Xây dựng và tích lũy tài sản vô hình: Lợi thế cạnh tranh bền vững

Sự kiện quy tụ nhiều gương mặt có tầm ảnh hưởng lớn trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đầu tư, từ các nhà hoạch định chính sách đến những người trực tiếp vận hành doanh nghiệp, nhưng điều đáng chú ý là cách chương trình được thiết kế như một diễn đàn đối thoại thực sự, nơi những câu hỏi khó không bị né tránh, và những vấn đề “không đo được” lại được đưa ra bàn luận một cách thẳng thắn.

TS. Nguyễn Trung Kiên, tác giả cuốn sách “Giá trị của những điều không nhìn thấy”, chụp ảnh lưu niệm với cộng đồng doanh nhân tại Tọa đàm.

Chiến lược tài sản vô hình – Doanh nghiệp Việt đang bỏ quên mỏ vàng của chính mình

Tiến sĩ Nguyễn Trung Kiên, Viện trưởng Viện Chiến lược công nghệ & Đổi mới sáng tạođã làm rõ một thực tế đang ngày càng trở nên hiển nhiên nhưng lại chưa được nhận diện đầy đủ trong thực tiễn quản trị tại Việt Nam: cách tiếp cận truyền thống, vốn dựa chủ yếu vào các chỉ số tài chính và tài sản hữu hình, đang dần mất đi khả năng phản ánh chính xác giá trị doanh nghiệp trong một môi trường mà phần lớn giá trị được tạo ra từ những yếu tố khó đo lường như thương hiệu, niềm tin thị trường, năng lực lãnh đạo, văn hóa tổ chức hay nền tảng công nghệ.

Những yếu tố này không xuất hiện trên báo cáo tài chính theo cách trực tiếp, nhưng lại quyết định khả năng doanh nghiệp có thể duy trì tăng trưởng và mở rộng trong dài hạn, một thực tế đã được nhiều nghiên cứu quốc tế, trong đó có phân tích của Ocean Tomo, xác nhận tỷ trọng tài sản vô hình trong các doanh nghiệp niêm yết tại Mỹ đã vượt ngưỡng, cụ thể “tỷ trọng tài sản vô hình trong nền kinh tế tri thức đã lên tới 92%, so với chỉ khoảng 17% trong thời kỳ công nghiệp.

“Tài sản hữu hình giúp doanh nghiệp tồn tại, nhưng tài sản vô hình mới quyết định doanh nghiệp có thể đi xa đến đâu” – nhận định này của Tiến sĩ Nguyễn Trung Kiên phản ánh một sự dịch chuyển mang tính cấu trúc của nền kinh tế, nơi giá trị không còn nằm ở những gì có thể nắm giữ, mà nằm ở những gì có thể tạo ra, duy trì và khuếch đại theo thời gian.

Ngoài ra, các chuyên gia tài chính và công nghệ hàng đầu Việt Nam cùng đào sâu vào những câu hỏi mà cộng đồng doanh nghiệp đang đối diện nhưng chưa có lời giải thỏa đáng. Từ việc liệu doanh nghiệp có đang “quản trị bằng những gì đo được nhưng thất bại vì những gì không đo được”, cho đến câu hỏi nhà đầu tư thực chất đang đặt cược vào điều gì khi quyết định rót vốn trong một môi trường đầy biến động. Cách các nhà quản trị thế giới họ đã, đang quản trị tài sản vô hình hiệu quả ra sao.

Các diễn giả, doanh nhân chia sẻ trong Chương trình toạ đàm “Xây dựng và tích luỹ tài sản vô hình: Lợi thế cạnh tranh bền vững”.

Từ góc nhìn đầu tư, Tiến sĩ Ana Lê Mỹ Nga cho rằng việc định giá doanh nghiệp ngày càng phụ thuộc vào những yếu tố phi tài chính, không phải như một xu hướng nhất thời mà như một hệ quả tất yếu của cách mà giá trị được tạo ra trong nền kinh tế số, nơi chất lượng đội ngũ, độ sâu của hệ sinh thái quan hệ, năng lực đổi mới sáng tạo và khả năng chuyển hóa tri thức thành sản phẩm thực tiễn trở thành những biến số quan trọng hơn nhiều so với quy mô tài sản hữu hình thể hiện trên sổ sách.

Trong khi đó, Tiến sĩ Chử Đức Hoàng tiếp cận vấn đề từ góc độ hệ thống, khi nhấn mạnh rằng công nghệ lõi, dữ liệu và sở hữu trí tuệ không chỉ là công cụ tạo ra lợi nhuận mà còn là nền tảng để doanh nghiệp mở rộng sang những không gian thị trường mới, nhưng để làm được điều đó, doanh nghiệp cần một chiến lược bài bản trong việc nhận diện, bảo vệ và khai thác tài sản vô hình, thay vì tiếp cận chúng như những yếu tố phụ trợ.

Một trong những điểm nghẽn lớn nhất được chỉ ra trong suốt phiên thảo luận là thực tế nhiều doanh nghiệp Việt Nam đang sở hữu những nguồn lực vô hình có giá trị đáng kể, từ dữ liệu khách hàng được tích lũy qua nhiều năm, thương hiệu đã đạt được mức độ nhận diện nhất định, cho đến tri thức tổ chức hình thành trong quá trình vận hành, nhưng các tài sản này đang tồn tại dưới dạng phân mảnh, thiếu sự hệ thống hóa, không được bảo vệ bằng các cơ chế pháp lý phù hợp và quan trọng hơn là không được tích hợp vào chiến lược kinh doanh một cách có chủ đích, dẫn đến việc “vừa khó được định giá một cách chính xác, vừa tiềm ẩn nguy cơ bị thất thoát hoặc bị khai thác bởi đối thủ”.

Và hệ quả của tình trạng này không chỉ dừng lại ở việc doanh nghiệp bị định giá thấp hơn giá trị thực, mà còn nằm ở việc họ có thể đánh mất chính những lợi thế cạnh tranh cốt lõi mà mình đã âm thầm tích lũy trong nhiều năm mà không hề nhận ra. Đây chính là mỏ vàng của doanh nghiệp.

Sách “Giá trị của những điều không nhìn thấy” - Bản đồ chiến lược của giới tinh hoa

TS Nguyễn Trung Kiên ký tặng sách “Giá trị của những điều không nhìn thấy” cho cộng đồng doanh nhân, CLB CEO 1983 và hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Lễ ra mắt sách.

Phần lễ ra mắt cuốn sách “Giá trị của những điều không nhìn thấy” được tổ chức theo concept “từ vô hình đến hữu hình”, không chỉ mang tính biểu tượng mà còn phản ánh một hành trình mà mọi doanh nghiệp đều phải trải qua nếu muốn tồn tại và phát triển trong dài hạn, đó là hành trình chuyển hóa những giá trị trừu tượng thành tri thức có thể áp dụng, có thể bảo vệ và có thể khai thác. Cuốn sách hướng đến việc gợi mở một cách tiếp cận thực tiễn hơn, trong đó doanh nghiệp cần xây dựng một “bản đồ tài sản vô hình” của riêng mình. Cuốn sách được coi là “bản đồ chiến lược của giới tinh hoa”, đã được đúc kết hơn 15 năm kinh nghiệm làm việc với nhiều lãnh đạo Việt Nam và quốc tế của TS. Nguyễn Trung Kiên.

TS. Nguyễn Trung Kiên đã chia sẻ nhiều kiến thức thực tiễn đúc kết trong hơn 15 năm kinh nghiệm làm việc của ông.

Không dừng lại ở nội dung phân tích chiến lược, sự kiện còn tạo ra một không gian kết nối giữa các doanh nhân, nhà đầu tư và chuyên gia, nơi các cuộc trao đổi không chỉ xoay quanh câu chuyện của một cuốn sách mà mở rộng sang những vấn đề lớn hơn liên quan đến phát triển bền vững trong kỷ nguyên số, và trong bối cảnh thị trường liên tục biến động, thông điệp xuyên suốt được các diễn giả nhấn mạnh là doanh nghiệp không chỉ cần tăng trưởng về quy mô hay doanh thu, mà quan trọng hơn là phải xây dựng và tích lũy những giá trị nền tảng khó sao chép – chính là tài sản vô hình như một lớp “hạ tầng giá trị” giúp bảo vệ doanh nghiệp trước những biến động và tạo điều kiện cho tăng trưởng dài hạn.

Khép lại sự kiện TS. Nguyễn Trung Kiên đưa thông điệp sâu sắc: “Câu hỏi lớn nhất không còn là doanh nghiệp sở hữu gì, mà là bạn hiểu và khai thác tài sản vô hình của mình đến mức nào”.