, sản xuất và dịch vụ chất lượng cao, việc khuyến khích doanh nghiệp tự xây dựng cơ chế đào tạo nội bộ được đánh giá là cần thiết nhằm nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh.

Dự thảo cũng đưa ra cơ chế khuyến khích đối với doanh nghiệp tích cực đầu tư cho đào tạo nhân lực. Cụ thể, doanh nghiệp có trích lập quỹ hằng năm và sử dụng tối thiểu 70% quỹ cho hoạt động giáo dục, đào tạo sẽ được Nhà nước xem xét tôn vinh, khen thưởng theo quy định pháp luật về thi đua, khen thưởng.

Hình thức và tiêu chí khen thưởng sẽ do Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành trong thời gian tới.