Trong bối cảnh cuộc bầu cử Mỹ 2024 đang đến gần, vào 21h ngày 10/9 giờ địa phương (8h sáng 11/9 giờ Việt Nam), bà Harris và ông Trump đã có cuộc tranh luận trực tiếp đầu tiên, thu hút sự chú ý của công chúng. Đặc biệt, các vấn đề về kinh tế được chọn là chủ đề mở màn cho phiên tranh luận này. Giá cả leo thang là mối quan tâm hàng đầu hiện nay của rất nhiều người Mỹ, khi họ đang phải vật lộn để có thể trang trải cho chi phí sinh hoạt sau một thời gian dài lạm phát ở mức cao.
 |
| Ứng cử viên Tổng thống Đảng Cộng hòa Donald Trump và ứng cử viên Tổng thống Đảng Dân chủ Kamala Harris tại cuộc tranh luận Tổng thống do Đài ABC tổ chức tại TP. Philadelphia, Pennsylvania, Mỹ ngày 10-9 (Ảnh: REUTERS). |
Theo đó, trong cuộc thăm dò mới của CNN tại sáu tiểu bang dao động, các vấn đề kinh tế vẫn là chủ đề được cử tri lựa chọn nhiều nhất khi được hỏi điều gì quan trọng trong lựa chọn Tổng thống của họ. Các tuyên bố và phát ngôn của hai ứng viên Tổng thống về nền kinh tế Mỹ sẽ được tổng hợp và làm rõ trong bài viết dưới đây.
Ông Trump nhấn mạnh về chương trình thuế, trong khi bà Harris cho biết, bà có kế hoạch giúp người dân Mỹ lo lắng về nền kinh tế.
 |
| Cựu Tổng thống Donald Trump phát biểu trong cuộc tranh luận hôm thứ Ba tại Philadelphia (Ảnh: AFP). |
Phó Tổng thống Kamala Harris nhấn mạnh rằng, bà có một kế hoạch để hỗ trợ các gia đình Mỹ đang lo lắng về nền kinh tế và chi phí sinh hoạt. "Tôi tin tưởng vào tham vọng, khát vọng và giấc mơ của người dân Mỹ", bà nói.
Bà Harris đã giới thiệu kế hoạch xây dựng một "nền kinh tế cơ hội", bao gồm các đề xuất của bà nhằm giúp cho nhà ở trở nên dễ tiếp cận hơn và mở rộng tín dụng thuế cho trẻ em. Đồng thời, bà cũng chỉ trích các đề xuất của cựu Tổng thống Donald Trump, chẳng hạn như việc cắt giảm thuế cho các tập đoàn lớn và lập luận rằng những chính sách này sẽ gây thiệt hại cho các gia đình thuộc tầng lớp trung lưu Mỹ.
Về phía ông Trump, ông này đã hứa sẽ gia hạn các điều khoản cắt giảm thuế từ Đạo luật Cắt giảm Thuế và Việc làm (TCJA) năm 2017, đặc biệt là các khoản giảm thuế thu nhập cá nhân và giảm thuế cho các tập đoàn. Ông cũng đáp trả bằng cách lặp lại tuyên bố rằng, ông sẽ áp đặt thuế quan lên các quốc gia khác, như Trung Quốc. Đồng thời ông cũng chỉ ra rằng, Tổng thống Joe Biden đã duy trì những mức thuế tương tự.
Vị cựu Tổng thống còn nhấn mạnh tỷ lệ lạm phát của Mỹ đạt mức cao nhất dưới thời chính quyền Biden-Harris, nói rằng, điều này đã là một “thảm họa đối với người dân, đặc biệt là tầng lớp trung lưu, nhưng thực tế là với mọi tầng lớp”.
| Thực tế, tuyên bố phía trên của ông Trump rằng lạm phát đạt mức cao nhất dưới thời chính quyền Biden-Harris là sai. Theo Chỉ số Giá Tiêu dùng (CPI), lạm phát đã đạt mức 9,1% vào tháng 6 năm 2022, nhưng đây không phải là mức cao nhất từng được ghi nhận. Thay vào đó, đây là tỷ lệ lạm phát cao nhất trong gần 40 năm. Ví dụ, vào năm 1980, lạm phát đã gần chạm ngưỡng 15%, theo dữ liệu CPI từ Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ. Một số dữ liệu lạm phát từ những năm đầu do Cục Thống kê Lao động duy trì cho thấy, lạm phát thậm chí còn cao hơn vào năm 1917, khi xu hướng này đạt gần 18%. |
Bà Harris cho biết, các nhà kinh tế học chính thống ủng hộ kế hoạch kinh tế của bà hơn so với đối thủ Trump.
Phó Tổng thống Kamala Harris cho biết, các nhà kinh tế học chính thống tin rằng kế hoạch kinh tế của bà sẽ giúp nền kinh tế tăng trưởng, trong khi kế hoạch của ông Donald Trump có thể sẽ làm thu hẹp nền kinh tế.
Goldman Sachs, trong một báo cáo phân tích vào tuần trước, đã nói chính xác điều này: các chính sách kinh tế của ông Trump, đặc biệt là về thương mại, sẽ khiến nền kinh tế Mỹ suy giảm vào năm 2025. Ngược lại, Goldman Sachs dự đoán rằng, các đề xuất chính sách kinh tế của bà Harris sẽ giúp nền kinh tế tăng trưởng ở mức khiêm tốn trong năm tới.
Cụ thể, ông Trump đã đề xuất áp thuế 10% đến 20% lên hầu hết các mặt hàng nhập khẩu vào Mỹ, ngoại trừ hàng hóa Trung Quốc vốn sẽ bị áp thuế 60%. Theo Viện Kinh tế Quốc tế Peterson, điều này sẽ khiến người dân Mỹ tốn thêm 2.600 USD mỗi năm.
Ngoài ra, đề xuất của cựu Tổng thống Trump về việc trục xuất 10 đến 20 triệu người nhập cư sẽ gây ra một “cú sốc lạm phát”. Theo nghiên cứu được trình bày tại Viện Kinh tế Quốc tế Peterson bởi nhà kinh tế học người Úc Warwick McKibbin, ngay cả khi chỉ thực hiện một phần của đề xuất này, lạm phát cũng sẽ tăng thêm 1,3 điểm phần trăm sau ba năm. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), thước đo toàn diện nhất của nền kinh tế Mỹ, sẽ giảm 2,1 điểm phần trăm với số lượng trục xuất lớn như vậy.
Ngược lại, các đề xuất của bà Harris mang tính tiêu chuẩn hơn và sẽ giúp nền kinh tế duy trì đà tăng trưởng, theo ý kiến của hầu hết các nhà kinh tế học chính thống.
 |
| Phó Tổng thống Kamala Harris tại buổi tranh luận (Ảnh: AFP). |
Bà Harris cho biết chính quyền Biden phải "dọn dẹp mớ hỗn độn của ông Donald Trump".
Trump và Harris lần đầu tiên tranh luận trong chiến dịch tranh cử Tổng thống tại Trung tâm Hiến pháp Quốc gia vào ngày 10 tháng 9 ở Philadelphia. Win McNamee/Getty Images.
Phó Tổng thống Kamala Harris cho biết, chính quyền Biden đã phải "dọn dẹp mớ hỗn độn của Donald Trump" sau bốn năm ông này tại vị ở Nhà Trắng.
Bà cáo buộc ông Trump để lại cho Mỹ "tình trạng thất nghiệp tồi tệ nhất kể từ cuộc Đại suy thoái", "cuộc tấn công nghiêm trọng nhất vào nền dân chủ kể từ cuộc Nội chiến", và "dịch bệnh y tế công cộng nghiêm trọng nhất trong một thế kỷ".
| Qua kiểm chứng, tuyên bố của bà Harris không chính xác. Vào tháng 1 năm 2021, khi ông Trump rời nhiệm sở, tỷ lệ thất nghiệp chính thức là 6,4%, theo Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ. Tỷ lệ thất nghiệp đã tăng vọt lên 14,8% vào tháng 4 năm 2020, khi đại dịch Covid-19 khiến nền kinh tế toàn cầu, bao gồm cả Mỹ, bị đình trệ. Đây là mức cao nhất kể từ năm 1939, theo dữ liệu lịch sử của Cục Thống kê Lao động. Gần 22 triệu việc làm đã bị mất trong tháng 3 và tháng 4 năm 2020 dưới thời chính quyền Trump khi nền kinh tế toàn cầu suy sụp do đại dịch. Tuy nhiên, đến khi ông Trump rời nhiệm sở, tỷ lệ thất nghiệp đã giảm xuống.
|
Bà Harris cho biết, kế hoạch thuế quan của ông Trump là "một loại thuế đánh vào các mặt hàng thiết yếu" và người dân Mỹ hiện đang phải trả nó.
Phó Tổng thống Kamala Harris cho rằng, đề xuất của cựu Tổng thống Donald Trump về việc áp đặt thuế quan lên đến 20% đối với tất cả hàng nhập khẩu là "một loại thuế đánh vào các mặt hàng thiết yếu mà bạn cần để duy trì cuộc sống".
Tuy nhiên, điều mà bà không đề cập là dưới thời chính quyền của Tổng thống Joe Biden, các mức thuế quan nặng, chủ yếu lên hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, cũng đã được áp dụng.
Vào tháng 5, chính quyền Biden đã áp dụng các mức thuế mới đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc và dự kiến triển khai trong hai năm tới. Cụ thể, mức thuế sẽ từ 100% đối với xe điện đến 50% đối với các linh kiện năng lượng mặt trời và 25% đối với các ngành hàng khác.
| Tuyên bố của bà Harris có cơ sở hợp lý. Theo Quỹ Hành động Trung tâm Tiến bộ Hoa Kỳ, tổng cộng, mức thuế 20% trên tất cả hàng nhập khẩu và thuế 60% đối với hàng hóa sản xuất tại Trung Quốc sẽ tăng khoảng 3.900 USD thuế hàng năm cho một gia đình thu nhập trung bình. Nếu mức thuế 20% chỉ là 10%, tổng tác động đối với các gia đình trung lưu có thể là 2.500 USD mỗi năm. Các nghiên cứu khác cũng ước tính tác động của thuế quan mà ông Trump đề xuất sẽ làm tăng giá cả cho các gia đình, nhưng với mức thấp hơn. Viện Kinh tế Quốc tế Peterson ước tính các mức thuế mới sẽ khiến hộ gia đình trung lưu mất thêm khoảng 1.700 USD hàng năm, trong khi Trung tâm Chính sách Thuế cho rằng, tác động có thể là 1.350 USD mỗi năm đối với các hộ gia đình có thu nhập trung bình. |
