Bộ trưởng Bộ Tài chính khẳng định không để hộ kinh doanh gặp áp lực chuyển đổi lên doanh nghiệp

Trả lời chất vấn Quốc hội sáng ngày 19/6, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, quá trình chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp sẽ được thiết kế theo hướng không gây áp lực cho người dân, đồng thời đảm bảo hỗ trợ tài chính mạnh mẽ cho các mô hình kinh doanh xanh, tuần hoàn, bền vững. Đây là những định hướng chiến lược nhằm nâng cao chất lượng nền kinh tế trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và yêu cầu minh bạch hóa ngày càng cao.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, chính sách thuế đang được thiết kế lại để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp. Việc Quốc hội chính thức thông qua chủ trương bãi bỏ cơ chế thuế khoán từ năm 2026 được xem là một bước tiến quan trọng. “Cơ chế thuế khoán phù hợp trong giai đoạn nhất định, nhưng nay đã không còn thích hợp vì dễ bị lạm dụng, tạo ra bất bình đẳng giữa các loại hình kinh doanh,” ông Thắng khẳng định.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trả lời chất vấn quốc hội sáng ngày 19/6/2025.

Bộ Tài chính hiện đang rà soát, sửa đổi Luật Quản lý thuế, Luật Thuế thu nhập cá nhân để tiến tới mô hình quản lý thuế mới: minh bạch, dễ thực hiện, giảm thiểu sổ sách, hóa đơn và thủ tục hành chính. Trong đó, việc triển khai hóa đơn điện tử toàn diện và tích hợp với các nền tảng số như sàn thương mại điện tử sẽ là chìa khóa để xác định rõ doanh thu, từ đó áp dụng mức thuế công bằng cho mọi đối tượng.

Hiện tại, 95% dữ liệu dân cư đã được chuẩn hóa và kết nối với hệ thống ngân hàng, website thương mại điện tử. Đây là nền tảng quan trọng để ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) trong giám sát, quản lý thuế. Theo báo cáo, trong 5 tháng đầu năm 2025, thu thuế từ thương mại điện tử tăng trưởng tới 55%, đạt hơn 75.000 tỷ đồng. Đã có hơn 158 nhà cung cấp nước ngoài kê khai và nộp thuế, cùng với 106.000 hộ kinh doanh trong nước thực hiện nghĩa vụ thuế đầy đủ.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp lý, tăng cường sử dụng AI để rà soát gian lận, xác định rõ tổ chức cá nhân có thu nhập từ nền tảng số,” Bộ trưởng Thắng cho biết, đồng thời cam kết sẽ đảm bảo nguyên tắc công bằng, minh bạch và tiện lợi trong thực thi chính sách thuế.

Một điểm nhấn đáng chú ý khác trong phần trả lời của Bộ trưởng là chính sách hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi sang mô hình kinh doanh xanh, tuần hoàn. Theo ông Thắng, đây là xu thế tất yếu trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, trở ngại lớn hiện nay là khả năng tiếp cận tài chính xanh, nhất là đối với nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, chiếm tới 98% tổng số doanh nghiệp cả nước.

Nhằm tháo gỡ khó khăn, Nghị quyết của Quốc hội đã cho phép hỗ trợ lãi suất 2%/năm đối với các doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh trong lĩnh vực xanh, tuần hoàn. Bộ Tài chính sẽ triển khai chính sách này qua hai kênh: hệ thống Quỹ tài chính Nhà nước ngoài ngân sách như Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, Quỹ Bảo vệ môi trường; và hệ thống ngân hàng thương mại. Bộ trưởng nhấn mạnh: “Nguồn lực sẽ được bố trí đúng và đủ, quy trình thực hiện sẽ rõ ràng, khả thi, rút kinh nghiệm từ các gói hỗ trợ trước”.

Về mặt đầu tư hạ tầng, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cho biết “không phát triển khu công nghiệp bằng mọi giá”. Thay vào đó, cần đảm bảo tỷ lệ lấp đầy tối thiểu 60% với các khu hiện hữu trước khi mở mới. Chính sách này nhằm khắc phục tình trạng đầu tư tràn lan, lãng phí tài nguyên đất đai và thúc đẩy mô hình khu công nghiệp xanh, thân thiện môi trường.

Đối với các địa phương khó khăn hoặc có diện tích giới hạn, Chính phủ sẽ có cơ chế linh hoạt, miễn một số điều kiện để thu hút đầu tư hợp lý, nhưng vẫn giữ nguyên yêu cầu về hiệu quả sử dụng đất và hạ tầng. “Phát triển bền vững phải đi cùng hiệu quả dài hạn và bảo vệ tài nguyên,” Bô trưởng Nguyễn Văn Thắng nói.

Toàn bộ các định hướng này – từ chuyển đổi hộ kinh doanh, thúc đẩy tài chính xanh, số hóa quản lý thuế, đến quy hoạch khu công nghiệp – đều nhằm kiến tạo một môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh và thích ứng với xu hướng toàn cầu. Đó cũng là tiền đề để Việt Nam từng bước nâng cao chất lượng tăng trưởng, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa hiện đại và hội nhập sâu rộng.