Thuế sơ bộ cao đột biến sau 19 năm
Rạng sáng 7/6 (giờ Việt Nam), Bộ Thương mại Hoa Kỳ (DOC) bất ngờ công bố kết quả sơ bộ đợt rà soát hành chính lần thứ 19 (POR19) đối với lệnh áp thuế chống bán phá giá (CBPG) đối với tôm nước ấm đông lạnh nhập khẩu từ Việt Nam. Công ty STAPIMEX đã bị áp mức thuế cao tới 35,29%, một con số chưa từng tiền lệ trong gần hai thập kỷ qua với tôm Việt Nam.
Theo DOC, Công ty Thông Thuận (bao gồm Thông Thuận Cam Ranh) được xác định "không bán phá giá" với biên độ 0%. Trong khi đó, STAPIMEX cùng 22 doanh nghiệp khác – dù đủ điều kiện hưởng mức thuế riêng – lại đồng loạt chịu mức thuế sơ bộ như STAPIMEX do không bị kiểm tra bắt buộc.
 |
| STAPIMEX bị áp thuế chống bán phá giá 35,29% - cảnh báo mới cho tôm Việt Nam tại Mỹ |
Bài học từ kỳ POR12
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đánh giá kết quả sơ bộ này là "cao đột biến", khi trong 19 năm qua chưa từng có doanh nghiệp Việt Nam nào bị áp thuế sơ bộ vượt ngưỡng hai con số.
Trường hợp tương tự đã từng xảy ra với Công ty FIMEX tại kỳ POR12, khi DOC ban đầu tính nhầm thuế lên tới 25,76%, trước khi điều chỉnh về mức 4,58% trong kết quả cuối cùng. Do đó, VASEP và các doanh nghiệp tin rằng đã có sai sót trong tính toán hoặc tổng hợp số liệu.
Mặc dù kết quả sơ bộ chưa chính thức có hiệu lực và sẽ được điều chỉnh vào tháng 12/2025 trong kết quả cuối cùng, nhưng theo VASEP, thông tin này đã gây tác động tiềm tàng đến tâm lý nhà nhập khẩu Mỹ, dẫn đến nguy cơ hoãn hoặc hủy đơn hàng, gây ảnh hưởng chuỗi cấp cứng và người nuôi tôm trong nước.
Trong bối cảnh năm 2025, khi chính quyền Tổng thống Trump đang tái thiết lập chính sách thuế đối ứng cao với nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, việc áp dụng mức thuế sơ bộ cao một cách bất thường như hiện nay gây lo ngại về nguy cơ bị đối xử thương mại không bình đẳng.
VASEP đã chính thức gửi kiến nghị đến DOC xem xét lại các tính toán trong kết quả sơ bộ, đảm bảo tính khách quan, công bằng và tuân thủ thông lệ. Đây không chỉ là bảo vệ lợi ích doanh nghiệp Việt Nam, mà còn đảm bảo sự ổn định và minh bạch trong thương mại song phương.
Với sự chuẩn bị bài bản, STAPIMEX tin rằng hệ thống sổ sách cùng minh chứng xuất khẩu rõ ràng sẽ giúp doanh nghiệp đạt được kết quả cuối cùng tốt hơn. Tuy nhiên, cảnh báo từ kết quả sơ bộ POR19 đặt ra nhu cầu cấp thiết về một cái nhìn tổng thể, chiến lược điều chỉnh đối phó thị trường Mỹ và phân tích rủi ro ngắn hạn lẫn dài hạn đối với ngành tôm Việt Nam.
