Quy trình sát hạch và cấp giấy phép lái xe tại Việt Nam chuẩn bị có sự điều chỉnh mang tính bước ngoặt nhằm tối ưu hóa tính thực tiễn. Bộ Công an chính thức bỏ phần sát hạch lái xe mô phỏng từ ngày 1/7/2026 theo quy định mới về đào tạo và sát hạch lái xe.
 |
| Cơ quan chức năng cho rằng, quy định sát hạch lái xe bằng phần mềm mô phỏng các tình huống giao thông chưa thực tế, thiếu tính thực tiễn, chưa phản ánh đúng các tình huống, có những nội dung tình huống mang tính “đánh đố” thí sinh thay vì đánh giá kỹ năng lái xe. |
Quyết định này được cụ thể hóa bằng văn bản pháp quy vừa ban hành. Bộ trưởng Công an vừa ban hành Thông tư Quy định về sát hạch, cấp giấy phép lái xe; cấp, sử dụng giấy phép lái xe quốc tế (thay thế Thông tư số 12/2025/TT-BCA ngày 28/02/2025). Trong đó quy định bỏ bài thi mô phỏng trên máy tính, thực hiện từ ngày 1/7/2026. Quy định này được thực hiện căn cứ vào quy định của Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ và Nghị định số 94/2026/NĐ-CP ngày 31/3/2026 của Chính phủ quy định về hoạt động đào tạo và sát hạch lái xe, có hiệu lực thi hành ngày 1/7/2026.
Theo đó, tại Điều 24 về điều kiện về cơ sở vật chất của Trung tâm sát hạch lái xe đã bỏ quy định trang bị thiết bị sát hạch mô phỏng các tình huống giao thông, bỏ quy định trang bị phòng sát hạch mô phỏng.
Sự thay đổi này đồng nghĩa với việc cấu trúc bài thi cấp bằng sẽ gọn nhẹ hơn. Theo quy định hiện hành, đối với quy trình sát hạch lái xe ô-tô, thí sinh phải thực hiện sát hạch lý thuyết, sát hạch mô phỏng các tình huống giao thông trên máy tính, sát hạch thực hành và sát hạch thực hành lái xe trên đường. Tuy nhiên, cơ quan chức năng cho rằng, quy định sát hạch lái xe bằng phần mềm mô phỏng các tình huống giao thông chưa thực tế, thiếu tính thực tiễn, chưa phản ánh đúng các tình huống, có những nội dung tình huống mang tính “đánh đố” thí sinh thay vì đánh giá kỹ năng lái xe. Do đó, từ ngày 1/7 tới thí sinh sẽ không phải thực hiện bài thi này.
Dưới góc nhìn chuyên gia, việc bãi bỏ này giải quyết được rất nhiều bất cập tồn đọng. Nhiều giáo viên dạy lái xe lâu năm phân tích rằng phần mềm mô phỏng cũ bắt học viên phải bấm nút "space" theo một khung thời gian cố định được lập trình sẵn để lấy điểm tuyệt đối. Điều này vô tình ép người học phải học thuộc lòng, canh từng tích tắc dựa trên mẹo thay vì rèn luyện phản xạ tự nhiên.
Cần nhấn mạnh rằng trên thực tế, phản xạ giao thông phụ thuộc vào tốc độ, tầm nhìn và điều kiện thời tiết của từng tài xế, không thể rập khuôn theo một thuật toán máy tính cố định. Do đó, loại bỏ bài thi này sẽ trả quy trình sát hạch về đúng bản chất là đánh giá kỹ năng vận hành xe an toàn.
Ở khía cạnh pháp lý và quản lý, các luật sư nhận định việc sửa đổi quy định chứng tỏ tinh thần cầu thị cao của cơ quan soạn thảo khi kịp thời lắng nghe phản hồi từ thị trường. Việc loại bỏ các trang thiết bị mô phỏng không thiết thực tại các trung tâm còn giúp giảm tải chi phí đầu tư cơ sở vật chất không cần thiết, từ đó tối ưu hóa học phí và thời gian cho người dân.
Các chuyên gia pháp lý nhấn mạnh, việc siết chặt chất lượng tài xế nên được tập trung dồn lực vào phần thi thực hành đường trường và nâng cao ý thức đạo đức người lái xe, thay vì duy trì các công cụ kiểm tra lý thuyết mang tính áp đặt trên máy tính.
