Xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc tăng vọt 66%, thu gần 1,5 tỷ USD trong tháng 1

Xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc tăng vọt 66%, thu gần 1,5 tỷ USD trong tháng 1

Xuất khẩu nông sản mở màn 2026 bứt tốc, Trung Quốc chiếm hơn 1,5 tỷ USD

Bước sang năm 2026, bức tranh thương mại nông nghiệp Việt Nam ghi nhận gam màu tươi sáng ngay từ tháng đầu tiên. Kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 3,6 tỷ USD, tăng gần 42% so với cùng kỳ, tạo đà tâm lý tích cực cho toàn ngành.

Đáng chú ý, thị trường Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò “đầu tàu” khi chiếm hơn 22% tổng kim ngạch, tương đương gần 1,5 tỷ USD – tăng tới 66% so với tháng 1 năm ngoái. Con số này cho thấy sức mua mạnh mẽ từ nước láng giềng, đồng thời phản ánh sự phục hồi nhanh của chuỗi cung ứng nông sản xuyên biên giới.

Các mặt hàng chủ lực vẫn là sầu riêng, chuối, thanh long, mít – những loại trái cây nhiệt đới đã tạo dựng thương hiệu vững chắc nhiều năm qua. Bên cạnh đó, sắn, cao su, hạt điều cũng đồng loạt tăng sản lượng xuất sang thị trường này, giúp cơ cấu hàng hóa thêm đa dạng.

Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, rau quả là nhóm tăng trưởng ấn tượng nhất, đạt 750 triệu USD, gần gấp đôi cùng kỳ. Đây là mức tăng hiếm thấy trong nhiều năm trở lại đây.

Không chỉ phụ thuộc vào Trung Quốc, nhiều doanh nghiệp đã mở rộng thị trường sang Mỹ và Malaysia, nơi nhu cầu trái cây nhiệt đới và sản phẩm chế biến đang gia tăng. Việc đa dạng hóa thị trường giúp giảm rủi ro và tăng tính bền vững cho xuất khẩu.

Các chuyên gia nhận định, rau quả Việt Nam đang bước vào “chu kỳ vàng” nhờ ba yếu tố: mùa vụ thuận lợi, hạ tầng logistics cải thiện và đặc biệt là sự chuyên nghiệp hóa từ khâu vùng trồng đến đóng gói.

Doanh nghiệp nâng cấp chuỗi sản xuất để vượt rào kỹ thuật

Tuy nhiên, “cánh cửa” thị trường Trung Quốc không còn dễ dàng như trước. Từ giữa năm nay, nước này áp dụng quy định đăng ký và kiểm soát chặt chẽ hơn với nông sản, thực phẩm nhập khẩu: mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, kiểm dịch, an toàn thực phẩm đều được siết.

Điều đó buộc doanh nghiệp Việt phải thay đổi cách làm. Nhiều đơn vị đã đầu tư kho lạnh, dây chuyền sơ chế – đóng gói, hệ thống chiếu xạ, thậm chí xây dựng nhà máy chế biến sâu để nâng giá trị gia tăng. Không ít hợp tác xã chủ động chuẩn hóa quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế, từ GlobalGAP đến HACCP.

Giới xuất khẩu nhìn nhận, “hàng rào kỹ thuật” dù tạo áp lực ngắn hạn nhưng về dài hạn lại là cú hích giúp nông sản Việt chuyển mình từ xuất thô sang xuất tinh, từ bán số lượng sang bán chất lượng.

Bên cạnh rau quả, hạt điều tiếp tục khẳng định vị thế khi đạt 434 triệu USD, tăng 70% nhờ nhu cầu phục hồi tại Trung Quốc và châu Âu. Hồ tiêu cũng ghi nhận 133 triệu USD, tăng 53%, cho thấy xu hướng giá và lượng đều cải thiện.

Sự đồng loạt tăng tốc của nhiều nhóm hàng cho thấy xuất khẩu nông nghiệp không còn phụ thuộc vào một vài “ngôi sao”, mà đang hình thành thế cân bằng hơn giữa trái cây, cây công nghiệp và sản phẩm chế biến.

Tháng 1 thường là giai đoạn trầm lắng do kỳ nghỉ Tết, nhưng năm nay lại ghi nhận mức tăng trưởng hai chữ số, phản ánh nhu cầu thế giới phục hồi sớm. Đây được xem là tín hiệu lạc quan cho cả năm 2026.

Dẫu vậy, các chuyên gia cảnh báo, cạnh tranh ngày càng gay gắt khi nhiều quốc gia Đông Nam Á cũng đẩy mạnh xuất khẩu sang Trung Quốc. Nếu không tiếp tục đầu tư chất lượng, truy xuất nguồn gốc và thương hiệu, lợi thế giá rẻ sẽ nhanh chóng mất đi.

Bài toán của ngành nông nghiệp vì thế không chỉ là “bán được nhiều hơn”, mà là “bán tốt hơn”. Khi tiêu chuẩn thị trường ngày càng cao, chính sự chuyên nghiệp và minh bạch sẽ quyết định vị thế nông sản Việt trên bản đồ thương mại toàn cầu.