Trong giới công nghệ Mỹ, người ta quen với những nhà sáng lập ồn ào trên mạng xã hội, những bài phát biểu đậm chất truyền giáo và những vòng gọi vốn được tung hô như chiến tích. Tỷ phú Foroughi đi ngược tất cả những điều đó.
 |
| Adam Foroughi, đồng sáng lập kiêm CEO của AppLovin, người từng bị mọi quỹ đầu tư mạo hiểm hàng đầu quay lưng trước khi xây nên đế chế quảng cáo AI trị giá hàng trăm tỷ đô. |
Sinh năm 1980 tại Iran, ông theo gia đình chạy trốn cuộc chiến Iran-Iraq khi mới lên bốn, bỏ lại toàn bộ tài sản phía sau để định cư tại Laguna Niguel, bang California. Tuổi thơ tị nạn dạy ông một điều mà không trường kinh doanh nào dạy được: đừng bao giờ phụ thuộc vào thứ người khác có thể lấy đi của mình. Có lẽ vì thế mà sau khi tốt nghiệp kinh tế tại UC Berkeley và trở thành trader phái sinh, nghề nghiệp cuốn hút ông bởi những mô hình dữ liệu có thể nhân rộng để sinh lời ổn định, ông Foroughi chọn con đường khắc nghiệt nhất khi khởi nghiệp.
Năm 2011, ông cùng hai người bạn lập ra AppLovin và bị toàn bộ các quỹ đầu tư mạo hiểm tên tuổi từ chối. Thay vì van nài vốn ngoài, ông tự bỏ tiền túi, lần lượt cho ra đời một ứng dụng hẹn hò dở tệ rồi một ứng dụng thời trang còn tệ hơn, trước khi vấp phải phát hiện làm thay đổi tất cả: thứ đáng giá không phải là ứng dụng, mà là thuật toán gợi ý đứng sau nó.
Cái nhìn tưởng chừng đơn giản ấy chính là hạt giống của Axon, bộ não trí tuệ nhân tạo về sau đưa AppLovin lên sàn chứng khoán năm 2021 với định giá khoảng 24 tỷ USD và biến cái tên từng bị hắt hủi thành nỗi ám ảnh của các đối thủ khổng lồ.
|
| Trụ sở AppLovin tại Palo Alto, California, nơi vận hành cỗ máy quảng cáo AI có biên lợi nhuận khiến cả ngành công nghệ phải ngả mũ. |
Năm 2026 đang chứng kiến nghịch lý kỳ lạ nhất trong sự nghiệp của Foroughi, khi doanh nghiệp của ông thăng hoa đúng vào lúc cổ phiếu bị trừng phạt nặng nề nhất. Quý đầu năm nay, AppLovin công bố doanh thu kỷ lục 1,84 tỷ USD, tăng 59% so với cùng kỳ, với EBITDA điều chỉnh đạt 1,56 tỷ USD tương đương biên lợi nhuận 85%, con số gần như phi lý trong thế giới kinh doanh, cùng dòng tiền tự do 1,29 tỷ USD.
Tháng 6 này, nền tảng quảng cáo tự phục vụ Axon chính thức mở cửa cho nhà quảng cáo toàn cầu, bước đi mà Foroughi gọi là cột mốc trọng đại khi mảng khách hàng tiêu dùng đang tăng trưởng nhanh hơn cả gaming truyền thống, còn Bank of America thì tin rằng AppLovin sẽ trở thành kênh quảng cáo bắt buộc cho các công ty thương mại điện tử bán hàng trực tiếp ngay trong năm 2026.
Vậy mà cũng chính lúc này, cổ phiếu công ty từng lao dốc gần một nửa từ đỉnh 745,61 USD xuống đáy hồi tháng Hai, dưới sức ép của ba cơn bão cùng lúc: các báo cáo bán khống cáo buộc gian lận, cuộc điều tra của Ủy ban Chứng khoán Mỹ về hoạt động thu thập dữ liệu mà cơ quan này xác nhận vẫn đang tiếp diễn, và làn sóng bán cổ phiếu của giới lãnh đạo trị giá hơn 169 triệu USD.
Ông Foroughi thẳng thừng gọi các cáo buộc là sai sự thật và gây hiểu lầm, nhưng ông không né tránh thực tế rằng niềm tin thị trường là thứ phải giành lại từng ngày. Và rồi ông đi một nước cờ mà rất ít nhà sáng lập cùng thế hệ dám đi.
Tháng Tư vừa qua, ông Foroughi tự nguyện rời ghế Chủ tịch Hội đồng quản trị, trao lại cho Craig Billings, CEO của Wynn Resorts, trong khi vẫn giữ vai trò CEO, với lời giải thích rằng việc này cho phép ông tập trung trọn vẹn vào thực thi chiến lược. Giữa lúc cả Phố Wall soi từng động thái, việc một nhà sáng lập chủ động buông bớt quyền lực để giữ lấy sản phẩm nói lên nhiều điều về con người ông hơn bất kỳ bài phỏng vấn nào.
|
| Sàn chứng khoán Mỹ, nơi cổ phiếu AppLovin trở thành một trong những câu chuyện gây tranh cãi và được theo dõi sát sao nhất của năm 2026 |
Di sản của Adam Foroughi, nằm ở chỗ ông đã chứng minh một điều tưởng như không thể. Đó là một công ty bị mọi quỹ đầu tư danh tiếng ngoảnh mặt, không truyền thông rầm rộ, không nhà sáng lập hào nhoáng, vẫn có thể len vào tận sân nhà của những gã khổng lồ quảng cáo bằng cách đặt cược toàn bộ vào máy học từ rất lâu trước khi hai chữ AI trở thành câu cửa miệng của cả thế giới.
Kỷ luật lạnh lùng của một trader (nhà giao dịch), sự kiên nhẫn của người từng mất tất cả, và niềm tin gần như cố chấp rằng mô hình dữ liệu đáng tin hơn cảm tính con người, đã làm nên Foroughi.
Liệu AppLovin có thể vươn ra ngoài lãnh địa đủ nhanh để xứng đáng với mức định giá cao ngất, trong khi cuộc điều tra của SEC vẫn chưa khép lại.
Nếu Axon chinh phục được thương mại điện tử như Phố Wall kỳ vọng và sóng gió pháp lý qua đi êm thấm, lịch sử sẽ xếp Foroughi cạnh những kiến trúc sư vĩ đại nhất của kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. Còn nếu không, chính ông, người từng dựng lại cuộc đời từ đống tro tàn chiến tranh, có lẽ là người ít sợ hãi nhất trước viễn cảnh phải làm lại một lần nữa.
