Bài toán “thêm một đêm”: Lào Cai đang tìm lời giải mới cho tăng trưởng du lịch

Có một chi tiết đáng chú ý trong bức tranh du lịch Lào Cai. Năm 2025, địa phương đón khoảng 10,5 triệu lượt khách, chỉ tăng 1,41% so với năm trước. Trong khi đó, tổng thu từ du lịch lại đạt khoảng 46.000 tỷ đồng, tăng tới 61,4%.

Hai con số tưởng chừng đơn giản nhưng phản ánh một sự chuyển dịch đáng kể. Giá trị tạo ra từ mỗi lượt khách đang tăng nhanh hơn tốc độ tăng lượng khách. Điều đó đồng nghĩa, ngày càng nhiều du khách không chỉ đến để ngắm cảnh rồi rời đi, mà dành nhiều thời gian hơn để nghỉ dưỡng, khám phá văn hóa, thưởng thức ẩm thực và sử dụng các dịch vụ địa phương.

Trung tâm Sa Pa nhìn từ trên cao (Ảnh: Cổng TTĐT)

Đó cũng là mục tiêu mà Lào Cai đang theo đuổi sau hơn ba năm triển khai Nghị quyết số 82/NQ-CP của Chính phủ về phục hồi và phát triển du lịch. Khi giai đoạn phục hồi sau đại dịch đã đi qua, trọng tâm của ngành không còn là lấy lại lượng khách như trước, mà là nâng cao giá trị của mỗi chuyến đi.

Để làm được điều đó, địa phương không chỉ quảng bá điểm đến mà đồng thời đầu tư vào toàn bộ hệ sinh thái du lịch. Quy hoạch phát triển du lịch được điều chỉnh theo định hướng mới; Ban Chỉ đạo phát triển du lịch và Tổ công tác liên ngành được thành lập để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp; nhiều chính sách hỗ trợ đầu tư, phát triển sản phẩm và chuyển đổi số được đưa vào thực tiễn.

Hạ tầng cũng đang thay đổi theo hướng phục vụ mục tiêu giữ chân du khách. Các tuyến kết nối đến khu, điểm du lịch từng bước được hoàn thiện; hệ thống trạm dừng nghỉ được bổ sung; nhiều điểm đến triển khai mã QR, số hóa thông tin, nâng cao trải nghiệm ngay từ khi du khách tìm hiểu hành trình.

Phát triển du lịch gắn với bảo tồn văn hóa và nâng cao đời sống người dân (Ảnh: Cổng TTĐT)

Ở phía doanh nghiệp, dòng vốn đầu tư vẫn tiếp tục chảy vào lĩnh vực du lịch. Hiện toàn tỉnh Lào Cai có 67 dự án đang triển khai với tổng vốn đăng ký khoảng 64.000 tỷ đồng. Từ đầu năm 2026, thêm 8 dự án mới được chấp thuận chủ trương đầu tư với tổng vốn hơn 3.320 tỷ đồng. Những khu nghỉ dưỡng, tổ hợp dịch vụ và sản phẩm trải nghiệm mới không chỉ tăng năng lực phục vụ mà còn tạo thêm nhiều lý do để du khách kéo dài kỳ nghỉ.

Nếu trước đây, nhiều người đến Sa Pa trong ngày rồi trở về, thì nay xu hướng đang dần thay đổi. Du khách có nhiều lựa chọn hơn để ở lại: nghỉ dưỡng giữa núi rừng, khám phá các bản làng, trải nghiệm văn hóa bản địa, tham gia chợ đêm, thưởng thức ẩm thực, săn mây, trekking hay đơn giản là dành thêm một buổi sáng để cảm nhận nhịp sống vùng cao.

Homestay của chị Vàng Thị Thông ở Bản Liền thu hút đông đảo du khách nhờ chương trình Gia Đình Haha (Ảnh: Cổng TTĐT)

Sự thay đổi ấy cũng lan tỏa đến nhiều địa phương ngoài các điểm đến quen thuộc. Những homestay ở Tả Van, Tả Phìn, Y Tý, Mường Hum hay Bản Liền ngày càng đón nhiều khách. Nhiều hộ dân từ chỗ chỉ làm nông nghiệp nay có thêm nguồn thu từ lưu trú, ẩm thực, hướng dẫn trải nghiệm và bán các sản phẩm đặc sản. Hiệu ứng từ các chương trình truyền hình, mạng xã hội và hoạt động quảng bá đã giúp những bản làng vùng cao từng bước trở thành điểm đến được nhiều du khách lựa chọn.

Đến nay, Lào Cai có 2.138 cơ sở lưu trú với khoảng 20.600 phòng, trong đó có 5 khách sạn 5 sao và khoảng 740 homestay; 67 doanh nghiệp lữ hành cùng 574 hướng dẫn viên đang tham gia phục vụ thị trường. Hệ thống dịch vụ ngày càng đa dạng, đáp ứng nhiều phân khúc khách từ nghỉ dưỡng cao cấp đến du lịch cộng đồng.

Tuy nhiên, để "bài toán thêm một đêm" có lời giải trọn vẹn, vẫn còn không ít việc phải làm. Một số điểm đến vùng cao còn thiếu sản phẩm về đêm, giao thông kết nối chưa thật sự thuận lợi, hạ tầng số chưa đồng đều; các quy định liên quan đến đất đai, phát triển homestay và du lịch dưới tán rừng vẫn còn những điểm cần tiếp tục hoàn thiện. Áp lực bảo vệ môi trường và xử lý rác thải cũng ngày càng lớn khi lượng khách tăng nhanh.

Lào Cai tiếp tục phát triển các sản phẩm du lịch bốn mùa, du lịch cộng đồng, du lịch biên giới

Nhìn từ những kết quả đã đạt được, có thể thấy Lào Cai đang lựa chọn hướng phát triển khác với nhiều năm trước. Thay vì chỉ đặt mục tiêu tăng số lượng khách, địa phương hướng tới nâng cao chất lượng điểm đến, phát triển du lịch bốn mùa, mở rộng kinh tế đêm, đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng những trải nghiệm đủ hấp dẫn để mỗi chuyến đi không dừng lại trong một ngày.

Bởi sau cùng, thước đo của một điểm đến hấp dẫn không chỉ nằm ở số người đã đến, mà ở việc họ có muốn ở lại thêm một đêm, quay trở lại thêm nhiều lần và sẵn sàng giới thiệu Lào Cai cho những hành trình tiếp theo. Khi làm được điều đó, giá trị của ngành du lịch sẽ không chỉ được đo bằng số lượt khách, mà bằng những cơ hội phát triển bền vững cho doanh nghiệp, người dân và cả nền kinh tế địa phương.