Xuất khẩu nông lâm thủy sản đối mặt chi phí gia tăng

Xuất khẩu rau quả tích cực

Báo cáo tổng quan tình hình xuất khẩu nông lâm thủy sản quý 1/2026 và tháng 4/2026, tại “Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản, phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu năm 2026”, diễn ra sáng 08/5/2026, tại TP.HCM, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho biết, xuất khẩu nông lâm thủy sản những tháng đầu năm 2026 tiếp tục duy trì đà tăng trưởng khả quan ở nhiều ngành hàng chủ lực.

Cụ thể, xuất khẩu rau quả đạt gần 2,06 tỷ USD, thủy sản ước khoảng 3,7 tỷ USD, hồ tiêu và gia vị đạt khoảng 760 triệu USD, trong khi ngành sắn ghi nhận mức tăng trưởng mạnh cả về lượng lẫn giá trị.

Sơ đồ mục tiêu tăng trưởng trong xuất khẩu nông lâm thuỷ sản 2026 ược đạt 74,2 tỷ USD.

Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) Nguyễn Hoài Nam thông tin về xuất khẩu thủy sản 4 tháng đầu năm 2026 ước đạt khoảng 3,7 tỷ USD, tăng gần 15% so với cùng kỳ. Theo ông Nam, nếu tiếp tục được hỗ trợ về tín dụng, logistics, thủ tục hành chính và mở rộng thị trường, ngành thủy sản hoàn toàn có thể hướng tới mục tiêu trên 12 tỷ USD trong năm nay.

Ở lĩnh vực hồ tiêu và gia vị, xuất khẩu 4 tháng đầu năm đạt khoảng 150 nghìn tấn với kim ngạch khoảng 760 triệu USD. Riêng mặt hàng hồ tiêu đạt 625 triệu USD, tăng mạnh ở các thị trường chủ lực như Hoa Kỳ và Trung Quốc.

Ngành rau quả tiếp tục là điểm sáng khi ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng nhờ nhu cầu tiêu thụ mạnh tại các thị trường lớn như Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Ông Nguyễn Đình Tùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), nhận định ngành rau quả đang có nhiều tín hiệu tích cực khi kim ngạch xuất khẩu 4 tháng đầu năm đạt gần 2,06 tỷ USD. Tuy nhiên, để duy trì tốc độ tăng trưởng, cần tiếp tục mở rộng vùng trồng đạt chuẩn, nâng cao năng lực bảo quản sau thu hoạch và tăng cường truy xuất nguồn gốc.

Đối mặt chi phí gia tăng

Dù tiếp tục duy trì vị thế nhóm hàng xuất khẩu tỷ USD, ngành gỗ và lâm sản vẫn đối mặt với nhiều sức ép từ chi phí đầu vào, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn phát triển bền vững từ thị trường nhập khẩu.

Đại diện Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam kiến nghị cần có cơ chế tín dụng ưu đãi, hỗ trợ chuyển đổi xanh và thúc đẩy phát triển vùng nguyên liệu trong nước.

Ngành cà phê cũng đang chịu áp lực do giá thế giới biến động mạnh. Theo Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam (VICOFA), giá cà phê Robusta và Arabica trong những tháng đầu năm đều giảm so với cùng kỳ năm trước, ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận doanh nghiệp và người trồng cà phê.

Ông Bạch Khánh Nhựt, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Điều Việt Nam (VINACAS), cho biết ngành điều Việt Nam trong quý 1/2026 vẫn duy trì tăng trưởng xuất khẩu với gần 140 nghìn tấn nhân điều, đạt hơn 953 triệu USD. Tuy nhiên, ngành đang chịu tác động mạnh từ biến động địa chính trị, đặc biệt là chiến sự Trung Đông khiến xuất khẩu sang khu vực này sụt giảm nghiêm trọng và hoạt động giao thương gần như đình trệ trong tháng 4/2026.

Ông Nhật nhận định ngành điều tiếp tục đối mặt nhiều khó khăn như chi phí logistics tăng cao, rủi ro vận tải qua Biển Đỏ - Suez, lãi suất và áp lực tín dụng lớn, cùng các rào cản về môi trường, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững từ các thị trường nhập khẩu.

Đại diện VINACAS kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành hỗ trợ doanh nghiệp về tín dụng, ổn định logistics, xúc tiến thương mại, cung cấp thông tin thị trường và hỗ trợ chuyển đổi xanh. Đồng thời, cần có giải pháp dài hạn như mở rộng các hiệp định thương mại với châu Phi, thúc đẩy chuyển đổi số trong kiểm dịch, đầu tư chế biến sâu và phát triển bền vững vùng nguyên liệu điều trong nước nhằm nâng cao giá trị gia tăng và vị thế của ngành điều Việt Nam trên thị trường thế giới.

Ngành nông nghiệp cần phát triển xanh, tuần hoàn

Tại hội nghị, ông Trịnh Việt Hùng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết sẽ tìm các giải pháp tháo gỡ, tận dụng cơ hội thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu trong thời gian tới.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng (giữa) chủ trì hội nghị. Ảnh: IT.

Theo đó, cần đẩy mạnh một số nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới. Thứ nhất, tăng cường công tác dự báo, theo dõi sát diễn biến thị trường, thương mại quốc tế, thiên tai, biến đổi khí hậu và các yếu tố tác động đến chuỗi cung ứng nông lâm thủy sản; kịp thời tham mưu Chính phủ các giải pháp điều hành linh hoạt, hiệu quả, hạn chế tối đa nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng và ùn ứ nông sản.

Thứ hai, tiếp tục cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng phát triển xanh, tuần hoàn, bền vững; đẩy mạnh phát triển vùng nguyên liệu tập trung, chế biến sâu, truy xuất nguồn gốc; bảo đảm chất lượng, an toàn thực phẩm và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường nhập khẩu.

Thứ ba, rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp; đơn giản hóa thủ tục hành chính; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý ngành và hoạt động thương mại nông sản.

Thứ tư, đề nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các tổ chức tín dụng triển khai hiệu quả các chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn; tạo điều kiện thuận lợi để người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất, thu mua, chế biến và xuất khẩu nông lâm thủy sản. Đồng thời, nghiên cứu các giải pháp giảm lãi suất cho vay phù hợp; ưu tiên hạn mức tín dụng đối với các lĩnh vực sản xuất, chế biến và xuất khẩu nông lâm thủy sản, nhất là trong thời điểm thu hoạch chính vụ và khi thị trường gặp khó khăn.

Thứ năm, triển khai hiệu quả các chương trình xúc tiến thương mại, phát triển thị trường; tận dụng tối đa các hiệp định thương mại tự do (FTA); thúc đẩy mở cửa thị trường đối với các sản phẩm chủ lực và các mặt hàng có tiềm năng tăng trưởng cao.

Thứ sáu, phát huy hiệu quả vai trò hệ thống Thương vụ, Tham tán Thương mại và Tham tán Nông nghiệp trong kết nối thị trường, cung cấp thông tin, cảnh báo sớm rủi ro và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường xuất khẩu.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các địa phương, hiệp hội ngành hàng và cộng đồng doanh nghiệp đồng hành cùng Chính phủ và các Bộ ngành trong tháo gỡ khó khăn về thị trường, tín dụng và chi phí sản xuất, thúc đẩy xuất khẩu nông lâm thủy sản, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng ngành nông nghiệp và phát triển kinh tế đất nước.