Xuất khẩu tôm cần gì để tăng tốc trong năm 2025 ?

Ngành tôm Việt Nam trong năm 2024 tiếp tục ghi nhận tăng trưởng ấn tượng về sản lượng và xuất khẩu, nhưng cũng đối mặt với không ít thách thức. Theo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), diện tích nuôi tôm nước lợ trong năm đạt khoảng 737.000 ha, bao gồm 622.000 ha tôm sú và 115.000 ha tôm chân trắng. Tổng sản lượng đạt 1.264,3 nghìn tấn, tăng 5,3% so với năm 2023. Trong đó, sản lượng tôm sú đạt 283,9 nghìn tấn, tăng 3,2%, và tôm chân trắng đạt 980,4 nghìn tấn, tăng 6%. Năm 2025, dự kiến diện tích nuôi tôm sẽ tăng lên 750.000 ha (tăng 1,8%), với sản lượng dự kiến đạt 1.290 nghìn tấn, tăng trưởng 2% so với năm 2024.

Dù đạt được những con số tích cực, ngành tôm vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn lớn. Giá tôm nguyên liệu giảm mạnh trong khi chi phí thức ăn gia tăng đã khiến nhiều hộ nuôi rơi vào tình trạng thua lỗ hoặc buộc phải giảm sản lượng. Đặc biệt, trong nửa đầu năm 2024, giá tôm giảm sâu ở hầu hết các kích cỡ đúng vào thời điểm cao điểm thả giống tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Biến động giá cả không chỉ gây khó khăn cho người nuôi mà còn khiến nguồn tôm nguyên liệu phục vụ chế biến trở nên thiếu hụt. Bên cạnh đó, diễn biến môi trường, thời tiết bất lợi và nguy cơ dịch bệnh vẫn là bài toán nan giải đối với ngành tôm trong năm qua.

Xuất khẩu tôm cần gì để tăng tốc trong năm 2025?

Tuy nhiên, trên thị trường quốc tế, xuất khẩu tôm Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ. Các thị trường lớn như EU, Mỹ và Trung Quốc ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, nhờ nhu cầu phục vụ lễ hội cuối năm và Tết Nguyên đán gia tăng. Xuất khẩu sang Nhật Bản tuy không tăng mạnh nhưng vẫn duy trì đà tăng trưởng dương, nhờ tỷ giá đồng yên ổn định và sự phục hồi của kinh tế Nhật. Ngoài ra, các thị trường nhỏ hơn như Nga, Canada, Australia, Anh và Đài Loan cũng cho thấy tiềm năng đáng kể trong năm 2024. Giá xuất khẩu tôm trung bình dịp cuối năm 2024 có dấu hiệu khả quan. Tôm chân trắng xuất khẩu sang Mỹ đạt 10,4 USD/kg, mức cao nhất kể từ tháng 9/2023. Giá tại EU đạt 7,5 USD/kg, tại Nhật Bản là 9,2 USD/kg và tại Hàn Quốc đạt 7,7 USD/kg. Đối với tôm sú, giá xuất khẩu sang Nhật Bản và Hàn Quốc lần lượt đạt 13,8 USD/kg và 11,4 USD/kg vào tháng 11/2024, đánh dấu mức tăng trưởng đáng chú ý.

Ngành tôm Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn nhưng cũng cần vượt qua những rào cản để nâng cao sức cạnh tranh. Về mặt chính sách, cần hỗ trợ người nuôi dễ dàng tiếp cận vốn vay thông qua việc thế chấp tài sản hoặc cấp giấy phép mặt nước, đồng thời kiểm soát chặt chẽ chất lượng tôm giống lưu thông trên thị trường. Để đảm bảo lợi thế xuất khẩu, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đề xuất các cơ quan chức năng tập trung đàm phán song phương, đặc biệt với Hàn Quốc, để bãi bỏ hạn ngạch nhập khẩu tôm và đưa thuế suất về 0% theo khuôn khổ Hiệp định VKFTA. Các nỗ lực xúc tiến thương mại có mục tiêu tại các thị trường trọng điểm như Nhật Bản và Hàn Quốc cũng cần được đẩy mạnh, nhằm duy trì vị thế của tôm Việt Nam trước sự cạnh tranh từ các quốc gia như Indonesia.

Trong thời gian tới, ngành tôm cần chuyển đổi tư duy phát triển, ưu tiên sự bền vững và hiệu quả thay vì chỉ tập trung vào sản lượng. Việc ứng dụng công nghệ cao, kết hợp với bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường quốc tế sẽ là yếu tố quyết định cho sự phát triển lâu dài. Với nỗ lực không ngừng và các chiến lược hợp lý, ngành tôm Việt Nam có thể vượt qua khó khăn, tiếp tục khẳng định vị thế trên bản đồ xuất khẩu thủy sản toàn cầu.