AI tiếp sức cho kinh tế Singapore giữa sức ép thuế quan và giá năng lượng

Kinh tế Singapore được dự báo tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong năm 2026, khi làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) toàn cầu trở thành động lực quan trọng, góp phần bù đắp tác động từ chi phí năng lượng tăng cao do xung đột tại Trung Đông và các mức thuế nhập khẩu mới của Mỹ có hiệu lực từ ngày 24/7.

AI tiếp sức cho kinh tế Singapore giữa sức ép thuế quan và giá năng lượng

Trong báo cáo kinh tế vĩ mô quý mới nhất công bố hôm thứ Hai (27/7), Cơ quan Tiền tệ Singapore (MAS) cho biết các lĩnh vực liên quan đến công nghệ của nước này tiếp tục mở rộng nhanh hơn dự kiến nhờ nhu cầu AI toàn cầu tăng mạnh.

Lĩnh vực điện tử tăng trưởng nhờ nhu cầu mạnh đối với chip nhớ và hạ tầng máy chủ phục vụ AI. Đà tăng cũng được ghi nhận ở các mảng thông tin liên lạc và điện tử tiêu dùng, khi doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất để đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn đối với máy chủ AI và các sản phẩm liên quan.

MAS nhận định các lĩnh vực liên quan đến công nghệ sẽ đóng góp phần lớn vào tăng trưởng kinh tế cả năm, cao hơn mức khoảng 50% ghi nhận trong năm 2025. Động lực từ chu kỳ công nghệ do AI dẫn dắt được kỳ vọng sẽ đủ sức bù đắp đáng kể những lực cản phát sinh từ khủng hoảng Trung Đông.

Tuy nhiên, báo cáo cũng cảnh báo định giá hiện nay của các doanh nghiệp AI có thể đang quá lạc quan nếu lợi nhuận thực tế không đáp ứng kỳ vọng của nhà đầu tư.

Dù vậy, MAS cho rằng với lợi nhuận liên quan đến AI tiếp tục tăng mạnh và các khoản đầu tư dài hạn của những nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây quy mô lớn, đà tăng trưởng của lĩnh vực AI có thể còn kéo dài trước khi các yếu tố nền tảng thực sự bị thử thách.

Theo ước tính sơ bộ được MAS công bố ngày 14/7, kinh tế Singapore tăng 5,7% so với cùng kỳ năm trước trong giai đoạn tháng 4-6, thấp hơn một chút so với mức tăng 6,3% của quý liền trước.

Nhìn chung, MAS dự báo khoảng cách sản lượng dương sẽ nới rộng lên 0,7% GDP tiềm năng trong năm 2026, cho thấy hoạt động kinh tế có thể vượt mức tiềm năng của nền kinh tế.

Dù vậy, các xung đột mới tại Trung Đông đang làm gia tăng lo ngại về nguồn cung năng lượng.

Trong báo cáo, MAS lưu ý giá năng lượng dự kiến vẫn duy trì ở mức cao hơn trước xung đột.

“Dù nguy cơ gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng đã giảm bớt, những lo ngại kéo dài về tính bền vững của thỏa thuận ngừng bắn có thể khiến giá các sản phẩm năng lượng tiếp tục chịu mức bù rủi ro địa chính trị cao hơn”, MAS cho biết. Cơ quan này cũng lưu ý việc khôi phục hạ tầng năng lượng bị hư hại tại Trung Đông có thể mất thời gian, qua đó làm chậm quá trình phục hồi năng lực sản xuất.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã công bố các mức thuế mới áp dụng đối với 60 đối tác thương mại, có hiệu lực từ thứ Sáu tuần trước (24/7), trong đó có mức thuế 12,5% đối với hàng xuất khẩu của Singapore sang Mỹ. Khoảng một phần ba kim ngạch xuất khẩu nội địa của Singapore sang Mỹ dự kiến chịu tác động.

MAS cho rằng tác động tiêu cực từ việc Mỹ tăng thuế đối với Singapore sẽ được giảm nhẹ nhờ cơ cấu xuất khẩu đa dạng và sự bùng nổ của nhóm hàng điện tử được miễn thuế.

Tuy nhiên, MAS nhấn mạnh chính sách thương mại của Mỹ vẫn là “nguồn bất định” đối với triển vọng toàn cầu. Dù tác động tức thời của thuế quan có thể còn hạn chế, khả năng Mỹ áp dụng thêm biện pháp mới có thể tạo sức ép nhất định lên thương mại, đầu tư và niềm tin kinh doanh trong các quý tới.

Bản đánh giá kinh tế vĩ mô được công bố sau khi MAS thắt chặt chính sách tiền tệ lần thứ hai liên tiếp vào sáng thứ Hai. Lập trường chính sách thắt chặt hơn sẽ hỗ trợ đồng đô la Singapore và có thể góp phần giảm lạm phát nhập khẩu.

Hồi tháng 4, MAS đã thắt chặt chính sách tiền tệ và nâng dự báo lạm phát năm 2026 lên khoảng 1,5-2,5%.

MAS dự báo lạm phát lõi, không bao gồm chi phí lưu trú và vận tải tư nhân, sẽ tăng từ tháng 7 và duy trì ở mức cao đến đầu năm sau, theo tuyên bố chính sách tiền tệ của cơ quan này.

Trong báo cáo, MAS cho biết xuất khẩu nội địa thực tế nhóm hàng điện tử tăng mạnh và đóng góp đáng kể vào tăng trưởng xuất khẩu nội địa chung của Singapore.

Đà tăng này được dẫn dắt bởi xuất khẩu sang Đài Loan, Hàn Quốc và Mỹ, trong khi các nhóm hàng phi điện tử như dược phẩm và một số mặt hàng sản xuất khác cũng ghi nhận tăng trưởng mạnh.

MAS cho biết sự tăng trưởng nhanh và vai trò kinh tế ngày càng lớn của các ngành liên quan đến công nghệ - chiếm 22% GDP danh nghĩa năm 2025 - có thể hỗ trợ nền kinh tế nói chung, từ thúc đẩy thu nhập trong các dịch vụ liền kề, củng cố tâm lý kinh doanh đến cải thiện niềm tin vào triển vọng kinh tế tổng thể.

Xung đột tại Trung Đông đã tạo tác động rõ rệt lên kinh tế Singapore. Bắt đầu từ quý 1/2026, cuộc xung đột này gây ảnh hưởng tiêu cực đến các ngành liên quan đến dầu mỏ trong quý 2, dù tác động được bù đắp bởi hoạt động mạnh mẽ của các ngành liên quan đến công nghệ.

Các ngành liên quan đến dầu mỏ bị ảnh hưởng gồm sản xuất hóa chất, tiện ích, bán buôn nhiên liệu và hóa chất. Nhóm này chiếm tỷ trọng nhỏ hơn trong các ngành phụ thuộc vào năng lượng mà MAS từng xác định trong báo cáo tháng 4.

Sự gián đoạn nguồn cung nguyên liệu toàn cầu buộc các doanh nghiệp lọc dầu và hóa dầu trong nước phải vận hành ở mức công suất thấp hơn; xuất khẩu nội địa thực tế các sản phẩm liên quan đến dầu mỏ cũng sụt giảm.

Ngược lại, tái xuất khẩu các sản phẩm liên quan đến dầu mỏ tăng đáng kể trong quý 2, đặc biệt sang Malaysia và Indonesia. Diễn biến này có thể phản ánh nhu cầu gia tăng từ các thị trường khu vực trong quá trình tìm kiếm nguồn cung thay thế giữa bối cảnh gián đoạn tại Trung Đông, đồng thời cho thấy vai trò của Singapore như một trung tâm phân phối khu vực trong chuỗi cung ứng dầu mỏ.

Ngành vận tải và kho bãi, vốn phụ thuộc lớn vào năng lượng, được hỗ trợ bởi lưu lượng hàng hóa hàng không mạnh, nhờ sự gia tăng của dòng chảy hàng hóa công nghệ cao.

Về thị trường lao động, MAS dự báo điều kiện việc làm sẽ duy trì ổn định trong năm nay, được hỗ trợ bởi hoạt động kinh tế mạnh mẽ.

Việc làm trong nước tăng nhanh hơn trong quý 1 so với quý 4 năm ngoái, nhờ tuyển dụng cải thiện trong các lĩnh vực như thương mại bán buôn, vận tải và kho bãi.

Nhu cầu lao động cũng duy trì tích cực trong các lĩnh vực dịch vụ hướng vào thị trường nội địa, gồm bất động sản, bán lẻ và dịch vụ ăn uống.

Dù tăng trưởng việc làm tổng thể chậm lại so với quý 4/2025, nguyên nhân chủ yếu đến từ yếu tố mùa vụ trong ngành xây dựng, khiến mức tăng việc làm của lao động nước ngoài ở mức vừa phải hơn.

MAS cho biết tăng trưởng việc làm vẫn cho thấy khả năng chống chịu, dù xung đột tại Trung Đông bắt đầu từ cuối tháng 2.

Tuy nhiên, doanh nghiệp đã tiết giảm kế hoạch tuyển dụng trong bối cảnh xung đột, thể hiện qua việc tỷ lệ vị trí tuyển dụng còn trống và tỷ lệ vị trí tuyển dụng còn trống so với số người thất nghiệp giảm nhẹ trong quý 1.

Trong bối cảnh bất định còn ở mức cao, phần lớn các khảo sát triển vọng việc làm cho thấy tốc độ tăng nhân sự đã chậm lại trong những tháng gần đây. Riêng khảo sát của Hội đồng Phát triển Kinh tế đối với doanh nghiệp sản xuất lại ghi nhận ý định tuyển dụng tích cực hơn.

Theo MAS, nhu cầu lao động vẫn được hỗ trợ bởi tăng trưởng giá trị gia tăng bền vững ở hầu hết các lĩnh vực trong nửa cuối năm.

Báo cáo cho biết tăng trưởng việc làm trong nước dự kiến tiếp tục được hỗ trợ bởi nhu cầu theo chu kỳ trong các lĩnh vực liên quan đến thương mại, cùng nhu cầu nhân lực mang tính cơ cấu trong y tế và dịch vụ xã hội, hành chính công và giáo dục.

Lực lượng lao động nước ngoài cũng được dự báo tiếp tục tăng, dù tốc độ mở rộng có thể chậm lại sau giai đoạn tăng đáng kể trong những năm gần đây, đặc biệt ở lĩnh vực xây dựng.

Theo MAS, điều kiện cung - cầu lao động cân bằng hơn sẽ đưa tăng trưởng tiền lương năm nay về gần mức bình quân lịch sử. Giai đoạn 2010-2019, tăng trưởng tiền lương trung bình đạt 3,7%.

Một số lĩnh vực gắn với làn sóng mở rộng do công nghệ thúc đẩy, như sản xuất và thương mại bán buôn, có thể ghi nhận mức tăng lương tương đối cao hơn.