Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 5/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết Bộ Tài chính sẽ trình Chính phủ xem xét gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh nền kinh tế tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu tăng trưởng tích cực nhưng vẫn đối mặt không ít áp lực từ chi phí sản xuất, biến động thị trường quốc tế và yêu cầu duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.
Kinh tế duy trì đà tăng trưởng tích cực
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, bức tranh kinh tế - xã hội 5 tháng đầu năm 2026 tiếp tục có nhiều điểm sáng. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tháng 5 ước tăng hơn 8,7% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 5 tháng, chỉ số này tăng trên 9%, mức cao nhất của cùng kỳ kể từ năm 2021 đến nay. Động lực tăng trưởng chủ yếu vẫn đến từ ngành công nghiệp chế biến, chế tạo với mức tăng gần 9,5%.
 |
| Gia hạn thuế, tiền thuê đất: “Liều trợ lực” mới cho doanh nghiệp và nền kinh tế |
Hoạt động thương mại và dịch vụ cũng duy trì nhịp tăng trưởng tích cực. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng hơn 11%, cao nhất kể từ năm 2024. Đặc biệt, lượng khách quốc tế đến Việt Nam đạt gần 11 triệu lượt, tăng gần 15% so với cùng kỳ và là mức cao nhất từ trước đến nay, cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của du lịch Việt Nam trên bản đồ khu vực.
Trong lĩnh vực đầu tư, dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tiếp tục là điểm sáng. Tổng vốn đăng ký mới và bổ sung đạt trên 24 tỷ USD, tăng 33,4%; vốn thực hiện đạt khoảng 9,75 tỷ USD, tăng 9,6%. Nhiều dự án quy mô lớn của các tập đoàn quốc tế như Samsung, SK hay BYD được cấp phép và triển khai tại các địa phương như Thái Nguyên, Nghệ An, Tây Ninh, góp phần tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng công nghiệp.
Bên cạnh đó, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa 5 tháng đầu năm ước đạt 445,12 tỷ USD, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất từ trước đến nay. Số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động đạt hơn 142.600 đơn vị, tăng 27,6%, vượt số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.
Gia hạn thuế để giảm áp lực dòng tiền
Dù các chỉ tiêu kinh tế cơ bản duy trì tích cực, cộng đồng doanh nghiệp vẫn đang đối mặt với nhiều khó khăn. Chi phí nguyên vật liệu, logistics, tài chính và áp lực cạnh tranh ngày càng lớn khiến nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, gặp khó khăn trong cân đối dòng tiền.
Trong bối cảnh đó, chính sách gia hạn nộp thuế và tiền thuê đất được đánh giá là giải pháp hỗ trợ thiết thực. Việc chưa phải nộp ngay các khoản nghĩa vụ tài chính giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực duy trì sản xuất, thanh toán tiền lương, đầu tư mở rộng hoạt động hoặc ứng phó với những biến động bất ngờ của thị trường.
Những năm gần đây, chính sách gia hạn thuế, phí và tiền thuê đất đã nhiều lần được Chính phủ áp dụng và mang lại hiệu quả tích cực. Không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi sau đại dịch Covid-19, các gói hỗ trợ tài khóa còn góp phần ổn định sản xuất, duy trì việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng năm 2026 được đặt ở mức cao, việc tiếp tục triển khai các chính sách hỗ trợ tài khóa là cần thiết nhằm tạo động lực cho khu vực doanh nghiệp – động lực quan trọng nhất của nền kinh tế.
Kiểm soát lạm phát và bảo đảm nguồn cung
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Bộ Tài chính nhấn mạnh là kiểm soát lạm phát song hành với thúc đẩy tăng trưởng.
Tháng 5/2026, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tăng 0,3% so với tháng trước, thấp nhất trong ba tháng gần đây. Tuy nhiên, mức tăng so với cùng kỳ lên tới 5,6%, trong khi bình quân 5 tháng tăng 4,31%. Điều này cho thấy áp lực lạm phát vẫn hiện hữu, nhất là trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng phục hồi và một số mặt hàng đầu vào có xu hướng tăng giá.
Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành phối hợp chặt chẽ trong công tác điều hành giá, đặc biệt đối với các mặt hàng thiết yếu như điện, xăng dầu, dịch vụ y tế và giáo dục. Việc điều chỉnh giá các dịch vụ công cần được tính toán thận trọng để tránh tạo ra tác động cộng hưởng lên mặt bằng giá cả.
Cùng với đó, các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, lợi dụng thiên tai, mưa bão hoặc mùa cao điểm để tăng giá bất hợp lý.
Tạo dư địa giảm lãi suất cho vay
Ngoài chính sách tài khóa, Bộ Tài chính cũng đề xuất nhiều giải pháp về tiền tệ nhằm hỗ trợ doanh nghiệp.
Theo đó, Ngân hàng Nhà nước được đề nghị tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, bảo đảm thanh khoản hệ thống ngân hàng, ổn định mặt bằng lãi suất và tỷ giá. Đặc biệt, các ngân hàng thương mại cần đẩy mạnh tiết giảm chi phí hoạt động để có điều kiện giảm thực chất lãi suất cho vay.
Đây là yêu cầu quan trọng bởi chi phí vốn vẫn là một trong những rào cản lớn đối với doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu. Việc giảm lãi suất không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí tài chính mà còn thúc đẩy đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh.
Song song với đó, công tác kiểm soát nợ xấu, quản lý dòng ngoại tệ và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính cũng cần được chú trọng nhằm duy trì ổn định vĩ mô.
Hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số
Bám sát tinh thần Kết luận số 18-KL/TW với mục tiêu “vượt qua khó khăn của năm 2026, bứt phá trong giai đoạn 2027-2030”, Bộ Tài chính kiến nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung khai thác tối đa dư địa tăng trưởng của từng ngành, từng địa phương.
Đầu tư công tiếp tục được xác định là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng. Các bộ, ngành và địa phương cần đẩy nhanh tiến độ giải ngân, đặc biệt đối với các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia. Đồng thời, cần sớm tháo gỡ những vướng mắc về nguồn cung vật liệu xây dựng, bảo đảm tiến độ thi công các công trình trọng điểm.
Trong lĩnh vực công nghiệp và năng lượng, Bộ Công Thương được giao bảo đảm nguồn cung điện, xăng dầu cho sản xuất và đời sống; chủ động các phương án điều tiết để không xảy ra tình trạng thiếu điện ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.
Với du lịch, các chương trình kích cầu nội địa và thu hút khách quốc tế tiếp tục được đẩy mạnh, nhất là đối với các thị trường trọng điểm châu Á. Trong khi đó, ngành nông nghiệp tập trung điều tiết nguồn nước, chủ động ứng phó hạn hán, xâm nhập mặn và thiên tai để bảo đảm sản xuất.
