 |
| Cây trồng biến đổi gen mang lại gần 385 tỷ USD cho nông dân toàn cầu. |
Theo các thông tin được công bố tại hội thảo “Cây trồng công nghệ sinh học - Xu hướng ứng dụng trên toàn cầu và định hướng phát triển tại Việt Nam” do Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Vụ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Báo Nông nghiệp và Môi trường tổ chức tại Hà Nội, giai đoạn 1996-2024, việc ứng dụng công nghệ sinh học đã giúp thu nhập của nông hộ toàn cầu tăng thêm khoảng 384,9 tỷ USD.
Riêng năm 2024, lợi ích kinh tế từ cây trồng biến đổi gen đạt khoảng 29 tỷ USD, tương đương 6,4% giá trị sản xuất của bốn nhóm cây trồng được đánh giá. Bình quân, thu nhập tăng thêm đạt 106 USD/ha. Đáng chú ý, nông dân tại các quốc gia đang phát triển nhận được khoảng 52% tổng lợi ích kinh tế, cho thấy vai trò của công nghệ sinh học trong cải thiện sinh kế và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Tại Việt Nam, ngô biến đổi gen là một trong những minh chứng rõ nét cho quá trình ứng dụng công nghệ sinh học vào sản xuất nông nghiệp. Sau 10 năm thương mại hóa, tỷ lệ diện tích ngô biến đổi gen đã tăng từ 1,1% năm 2015 lên khoảng 50% năm 2025.
Theo số liệu được công bố tại hội thảo, năng suất ngô biến đổi gen cao hơn 15,2-30% so với giống truyền thống, mang lại lợi nhuận bổ sung khoảng 4,34-7,34 triệu đồng/ha. Tổng lợi ích kinh tế lũy kế ước đạt 319,4-540,5 triệu USD.
Hiện diện tích ngô biến đổi gen tại Việt Nam đạt khoảng 417.000 ha, chiếm gần một nửa diện tích ngô cả nước.
GS.TS. Lê Huy Hàm, nguyên Viện trưởng Viện Di truyền nông nghiệp Việt Nam, đánh giá việc ứng dụng ngô biến đổi gen mang lại nhiều lợi ích thiết thực như giảm sử dụng thuốc trừ sâu, tiết kiệm công lao động, cải thiện năng suất và gia tăng thu nhập cho người sản xuất.
Theo chuyên gia kinh tế nông nghiệp Graham Brookes, phối hợp với Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đánh giá, mỗi hecta ngô biến đổi gen có thể mang lại khoản thu nhập tăng thêm bình quân khoảng 5 triệu đồng/ha/vụ. Với quy mô diện tích 417.000 ha, lợi ích kinh tế từ việc ứng dụng giống ngô này có thể đạt hàng trăm triệu USD mỗi năm.
Những kết quả trên cho thấy công nghệ sinh học không chỉ góp phần cải thiện năng suất mà còn có khả năng giảm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên và tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm nông nghiệp.
Dù đã ghi nhận những kết quả tích cực, quá trình phát triển cây trồng công nghệ sinh học tại Việt Nam vẫn đối mặt với không ít rào cản. Trong đó, doanh nghiệp còn lúng túng với trình tự, thủ tục công bố sản phẩm chỉnh sửa gen không chứa ADN ngoại lai. Quy trình đánh giá, khảo nghiệm về an toàn sinh học và an toàn thực phẩm kéo dài cũng làm gia tăng chi phí, ảnh hưởng đến thời gian nghiên cứu và thương mại hóa sản phẩm.
Đây là những vấn đề cần được quan tâm tháo gỡ trong bối cảnh công nghệ sinh học ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với đổi mới mô hình tăng trưởng nông nghiệp, nhất là trước sức ép về biến đổi khí hậu, dịch bệnh và yêu cầu nâng cao chất lượng nông sản.
Thông tin tại hội thảo, TS. Nguyễn Văn Long, Vụ trưởng Vụ Khoa học và Công nghệ (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết định hướng phát triển nông nghiệp được đặt trên ba trụ cột quan trọng.
Thứ nhất là phát triển giống cây trồng, vật nuôi và giống thủy sản. Thứ hai là ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ tiên tiến trong sản xuất vật tư, nguyên liệu đầu vào như thuốc bảo vệ thực vật, vaccine và các chế phẩm sinh học thế hệ mới. Thứ ba là đổi mới quy trình sản xuất, chăn nuôi, chế biến, thu hoạch và bảo quản.
Theo ông Nguyễn Văn Long, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1466/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch phát triển công nghiệp sinh học ngành nông nghiệp và môi trường. Đây là cơ sở quan trọng để thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và phát triển công nghệ sinh học, từng bước nâng cao năng lực sản xuất trong nước.
Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ sinh học được kỳ vọng góp phần nâng cao năng suất, chất lượng cây trồng, vật nuôi; tăng khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu và dịch bệnh; đồng thời giảm phát thải, gia tăng giá trị nông sản.
Tuy nhiên, để những mục tiêu này đi vào thực tiễn, bên cạnh đầu tư cho nghiên cứu và phát triển công nghệ, việc hoàn thiện hành lang pháp lý, đơn giản hóa thủ tục hành chính và rút ngắn thời gian đánh giá, cấp phép đối với các sản phẩm đủ điều kiện là yêu cầu quan trọng. Qua đó, tạo điều kiện để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất và mở rộng khả năng tiếp cận công nghệ mới cho nông dân.
