Đẩy nhanh Tổng điều tra kinh tế 2026: Rút ngắn 7 tháng, ứng dụng AI giám sát thời gian thực

Đẩy nhanh Tổng điều tra kinh tế 2026: Rút ngắn 7 tháng, ứng dụng AI giám sát thời gian thực

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết đã thống nhất điều chỉnh kế hoạch công bố kết quả sơ bộ Tổng điều tra kinh tế năm 2026 chậm nhất vào ngày 30/6/2026.

Theo đó, giai đoạn 1 kết thúc thu thập thông tin vào 10/3/2026; giai đoạn 2 triển khai từ 1/3 đến 30/4/2026. Công tác kiểm tra, làm sạch dữ liệu được thực hiện song song, giúp toàn bộ tiến trình rút ngắn khoảng 7 tháng.

Lãnh đạo Bộ Tài chính yêu cầu cơ quan thống kê khẩn trương sửa đổi phương án, hoàn thiện kế hoạch để trình Thủ tướng, đồng thời chuẩn hóa tài liệu và phần mềm nhằm hỗ trợ địa phương triển khai đồng bộ.

Mở rộng phạm vi, “bắt nhịp” kinh tế số

Theo bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê, Tổng điều tra kinh tế 2026 có nhiều điểm mới so với các kỳ trước.

Lần đầu tiên, phạm vi điều tra được mở rộng tới: Tổ hợp tác, cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể, đơn vị kinh doanh trực tuyến.

Bộ câu hỏi cũng cập nhật nội dung phản ánh rõ hơn quá trình chuyển đổi số, ứng dụng khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp.

“Đây là cuộc điều tra lần thứ 7, triển khai đúng năm đầu thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2026-2030, nên có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong hoạch định chính sách từ cấp xã đến trung ương”, bà Hương nhấn mạnh.

Công nghệ số và AI “đứng sau” dữ liệu

Khác với cách làm truyền thống, năm nay công nghệ thông tin được ứng dụng toàn diện ở mọi khâu.

Điều tra viên sử dụng phần mềm thu thập dữ liệu điện tử thay cho phiếu giấy. Hệ thống điều hành trực tuyến cho phép theo dõi tiến độ theo thời gian thực. AI được dùng để tự động xác định mã ngành kinh tế, giảm sai sót phân loại.

Bên cạnh đó, bản đồ số (GIS) giúp cơ quan điều hành giám sát từng địa bàn điều tra, phát hiện điểm chậm tiến độ để xử lý kịp thời. Dữ liệu cũng được liên thông với các nguồn hành chính như đăng ký kinh doanh, thuế và hải quan, giúp đối chiếu và làm sạch thông tin nhanh hơn.

Giới chuyên môn đánh giá cách tiếp cận này không chỉ rút ngắn thời gian mà còn nâng độ chính xác của dữ liệu, tạo nền tảng cho hệ thống thống kê hiện đại.

Đến nay, Ban Chỉ đạo đã hoàn thành 7/10 nhóm nhiệm vụ chính, gồm: Xác định nhu cầu thông tin; Ban hành văn bản hướng dẫn; Lập danh sách đơn vị điều tra; Thành lập Ban Chỉ đạo các cấp; Xây dựng phiếu và tài liệu; Tập huấn nghiệp vụ.

Giai đoạn 1 thu thập thông tin triển khai từ 5/1/2026. Tính đến đầu tháng 2, tiến độ bình quân cả nước đạt 42,8% kế hoạch.

Song song, công tác kiểm tra, giám sát và làm sạch dữ liệu được thực hiện đồng thời. Các địa phương cũng đang chuẩn bị nhân lực, tập huấn cho giai đoạn 2.

Bộ trưởng yêu cầu rà soát lại toàn bộ hệ thống chỉ tiêu, loại bỏ những nội dung mang tính hình thức để đảm bảo tính thực chất.

“Thu thập nhanh nhưng phải chính xác, dữ liệu phải dùng được cho điều hành và hoạch định chính sách”, lãnh đạo Bộ Tài chính nhấn mạnh.

Ngoài ra, công tác kiểm tra thường xuyên, cập nhật tiến độ, báo cáo vướng mắc kịp thời cũng được coi là “chìa khóa” để bảo đảm cuộc điều tra hoàn thành đúng hạn.