UEH thúc đẩy hợp tác công, đưa tri thức vào giải quyết bài toán thực tiễn

Ngày 20/9, Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh (UEH) tổ chức Hội nghị Kết nối đối tác khu vực công năm 2026 với sự tham dự của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu cùng lãnh đạo các cơ quan Trung ương, địa phương, tổ chức khoa học - công nghệ, doanh nghiệp công và cộng đồng học thuật.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu tại hội nghị.

Theo UEH, trong giai đoạn 2020-2025, nhà trường đã mở rộng kết nối với 7 nhóm đối tác khu vực công, triển khai các hoạt động tư vấn, phản biện chính sách, phát triển nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, phát triển đô thị thông minh và hợp tác quốc tế.

Kết quả, UEH đã ký 25 văn bản hợp tác; tổ chức 26 hội thảo, tọa đàm tư vấn - phản biện chính sách; triển khai hơn 160 khóa, lớp với trên 15.000 lượt học viên; thực hiện 105 đề tài, đề án, nhiệm vụ khoa học - công nghệ với 550 lượt chuyên gia tham gia.

PGS.TS. Bùi Quang Hùng - Bí thư Đảng ủy, Giám đốc UEH phát biểu tại hội nghị. Ảnh: TK

Tại hội nghị, PGS.TS. Bùi Quang Hùng - Bí thư Đảng ủy, Giám đốc UEH cho biết, chiến lược Kết nối Đối tác Khu vực công giai đoạn 2026 – 2030 với bước chuyển quan trọng: Chuyển từ Đại học Đa ngành, bền vững sang Đại học đồng kiến tạo; Chuyển từ các kết nối song phương riêng lẻ sang xây dựng Hệ sinh thái hợp tác đa phương đồng sáng tạo giá trị vì tương lai bền vững: Đồng xác định vấn đề - Đồng thiết kế giải pháp – Đồng triển khai và Đồng tạo giá trị.

Chiến lược này vận hành dựa trên mô hình hợp tác 05 thành phần: Chính quyền – Đại học – Doanh nghiệp – Cộng đồng – Môi trường tự nhiên, quy tụ sức mạnh tổng hợp để giải quyết những bài toán lớn của vùng và quốc gia thông qua mô hình đột phá, các công cụ mới, tiếp cận mới.

TS. Đinh Công Khải, Phó Giám Đốc UEH giới thiệu ba sản phẩm hợp tác tiêu biểu UEH đã nghiên cứu, thử nghiệm và phát triển cho thấy rõ điều này: Một là, hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo, đại học có thể tạo ra không gian kết nối Nhà nước - Đại học - Doanh nghiệp - Cộng đồng để ý tưởng, tri thức, công nghệ, con người và nguồn lực cùng hội tụ quanh một vấn đề và phát triển thành giải pháp.

Hai là, Living Lab, đại học có thể tạo ra môi trường để các giải pháp được đưa ra khỏi phòng nghiên cứu, thử nghiệm trong bối cảnh thực, đo lường, điều chỉnh trước khi xem xét nhân rộng. khuôn viên đại học, đô thị và cộng đồng trở thành một phần của chính quá trình nghiên cứu và đổi mới.

Ba là, bảng điều hành tăng trưởng kinh tế dựa trên dữ liệu, năng lực dữ liệu và nghiên cứu được chuyển hóa theo chu trình dữ liệu, chỉ số, tín hiệu và hành động, hỗ trợ cơ quan quản lý nhìn thấy vấn đề sớm hơn, hiểu sâu hơn và có thêm căn cứ cho quá trình ra quyết định.

Ba mô hình này cho thấy đại học không chỉ tạo ra tri thức, mà có thể tạo ra hạ tầng để nhiều chủ thể cùng phát hiện vấn đề, cùng phát triển, thử nghiệm và hoàn thiện giải pháp.

Theo cách tiếp cận này, quá trình hợp tác được bắt đầu từ một bài toán chung thay vì một chương trình hoặc đề tài có sẵn. Các bên cùng xác định vấn đề, cùng thiết kế giải pháp, cùng triển khai và cùng tạo ra giá trị, tác động.

Cụ thể, đối với TP. Hồ Chí Minh, các vấn đề được đặt ra gồm thể chế, nguồn nhân lực quốc tế và năng lực phục vụ Trung tâm Tài chính Quốc tế. Trong khi đó, Cà Mau và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long quan tâm đến quản trị địa phương, dữ liệu, năng suất các nhân tố tổng hợp và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Ở khu vực doanh nghiệp công, nhu cầu tập trung vào quản trị hiện đại, công nghệ, chuyển dịch năng lượng và khả năng ứng dụng Living Lab để nghiên cứu, thử nghiệm giải pháp trong thực tế. Với lĩnh vực khoa học - công nghệ, yêu cầu được đặt ra là đưa kết quả nghiên cứu đi xa hơn công bố hoặc nghiệm thu, chuyển hóa thành chính sách, năng suất, công nghệ và sản phẩm.

Những nhu cầu này đặt ra yêu cầu gắn chặt hơn giữa năng lực nghiên cứu của đại học với các bài toán phát triển cụ thể.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đã gợi mở nhiều ý tưởng cho UEH . Ảnh: TK

Tham dự và phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đánh giá cao định hướng đồng sáng tạo, đồng kiến tạo của UEH trong chiến lược phát triển giai đoạn 2026-2030.

Theo Phó Thủ tướng, giáo dục đại học cần ngày càng tham gia trực tiếp vào việc giải quyết những vấn đề phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia, vùng và địa phương. Mối liên kết giữa Nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp chỉ có thể phát huy hiệu quả khi có chiến lược, phân công cụ thể, lộ trình thực hiện và địa chỉ sử dụng rõ ràng.

Đối với UEH, Phó Thủ tướng đề nghị nhà trường lựa chọn một số vấn đề lớn, có nhu cầu thực tiễn, tập trung nguồn lực nghiên cứu để giải quyết những nhiệm vụ cụ thể của TP. Hồ Chí Minh, các địa phương và cả nước.

Các nhiệm vụ cần xác định rõ vấn đề cần giải quyết, sản phẩm đầu ra, cơ quan sử dụng, kết quả và hiệu quả dự kiến. Những mô hình có kết quả tốt cần được tổng kết, hoàn thiện để xem xét nhân rộng; những mô hình chưa hiệu quả phải đánh giá đúng nguyên nhân và điều chỉnh.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị các cơ sở giáo dục đại học xác định lĩnh vực thế mạnh, xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh, liên ngành; tăng cường liên kết giữa trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và chuyên gia. Hoạt động nghiên cứu cần được đánh giá không chỉ qua số lượng đề tài, công bố khoa học mà còn qua chất lượng sản phẩm, khả năng chuyển giao, mức độ ứng dụng và tác động thực tế.

Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho rằng, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp ngay với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính và các cơ quan có liên quan rà soát các quy định hiện hành, đảm bảo hình thành một quy trình thông suốt từ bài toán thực tiễn, từ nhiệm vụ khoa học, lựa chọn các đơn vị thực hiện, bố trí nguồn lực, tổ chức nghiên cứu, tiếp nhận, ứng dụng và đánh giá kết quả.

Phó Thủ tướng cũng mong rằng việc nghiên cứu đổi mới cơ chế đặt hàng theo hướng xuất phát từ vấn đề cần giải quyết và sản phẩm cần đạt được, tăng tính cạnh tranh, tăng tính công khai và cho phép huy động các nhóm nghiên cứu liên ngành, liên trường; hạn chế tình trạng nhiệm vụ khoa học được hình thành chủ yếu từ đề xuất của đơn vị nghiên cứu mà chưa có địa chỉ sử dụng, tránh cái tình trạng chúng ta nghiên cứu rồi bỏ, khóa lại, vứt luôn. Đồng thời, rà soát vướng mắc về cơ chế tài chính, tiếp nhận và chia sẻ dữ liệu, sở hữu trí tuệ, chuyển giao, thương mại hóa và sử dụng kết quả nghiên cứu.