Bolivia bỏ neo tỷ giá với USD sau 15 năm, mở đường cho thỏa thuận với IMF

Bolivia chấm dứt cơ chế neo tỷ giá kéo dài 15 năm với đồng USD, chuyển sang hệ thống tỷ giá linh hoạt, trong một bước ngoặt chính sách nhằm khôi phục ổn định kinh tế vĩ mô giữa lúc quốc gia Nam Mỹ này đối mặt tình trạng khan hiếm ngoại tệ nghiêm trọng.

Bolivia chấm dứt neo tỷ giá với USD sau 15 năm

Theo sắc lệnh do Bộ Kinh tế Bolivia công bố ngày 26/6 (giờ địa phương), Ngân hàng Trung ương Bolivia sẽ giám sát quá trình chuyển đổi sang cơ chế tỷ giá mới. Chính phủ cho biết mục tiêu của quyết định này là “tăng cường ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì khả năng cạnh tranh bên ngoài và góp phần cân bằng cán cân thanh toán”.

Động thái trên nằm trong nỗ lực rộng hơn của Bolivia nhằm bình thường hóa thị trường ngoại hối, thu hẹp chênh lệch giữa tỷ giá chính thức và thị trường tự do, đồng thời củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Bolivia hiện đang đàm phán với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) về một chương trình tài trợ trị giá ít nhất 2,5 tỷ USD.

Từ năm 2011 đến nay, Bolivia gần như duy trì tỷ giá chính thức cố định ở mức 6,86 boliviano/USD đối với chiều mua vào và 6,96 boliviano/USD đối với chiều bán ra. Tuy nhiên, dự trữ ngoại hối suy giảm cùng tình trạng thiếu USD ngày càng trầm trọng đã thúc đẩy sự hình thành của thị trường song song, nơi đồng USD có thời điểm được giao dịch gần mức 20 boliviano.

Thời gian gần đây, Chính phủ Bolivia đã sử dụng tỷ giá tham chiếu khoảng 9,90 boliviano/USD cho phần lớn các giao dịch thương mại và tài chính, phản ánh sức ép điều chỉnh ngày càng lớn lên cơ chế neo tỷ giá cũ.

Ngay sau khi sắc lệnh được ban hành, Ngân hàng Trung ương Bolivia cập nhật tỷ giá chính thức trên trang web ở mức 9,73 boliviano/USD tính đến ngày thứ Hai. Mức này cho thấy đồng boliviano đã giảm khoảng 30% giá trị so với tỷ giá mua vào trước đó.

IMF hiện chưa đưa ra bình luận ngay lập tức về quyết định của Bolivia.

Trong báo cáo thường niên năm ngoái, IMF đã khuyến nghị Bolivia chấm dứt cơ chế neo tỷ giá. Việc chuyển sang tỷ giá linh hoạt vì vậy có thể được nhìn nhận là tín hiệu tích cực đối với đề nghị của Bolivia về một chương trình hỗ trợ tài chính từ IMF, dự kiến có quy mô khoảng 3 tỷ USD.

Dù vậy, các thách thức đối với Bolivia vẫn còn lớn. Nhà kinh tế Gonzalo Chavez cho rằng sau khi chuyển đổi cơ chế tỷ giá, điều quan trọng là Bolivia phải tiếp tục thu hút nguồn USD để củng cố dự trữ quốc tế tại ngân hàng trung ương. “Khi đã có bước đi này, điều quan trọng là tiếp tục có được USD, để có dự trữ quốc tế trong ngân hàng trung ương”, ông nói với một đài phát thanh địa phương.

Triển vọng thay đổi chính sách tỷ giá và các cuộc đàm phán với IMF đã vấp phải sự phản đối từ các nhóm lao động. Từ tháng 5, nhiều nhóm đã phong tỏa các tuyến đường chính để phản đối chính phủ của Tổng thống Rodrigo Paz.

Một trong những tổ chức chủ chốt, Liên đoàn Công nhân Bolivia, yêu cầu chính phủ loại trừ khả năng vay vốn IMF như điều kiện để dỡ bỏ phong tỏa, do lo ngại một thỏa thuận với IMF có thể kéo theo các biện pháp thắt lưng buộc bụng. Về phía chính phủ, nguồn tài chính bên ngoài được cho là cần thiết để tái thiết dự trữ ngoại hối, ổn định tài khóa và tạo điều kiện cho quá trình chuyển đổi sang chế độ tỷ giá mới.

Tuần trước, Tổng thống Paz đã ban bố tình trạng khẩn cấp, cho phép lực lượng an ninh dỡ bỏ các rào chắn vốn làm tê liệt hoạt động kinh tế trong gần hai tháng.