Trong hơn 17 tháng, dưới vỏ bọc một doanh nghiệp đặt dịch vụ du lịch, Nila Anggraini Citra Sejati – 32 tuổi, quốc tịch Indonesia và cư trú tại Singapore theo giấy phép lao động – đã dựng nên một đường dây lừa đảo kiểu Ponzi, qua đó chiếm đoạt của 33 nạn nhân gần 2 triệu SGD, tương đương khoảng 1,56 triệu USD. Những lời mời chào hấp dẫn về vé máy bay, du thuyền, khách sạn giá rẻ, vé xem hòa nhạc Taylor Swift và cả cơ hội “đầu tư” vào hoạt động kinh doanh du lịch đã trở thành chiếc bẫy được tính toán kỹ lưỡng.
Mạng lưới này chỉ bị phơi bày khi dòng tiền từ các nạn nhân và nhà đầu tư mới cạn dần, khiến Sejati không còn khả năng xoay vòng để chi trả cho những người đã tham gia trước đó.
 |
| 2 triệu SGD đã bị chiếm đoạt dưới vỏ bọc doanh nghiệp trong một vụ lừa đảo theo mô hình Ponzi |
Ngày 12/8, Nila Anggraini Citra Sejati đã bị toà án Singapore tuyên phạt 8 năm 6 tháng tù. Bị cáo nhận tội đối với 11 cáo buộc, chủ yếu là lừa đảo; 28 cáo buộc khác được tòa xem xét trong quá trình lượng hình.
Theo hồ sơ tại tòa, Sejati đã lợi dụng hai pháp nhân mang tên Argo Sejati Corporation và Paul Sejati Corporation để tạo dựng vỏ bọc kinh doanh hợp pháp, từ đó triển khai một kế hoạch lừa đảo có tổ chức và kéo dài. Từ khoảng tháng 8/2023, bị cáo vận hành song song hai thủ đoạn. Ở nhánh thứ nhất, Sejati thực hiện lừa đảo thương mại điện tử, đánh vào tâm lý ham giá rẻ của khách hàng bằng cam kết đặt được các dịch vụ du lịch với mức chiết khấu lớn. Các nạn nhân tin rằng họ có thể mua vé máy bay, đặt du thuyền, khách sạn và thậm chí sở hữu vé xem hoà nhạc của nữ nghệ sĩ Mỹ Taylor Swift với giá thấp hơn thị trường.
Để củng cố lòng tin, Sejati sử dụng nhiều thủ đoạn tạo dựng tính xác thực. Có trường hợp bị cáo thực hiện một số đặt chỗ ban đầu; có trường hợp đặt dịch vụ thật nhưng không thanh toán đầy đủ, khiến giao dịch bị hủy sau đó. Bị cáo còn mua và bán vé giả kèm mã tham chiếu đặt chỗ giả mạo cho khách hàng.
Ở nhánh thứ hai, Sejati mời gọi góp vốn vào các công ty của mình, hứa hẹn lợi nhuận lên tới 80–90%. Bị cáo rêu rao rằng nhờ các thỏa thuận thương mại đặc biệt, mình có thể mua vé máy bay giảm giá rồi bán lại để thu lợi lớn.
Để khuếch trương hình ảnh doanh nghiệp, Sejati thuê ít nhất bốn người tham gia quảng bá. Những người này không biết bản chất thật sự của kế hoạch lừa đảo đứng sau hoạt động kinh doanh tưởng như bình thường.
Danh sách nạn nhân khá đa dạng: khách du lịch thông thường, người săn vé hoà nhạc Taylor Swift, những người đàn ông từng có quan hệ tình cảm với Sejati, cùng bạn bè và người thân của họ.
Đúng mô thức Ponzi, Sejati lấy tiền của khách hàng và nhà đầu tư đến sau để chi trả cho các đặt chỗ thật của nhóm trước, đồng thời hoàn vốn hoặc trả lợi nhuận cho những nhà đầu tư cũ. Một phần tiền chiếm đoạt còn được dùng để trả nợ cá nhân và mua sắm hàng hóa xa xỉ.
Khi quy mô lừa đảo phình to, dòng tiền không còn đủ để duy trì vỏ bọc. Phần lớn nạn nhân không được bồi thường. Những người mua dịch vụ trực tuyến buộc phải tự mua vé hoặc đặt chỗ lại với giá cao hơn, trong khi một số nhà đầu tư rơi vào cảnh gánh nợ thẻ tín dụng.
Đại diện công tố đề nghị mức án 8 năm 6 tháng tù, nhấn mạnh rằng Sejati đã lừa đảo nhiều nạn nhân thông qua một kịch bản tinh vi, có tính toán và kéo dài. Đáng chú ý, bị cáo còn tiếp tục phạm tội trong thời gian được tại ngoại, cho thấy sự ngoan cố và coi thường pháp luật.
Tại phiên tòa, năm nạn nhân có mặt, trong đó ba người đề nghị được phát biểu. Một người đàn ông cho biết hành vi của Sejati đã gây ra áp lực tinh thần nặng nề, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống cá nhân. Ông nói, bản thân ông đã lâm vào cảnh nợ nần, phải thanh lý tài sản tích lũy sau hơn 15 năm làm việc nhưng vẫn chưa thể trả hết nợ.
Thẩm phán toà án Singapore nhận định, Sejati đã giăng bẫy nhiều nạn nhân, gây thiệt hại đáng kể bằng một mô hình Ponzi kéo dài — kiểu mô hình mà về bản chất tất yếu sẽ sụp đổ khi không còn người mới nộp tiền. Theo tòa, bản án cần đủ nghiêm khắc để phản ánh mức độ tổn hại mà bị cáo gây ra cho các nạn nhân, đồng thời phát đi thông điệp răn đe đối với những đối tượng có ý định lợi dụng thương mại điện tử và các mô hình đầu tư trá hình để chiếm đoạt tài sản.
