Số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy 11 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu hạt điều Việt Nam ước đạt 698.100 tấn, trị giá hơn 4,76 tỷ USD, tăng 4% về lượng nhưng tăng tới 19,5% về giá trị. Nguyên nhân chủ yếu đến từ giá xuất khẩu tăng mạnh, đạt bình quân 6.816 USD/tấn, cao hơn gần 15% so với cùng kỳ năm ngoái. Xu hướng tăng giá cho thấy thị trường có nhu cầu cao hơn đối với các sản phẩm điều chất lượng, đúng chuẩn chế biến.
Trung Quốc, Mỹ và Hà Lan tiếp tục là ba thị trường tiêu thụ lớn nhất, chiếm lần lượt 21,3%, 18,9% và 9,6% thị phần. Tuy nhiên, động lực tăng trưởng đang nghiêng hẳn về Trung Quốc, khi kim ngạch 10 tháng tăng tới 53,7%. Trái lại, xuất khẩu sang Mỹ giảm 17% do thuế đối ứng khiến điều kiện thương mại kém thuận lợi hơn.
 |
| Trung Quốc tăng mạnh nhập khẩu hạt điều Việt Nam: Dịch chuyển nhu cầu mở rộng dư địa thị trường |
Theo ông Bạch Khánh Nhựt, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Điều Việt Nam (VINACAS), từ tháng 4 đến nay, phần lớn các tháng Trung Quốc đều vượt Mỹ để trở thành thị trường nhập khẩu điều lớn nhất của Việt Nam. Diễn biến này đến từ hai yếu tố: một là doanh nghiệp Việt Nam phải tìm đầu ra mới khi xuất khẩu sang Mỹ gặp khó; hai là nhu cầu nội địa Trung Quốc đang có sự thay thế mạnh mẽ các loại hạt nhập khẩu giá cao từ Mỹ.
Do tác động của thuế đối ứng, nhiều loại hạt như hạnh nhân, óc chó, hồ đào… nhập khẩu từ Mỹ vào Trung Quốc bị đội giá lên 3 - 4 lần, khiến doanh nghiệp và nhà phân phối buộc phải tìm lựa chọn có giá hợp lý hơn. Hạt điều Việt Nam, vốn có vị trí ổn định trong chuỗi cung ứng khu vực và lợi thế về khoảng cách địa lý, nhanh chóng trở thành lựa chọn thay thế.
Từ tháng 4 đến tháng 10/2025, lượng nhập khẩu điều Việt Nam vào Trung Quốc tăng mạnh qua từng tháng, mức tăng từ 45% đến 137% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính chung 10 tháng, Trung Quốc đã nhập 128.649 tấn, trị giá khoảng 813,1 triệu USD – con số cho thấy tốc độ mở rộng thị trường rất nhanh.
Các chuyên gia nhận định, nhu cầu tiêu thụ điều tại Trung Quốc vẫn còn dư địa lớn, đặc biệt trong bối cảnh tầng lớp trung lưu tăng nhanh và xu hướng tiêu dùng thực phẩm lành mạnh ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, sự phụ thuộc quá lớn vào biến động chính sách thuế giữa các nền kinh tế lớn cũng đặt ra yêu cầu cho ngành điều Việt Nam phải đẩy mạnh nâng chất sản phẩm, đa dạng hóa thị trường và phát triển sâu chuỗi chế biến để giữ vững lợi thế cạnh tranh.
Việc Trung Quốc tăng cường nhập khẩu hạt điều không chỉ là cơ hội ngắn hạn từ sự dịch chuyển thương mại, mà còn là cơ hội dài hạn nếu ngành điều Việt Nam tận dụng được xu hướng tăng nhu cầu, chuẩn hóa chất lượng và xây dựng thương hiệu mạnh hơn tại thị trường tỷ dân.
