Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam (Vinafruit), kim ngạch xuất khẩu rau quả năm 2025 ước đạt 8,5 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ 6 nhóm trái cây chủ lực gồm sầu riêng, chuối, xoài, mít, dừa và bưởi. Trong đó, sầu riêng tiếp tục giữ vai trò “đầu tàu”, đóng góp giá trị lớn nhất trong cơ cấu xuất khẩu rau quả của Việt Nam.
Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ lớn nhất, chiếm khoảng 64% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành. Riêng trong 11 tháng năm 2025, xuất khẩu rau quả sang thị trường này đạt gần 5 tỷ USD, tăng khoảng 15% so với cùng kỳ năm trước và đã vượt xa kỷ lục 4,63 tỷ USD của cả năm 2024.
 |
| Xuất khẩu rau quả lập kỷ lục 8,5 tỷ USD: Sầu riêng dẫn dắt, thị trường mở rộng |
Thực tế, những tháng đầu năm 2025, xuất khẩu rau quả – đặc biệt là sầu riêng – từng đối mặt không ít khó khăn khi Trung Quốc siết chặt kiểm soát dư lượng chất vàng O và Cadimi. Nhiều lô hàng bị ách tắc, gây gián đoạn chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, từ tháng 6/2025, hoạt động xuất khẩu dần khởi sắc trở lại sau khi các vướng mắc kỹ thuật được cơ quan chức năng hai nước phối hợp tháo gỡ.
Cùng với đó, việc ký kết và triển khai các nghị định thư xuất khẩu chính ngạch đối với chuối, dừa, chanh leo… đã mở thêm “cánh cửa” cho trái cây Việt Nam thâm nhập sâu hơn vào thị trường Trung Quốc, giảm phụ thuộc vào các kênh thương mại truyền thống nhiều rủi ro.
Không chỉ duy trì đà tăng tại thị trường Trung Quốc, xuất khẩu rau quả sang Mỹ trong năm 2025 cũng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Dù chịu tác động từ các chính sách thuế quan và yêu cầu kỹ thuật khắt khe, kim ngạch xuất khẩu rau quả sang Mỹ trong 11 tháng đạt gần 500 triệu USD, tăng tới 56% so với cùng kỳ năm trước.
Ở chiều ngược lại, xuất khẩu sang Hàn Quốc giảm nhẹ 1,7%, đạt 284,2 triệu USD. Các thị trường khác như Nhật Bản, Đài Loan (Trung Quốc), Hà Lan… vẫn duy trì kim ngạch trên 100 triệu USD, cho thấy cơ cấu thị trường xuất khẩu ngày càng đa dạng, hạn chế rủi ro phụ thuộc vào một thị trường đơn lẻ.
Đánh giá về bức tranh toàn ngành, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho rằng kết quả trên là tổng hòa của nhiều yếu tố: chính sách mở cửa thị trường kịp thời, sự chủ động của Chính phủ và các bộ, ngành trong đàm phán, tháo gỡ rào cản thương mại, cùng với mối liên kết ngày càng chặt chẽ giữa doanh nghiệp, nông dân và giới khoa học.
Nhờ đó, các vùng nguyên liệu được xây dựng bài bản hơn, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe của thị trường nhập khẩu, giúp rau quả Việt Nam từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế trên bản đồ thương mại nông sản toàn cầu.
Bước sang năm 2026, triển vọng xuất khẩu rau quả tiếp tục được đánh giá tích cực. Theo Tổng thư ký Vinafruit Đặng Phúc Nguyên, ngành hàng này vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng và hoàn toàn có khả năng chinh phục mốc 10 tỷ USD nếu tận dụng tốt các cơ hội mở cửa thị trường.
Đặc biệt, việc mở rộng xuất khẩu sang khu vực Halal – nơi nhu cầu tiêu thụ trái cây nhiệt đới tăng nhanh – thông qua các hiệp định thương mại tự do (FTA) được xem là “đòn bẩy” mới. Trong thời gian tới, chuối và dứa được kỳ vọng có thể gia nhập nhóm mặt hàng xuất khẩu tỷ USD, bổ sung thêm động lực tăng trưởng bên cạnh sầu riêng.
Ở góc độ chất lượng, ông Đặng Phúc Nguyên nhấn mạnh: thương hiệu nông sản Việt chỉ có thể phát triển bền vững khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chí “xanh – sạch – đẹp – minh bạch”. Điều này đòi hỏi quản lý chặt chẽ dư lượng, tuân thủ quy trình kỹ thuật, bảo đảm truy xuất vùng trồng, chuẩn hóa bao bì và duy trì chất lượng đồng đều. Những ách tắc đầu năm 2025 với mặt hàng sầu riêng được coi là bài học lớn cho toàn ngành trong việc giữ kỷ luật chất lượng.
Ở góc độ quản lý nhà nước, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) Trần Thanh Hải cho biết, năm 2026, Bộ Công Thương xác định ba trụ cột cho tăng trưởng xuất khẩu rau quả gồm: đa dạng hóa thị trường, nâng cấp năng lực chế biến – logistics và tăng cường kiểm soát chất lượng nhằm tránh tái diễn tình trạng ách tắc kiểm nghiệm.
Các thị trường như EU, Trung Đông, Nam Á hay hệ thống Halal đều đặt ra yêu cầu cao về truy xuất nguồn gốc, tính đồng nhất chất lượng và sự ổn định nguồn cung. Với sầu riêng – mặt hàng giá trị cao nhất hiện nay – dư địa tăng trưởng không chỉ đến từ biến động nguồn cung của các nước cạnh tranh, mà quan trọng hơn là năng lực chuẩn hóa mà Việt Nam đã từng bước xây dựng trong năm qua.
“Hệ thống mã số vùng trồng được củng cố, doanh nghiệp hiểu rõ hơn yêu cầu kỹ thuật, địa phương kiểm soát tốt diện tích và ghi chép sản xuất, năng lực kiểm nghiệm được nâng lên đáng kể. Nếu giữ vững kỷ luật này, sầu riêng sẽ tiếp tục là ‘đầu tàu’ kéo cả ngành rau quả đi lên,” ông Trần Thanh Hải nhấn mạnh.
Với nền tảng đã tạo dựng trong năm 2025, xuất khẩu rau quả Việt Nam đang đứng trước cơ hội bứt phá mới, không chỉ về quy mô kim ngạch mà còn về chất lượng tăng trưởng và vị thế trên thị trường quốc tế.
