Đề xuất bãi bỏ toàn bộ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán, bỏ chứng chỉ kế toán viên

Hiện nay, người hành nghề dịch vụ kế toán trong doanh nghiệp phải có chứng chỉ kế toán viên hoặc chứng chỉ kiểm toán viên, trong khi mỗi doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kế toán phải có tối thiểu hai kế toán viên hành nghề.

Theo quy định hiện hành của Luật Kế toán năm 2015, dịch vụ kế toán là ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Vì vậy, tổ chức và cá nhân muốn cung cấp dịch vụ kế toán phải đáp ứng nhiều yêu cầu về nhân sự, chứng chỉ hành nghề và thủ tục cấp phép.

Hiện nay, người hành nghề dịch vụ kế toán trong doanh nghiệp phải có chứng chỉ kế toán viên hoặc chứng chỉ kiểm toán viên, trong khi mỗi doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ kế toán phải có tối thiểu hai kế toán viên hành nghề.

Theo Bộ Tài chính, chính các điều kiện này khiến số lượng đơn vị được cấp phép còn khá hạn chế. Hiện cả nước chỉ có khoảng 540 kế toán viên hành nghề tại khoảng 190 đơn vị kinh doanh dịch vụ kế toán và khoảng 118 doanh nghiệp kiểm toán có cung cấp dịch vụ kế toán.

Trong khi đó, nhu cầu thuê dịch vụ kế toán ngày càng lớn khi Việt Nam hiện có gần 1,1 triệu doanh nghiệp, trong đó khoảng 98% là doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, cùng với số lượng lớn hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và đơn vị kế toán công có nhu cầu sử dụng dịch vụ.

Bộ Tài chính cũng cho rằng thông lệ quốc tế hiện không xem dịch vụ kế toán là ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, đồng thời đa số các quốc gia không tổ chức thi và cấp chứng chỉ kế toán viên như điều kiện bắt buộc để hành nghề.

Từ thực tế đó, cơ quan soạn thảo đề xuất đưa dịch vụ kế toán ra khỏi danh mục ngành, nghề kinh doanh có điều kiện theo Luật Đầu tư năm 2025, đồng thời cắt giảm toàn bộ điều kiện kinh doanh và các thủ tục hành chính liên quan.

Đáng chú ý, dự thảo luật đề xuất bãi bỏ Điều 57 của Luật Kế toán về cấp chứng chỉ kế toán viên, đồng thời bãi bỏ toàn bộ các Điều 60, 61 và 62 quy định về điều kiện, hồ sơ và thời hạn cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán, cùng nhiều quy định liên quan.

Theo lý giải của Bộ Tài chính, việc bỏ các điều kiện kinh doanh sẽ mở rộng đối tượng được phép cung cấp dịch vụ kế toán, tạo điều kiện để thị trường phát triển, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của doanh nghiệp và nền kinh tế.

Nếu đề xuất được Quốc hội thông qua, cá nhân cung cấp dịch vụ kế toán sẽ không còn bắt buộc phải có chứng chỉ kế toán viên hoặc chứng chỉ kiểm toán viên như hiện nay. Thay vào đó, người hành nghề chỉ cần đáp ứng các tiêu chuẩn chung của người làm kế toán theo quy định của Luật Kế toán.

Theo quy định hiện hành, người làm kế toán phải có phẩm chất đạo đức nghề nghiệp, trung thực, liêm khiết, chấp hành pháp luật; có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán; được bảo đảm tính độc lập về chuyên môn và tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về kế toán.