Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu tôm sang Mỹ bị áp thuế CBPG hơn 35%, duy nhất công ty hưởng 0% là ai?

Ngày 7/6 theo giờ Việt Nam, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) công bố áp thuế chống bán phá giá (CBPG) mặt hàng tôm xuất khẩu của 24 doanh nghiệp Việt với mức 35%, sau đợt rà soát sơ bộ.

Theo thông báo, với hai doanh nghiệp bị kiểm tra bắt buộc, DOC xác định Công ty Thông Thuận (gồm Công ty Thông Thuận Cam Ranh) không bán phá giá mặt hàng tôm sang Mỹ. Trong khi đó, Công ty Stapimex bị áp mức thuế sơ bộ lên tới 35,29% sang quốc gia siêu cường này.

22 doanh nghiệp khác thuộc nhóm đủ điều kiện hưởng mức thuế riêng biệt nhưng không bị kiểm tra bắt buộc. Tuy nhiên, nhóm này cũng bị áp thuế hơn 35%, thay vì mức trung bình gia quyền từ hai bị đơn bắt buộc như thông lệ.

Đại gia xuất khẩu tôm kín tiếng vùng Bình Thuận

Công ty TNHH Thông Thuận khởi đầu là cơ sở sản xuất tôm giống được thành lập từ năm 1990 do ông Trương Hữu Thông gây dựng. Công ty có địa chỉ trụ sở tại thôn Vĩnh Hưng, xã Vĩnh Tân, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận.

Công ty Thông Thuận có vốn điều lệ 250 tỷ đồng, trong đó ông Trương Hữu Thông với vai trò là Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc và đại diện pháp luật nắm 80% và bà Lê Thị Thương Huyền sở hữu 20% còn lại.

Ông Trương Hữu Thông, nhà sáng lập, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc và đại diện pháp luật Công ty Thông Thuận. (Ảnh: Công ty Thông Thuận).

Đến nay, Công ty Thông Thuận là một trong top đầu cả nước trong ngành sản xuất tôm giống; nuôi tôm thương phẩm; chế biến thủy sản xuất khẩu; sản xuất gạch tuynel và sản xuất muối công nghiệp.

Theo thông tin trên Vietnam Report, hiện nay, Công ty Thông Thuận nắm trong tay 7 khu sản xuất tôm giống với hơn 100 nhà nuôi tôm giống. Các xí nghiệp tôm thương phẩm trải dài khắp 4 tỉnh Khánh Hòa, Ninh Thuận, Bình Thuận, Kiên Giang, cho sản lượng 10.000 - 12.000 tấn/năm.

Hiệp hội tôm giống Bình Thuận cho biết, Công ty TNHH MTV Thông Thuận – Kiên Giang, chi nhánh của Công ty Thông Thuận hoạt động mạnh trong lĩnh vực nuôi tôm thương phẩm với sản lượng hơn 4.500 tấn/năm.

Chi nhánh Công ty TNHH Thông Thuận – Ninh Thuận hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, chế biến thuỷ sản xuất khẩu. Hằng năm, chi nhánh tại Ninh Thuận này cung cấp ra thị trường hơn 3.000 tấn thành phẩm/năm. Doanh số đạt 20 triệu USD/năm.

Tại Cam Ranh (Khánh Hoà), Công ty Thông Thuận còn có chi nhánh sản xuất chế biến thuỷ sản xuất khẩu với doanh số hằng năm là 30 triệu USD.

Ngoài sản xuất tôm, Thông Thuận có đồng muối công nghiệp diện tích lên tới 235 ha, cho sản lượng 15.000 tấn/năm.

Bên cạnh đó, Thông Thuận sở hữu nhà máy gạch Tuynel quy mô lớn nhất miền Trung với sản lượng hằng năm là 80 triệu viên.

Ngoài những lĩnh vực kể trên, Công ty Thông Thuận còn ý định tham gia vào ngành sữa. Hồi tháng 4/2017, dự án Khu phức hợp nông nghiệp công nghệ cao chăn nuôi bò và chế biến các sản phẩm từ sữa chính thức được khởi công, tại xã Sông Bình, huyện Bắc Bình, tỉnh Bình Thuận. Tổng mức đầu tư dự án khoảng 3.000 tỷ đồng do Công ty Thông Thuận làm chủ đầu tư. Dự kiến ban đầu sẽ nuôi 20.000 con bò sữa, làm nhà máy chế biến sữa và các sản phẩm về sữa tương đương 150 triệu lít/năm.

Tuy nhiên do dự án chậm triển khai nên đến 2021, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận đã ký quyết định chấm dứt hoạt động của dự án.

Bên trong nhà máy chế biến tôm của Công ty Thông Thuận. (Ảnh: Thông Thuận).

Xuất khẩu thủy sản chững lại trước giờ G

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), sau chuỗi tháng đầu năm tăng trưởng tích cực, xuất khẩu thủy sản trong tháng 5/2025 chỉ đạt 851 triệu USD – tăng nhẹ 2,7% so với cùng kỳ, nhưng là mức tăng thấp nhất từ đầu năm. Trong khi đó, tôm tiếp tục là điểm sáng, đạt 363 triệu USD – tăng 12,4% và chiếm hơn 42% tổng kim ngạch tháng.

Lũy kế 5 tháng đầu năm, toàn ngành thuỷ sản đạt 4,2 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu – tăng 18,2% so với cùng kỳ 2024.

Nguồn: Tổng hợp từ VASEP.

Bà Lê Hằng – Phó Tổng thư ký VASEP chia sẻ, từ tháng 4/2025, nhiều doanh nghiệp đã tăng tốc giao hàng sang Mỹ trong tháng 4 và nửa đầu tháng 5. Tuy nhiên, sau ngày 20/5, hoạt động giao dịch bắt đầu chững lại. Lý do chính đến từ tâm lý thận trọng, chi phí tăng, chính sách chưa rõ ràng, khiến doanh nghiệp lo ngại rủi ro thương mại. Đó cũng là nguyên nhân dẫn tới tăng trưởng toàn ngành trong tháng 5 thấp hơn kỳ vọng.

Kim ngạch xuất sang Mỹ trong tháng 5 vẫn đạt gần 160 triệu USD, tăng 9,7% so với cùng kỳ. Nhưng đây là kết quả của giai đoạn "chạy nước rút" hơn là phản ánh xu thế ổn định.

Theo nhận định của VASEP, trong trường hợp Hoa Kỳ giữ nguyên mức thuế tạm thời 10%, ngành có thể tiếp tục duy trì đà xuất khẩu ổn định, dù không còn dư địa bứt phá. Tuy nhiên, nếu thuế tăng lên mức 20% hoặc 46%, toàn ngành sẽ buộc phải “bẻ lái”, tái cơ cấu thị trường mạnh mẽ hơn nữa.

Nhiều doanh nghiệp hiện đã mở rộng xuất khẩu sang Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Mexico, Canada… thuộc khối CPTPP – khu vực được kỳ vọng giúp giảm phụ thuộc vào Mỹ và hạn chế rủi ro chính sách.