Xuất khẩu sầu riêng tăng hơn 200%, doanh nghiệp mừng và lo

Quý 1/2026, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đạt khoảng 221,7 triệu USD, tăng tới 230% so với cùng kỳ năm 2025.

Mừng vì sầu riêng đông lạnh bứt phá

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong những tháng đầu năm 2026, sầu riêng Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ trở lại, tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những mặt hàng xuất khẩu mũi nhọn của ngành nông nghiệp.

Số liệu từ cơ quan hải quan cho thấy, riêng quý 1/2026, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam đạt khoảng 221,7 triệu USD, tăng tới 230% so với cùng kỳ năm 2025.

Một trong những điểm sáng lớn nhất là sự bứt phá của ngành hàng sầu riêng đông lạnh. Nếu năm 2024, xuất khẩu sầu riêng đông lạnh mới chỉ đạt hơn 4.600 tấn thì sang năm 2025 đã tăng vọt lên hơn 91.000 tấn – mức tăng gần 20 lần. Xu hướng này sẽ tiếp tục duy trì trong năm 2026.

Ngoài ra, sầu riêng đông lạnh còn ghi nhận giá xuất khẩu bình quân cao hơn đáng kể so với sầu riêng tươi. Trong quý 1/2026, giá xuất khẩu bình quân của sầu riêng đông lạnh đạt khoảng 4.302 USD/tấn, tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn 18–22% so với giá sầu riêng tươi.

Sầu riêng đông lạnh của Vina T&T Group được xuất khẩu chính ngạch sang nhiều thị trường khó tính: Mỹ, Úc, Trung Quốc. Ảnh: Ban Mai.

Theo đánh giá của Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, việc mở rộng nghị định thư xuất khẩu đối với sản phẩm sầu riêng đông lạnh đang mở ra cơ hội rất lớn cho ngành hàng Việt Nam.

Khác với quả tươi vốn phụ thuộc mạnh vào mùa vụ và thời gian bảo quản ngắn, sầu riêng đông lạnh có khả năng đi xa hơn, tiếp cận các thị trường khó tính hơn và giảm áp lực logistics trong mùa cao điểm.

Điều đáng chú ý, nếu như trước đây, nhiều doanh nghiệp chủ yếu tập trung vào mở rộng sản lượng thì hiện nay, “chất lượng” đã trở thành từ khóa trung tâm của toàn ngành sầu riêng.

Vina T&T Group tổ chức buffet sầu riêng với việc tận dụng nguồn sầu riêng Việt Nam, mong muốn quảng bá rộng rãi nông sản địa phương, ủng hộ bà con nông dân". Ảnh: Ban Mai.

Tại nhiều địa phương, bà con nông dân đã bắt đầu thay đổi tập quán canh tác, chú trọng hơn đến nhật ký sản xuất, sử dụng phân bón hợp lý, kiểm soát tồn dư hóa chất và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật phục vụ xuất khẩu.

Các doanh nghiệp cũng đang tăng tốc đầu tư vào kho lạnh, dây chuyền cấp đông, hệ thống quản lý chất lượng và chuyển đổi số chuỗi cung ứng.

Thay vì mua gom tự phát như trước đây, nhiều doanh nghiệp đã chủ động liên kết vùng nguyên liệu, kiểm soát sản xuất từ vườn đến nhà máy nhằm đáp ứng tốt hơn các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường. Đây chính là giai đoạn bản lề để ngành sầu riêng Việt Nam chuyển từ “tăng trưởng nóng” sang “tăng trưởng chất lượng”.

Lo vì thủ tục mã số vùng trồng

một thực trạng trong ngành nông sản được đặt ra là gian lận mã số vùng trồng (MSVT) - yếu tố được xem như “hộ chiếu” để nông sản Việt bước vào các thị trường lớn.

Không chỉ lo ngại về gian lận, nhiều doanh nghiệp cũng phản ánh tình trạng thủ tục hành chính liên quan đến MSVT đang trở thành rào cản lớn.

Ông Nguyễn Đình Tùng, Chủ tịch HĐQT Vina T&T Group, cho biết quy trình tái cấp mã số vùng trồng hiện gây tốn rất nhiều thời gian và nguồn lực. Theo ông, thay vì dồn lực kiểm tra lại các mã cũ, cơ quan quản lý nên tập trung cấp mới để mở rộng vùng nguyên liệu và tạo tăng trưởng cho ngành.

“Hiện nay quy trình cấp MSVT đang bị chồng chéo, mỗi địa phương một kiểu. Cần thống nhất ‘một cấp - một quy trình - một thủ tục’. Địa phương phải chủ động làm việc với hợp tác xã để cấp ‘hộ chiếu’ cho cây trồng thì doanh nghiệp mới có thể thu mua bền vững”, ông Tùng nói.

Nhìn nhận tại Hội nghị triển khai Nghị định thư đối với bưởi tươi, chanh tươi xuất khẩu sang Trung Quốc, theo ông Hoàng Trung, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, hiện Việt Nam có hơn 10 loại nông sản xuất khẩu chủ lực nhưng mới chỉ cấp được khoảng 9.500 mã số vùng trồng – con số được đánh giá còn rất khiêm tốn so với tiềm năng thực tế.

Ông Trung cũng yêu cầu các tỉnh phân quyền mạnh hơn cho cơ quan chuyên môn nhằm đẩy nhanh tiến độ cấp mã, đảm bảo quyền lợi cho doanh nghiệp và người dân.