Thứ tư 18/11/2026 21:16
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh doanh

Xáo trộn ngành bán lẻ nhìn từ cú “lột xác” của Masan

19/07/2021 14:57
Sau khi mua lại chuỗi bán lẻ từ Vingroup, Tập đoàn Masan nhanh chóng mở rộng kênh bán lẻ qua việc bắt tay với Phúc Long và hợp tác với “ông trùm” thương mại điện tử Alibaba. Động thái này không chỉ làm xáo trộn thị trường bán lẻ trong vài năm tới, mà

Nhà sản xuất lấn sân bán lẻ

Những bước đi nhằm lấn sân sang mảng bán lẻ từ cuối năm 2019 đến nay của Masan đặt ra nhiều dấu hỏi với giới đầu tư. Bởi lẽ, cùng một sản phẩm, lợi nhuận gộp của nhà bán lẻ tại Việt Nam luôn thấp hơn nhà sản xuất khoảng 25%. Trong khi Masan đang nắm giữ thị phần chi phối ở nhiều nhóm hàng tiêu dùng với vị thế nhà sản xuất, lấn sân sang bán lẻ có vẻ là chuyện không quá cần thiết.

Những bước đi nhằm lấn sân sang mảng bán lẻ từ cuối năm 2019 đến nay của Masan đặt ra nhiều dấu hỏi với giới đầu tư.
Những bước đi nhằm lấn sân sang mảng bán lẻ từ cuối năm 2019 đến nay của Masan đặt ra nhiều dấu hỏi với giới đầu tư.

Nhưng nếu để ý kỹ, rõ ràng Masan chỉ tập trung phát triển kênh bán lẻ hiện đại. Winmart, Winmart+, Phúc Long đều là các cửa hàng đáp ứng tính tiện lợi cho khách hàng. Còn việc bán hàng qua kênh thương mại điện tử (TMĐT) Lazada (hợp tác với Alibaba), giúp tăng tính tiện lợi đó lên mức tối đa. Thực tế, kênh bán hàng tiện lợi nói chung đang thể hiện sức hút ngày càng lớn với giới kinh doanh.

Cụ thể, theo thống kê của Nielsen, bán lẻ truyền thống (các cửa hàng tạp hóa và chợ truyền thống) vẫn chiếm 74% thị phần thị trường nhưng chỉ tăng trưởng 1%/năm. Trong khi đó, bán lẻ hiện đại dù mới chiếm 26% thị phần nhưng mức tăng là 12%/năm. Còn với kênh TMĐT, dù năm 2020 đầy khó khăn nhưng doanh thu toàn ngành vẫn tăng 18% (đạt gần 12 tỷ USD), cao hơn nhiều so với mức tăng chung của ngành bán lẻ là gần 7% (đạt gần 173 tỷ USD).

Ngoài việc tăng trưởng nhanh, kênh bán lẻ hiện đại cũng đang cải thiện mức lợi nhuận gộp từng ngày và thu hẹp khoảng cách với các nhà sản xuất. Đó có lẽ là lý do quan trọng để “ông lớn” như Masan liên tục đầu tư mạnh vào kênh bán lẻ.

Số liệu năm 2018 cho thấy, lợi nhuận gộp của nhà bán lẻ thấp hơn nhà sản xuất khoảng 10% tại Mỹ (so giữa Walmart và The Kraft Heinz Company) và 7% tại Thái Lan (giữa 7 Eleven và Thai President Food). Sự chênh lệch này đã được cải thiện đáng kể từ mức 20% trước đó. Tại Việt Nam, lợi nhuận gộp của VinCommerce năm 2018 vẫn thấp hơn Vinamilk hơn 25%. Tuy nhiên, Masan cho rằng mức chênh lệch này sẽ sớm được thu hẹp như ở Mỹ và Thái Lan. “Trong thập kỷ tới, lợi nhuận gộp cũng như khả năng chi phối người tiêu dùng sẽ dịch chuyển mạnh mẽ từ các nhà sản xuất sang các nhà bán lẻ. Việc mở rộng sang lĩnh vực bán lẻ hiện đại giúp gia tăng khả năng tiếp cận thị trường của Masan từ mức 1% ngân sách tiêu dùng (wallet-share) lên mức gần 25%”, một lãnh đạo Masan lý giải.

Masan liên tục đầu tư vào mảng bán lẻ hiện đại
Masan liên tục đầu tư vào mảng bán lẻ hiện đại.

Ngoài ra, việc nối dài cánh tay từ nghiên cứu và sản xuất sản phẩm, xây dựng nhãn hiệu đến khâu bán hàng tận tay người tiêu dùng cũng mang về lợi ích không nhỏ cho Masan. Khi bán hàng, công ty con của Masan là The CrownX, có thể lập tức thu thập phản hồi từ khách hàng (qua WinMart/WinMart+) để gia tăng thế mạnh nghiên cứu phát triển sản phẩm và xây dựng thương hiệu. Ngược lại, hoạt động sản xuất giúp cho VinCommerce có nền tảng phát triển nhãn hàng riêng, tạo nên lợi thế cạnh tranh và khác biệt so với các nhà bán lẻ khác.

Cùng với hơn 300.000 điểm bán hàng truyền thống, sau khi tích hợp gần 2.500 điểm bán lẻ hiện tại và kênh TMĐT Lazada, Masan đang trở thành một “thế lực đáng gờm” có thể khuấy đảo thị trường bán lẻ. Không chỉ vậy, vị thế này cũng khiến các nhà sản xuất hàng tiêu dùng bắt đầu lo lắng.

Tham vọng Amazon của Masan

Lợi ích của việc mở rộng kênh bán lẻ hiện đại qua các cửa hàng tiện lợi có thể thấy rõ. Nhưng đầu tư lớn vào TMĐT lúc này có phải là “ván cược” của Masan?

Ngành TMĐT tuy tăng khá trong năm 2020 nhưng lợi thế không phải nghiêng hẳn về các doanh nghiệp sản xuất hay bán hàng truyền thống như Masan. Các sàn TMĐT chuyên nghiệp vẫn đang lỗ và mải miết chạy theo cuộc đua “đốt tiền”. Các doanh nghiệp bán lẻ lớn trong nước thì chưa có ai dám tìm động lực tăng trưởng chính ở TMĐT.

Điển hình như CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ). Để tăng doanh thu, PNJ cho biết sẽ mở thêm cửa hàng vật lý, bán hàng theo mô hình “Shop in shop” cũng như ra mắt ứng dụng bán lẻ. Thế giới Di động (MWG) cũng đi theo hướng mở thêm nhiều cửa hàng và nghiên cứu mở sàn TMĐT trong 3 năm tới. Còn FPT Retail cũng định hướng tăng mạnh độ phủ thị trường qua việc mở thêm các cửa hàng mới.

Thực tế cho thấy, nhiều doanh nghiệp lớn chưa mặn mà với cách kinh doanh qua TMĐT. Số liệu của Hiệp hội Thương mại Điện tử Việt Nam (VECOM) ghi nhận, thị trường TMĐT chỉ phát triển mạnh ở TP.HCM và Hà Nội, chiếm đến 70%. Khảo sát năm 2019 cũng cho thấy, mới có 23% DN ở Hà Nội và 23% DN ở TP.HCM tham gia các sàn TMĐT. Đứng trước thực tế này, Masan vẫn đặt mục lớn vào TMĐT là do đâu?

Masan -
Masan - "ông lớn" ngành bán lẻ.

Trả lời DN&HN, một lãnh đạo của Masan lý giải, người tiêu dùng không lựa chọn mua hàng giữa kênh online và kênh offline mà lựa chọn sự tiện lợi. Do đó, Masan kết hợp cả hai kênh trong quá trình mua sắm và trải nghiệm dịch vụ. “Với mô hình này, chúng tôi vừa cung cấp nhiều sự lựa chọn cho khách, vừa có khả năng quản lý chi phí hiệu quả nhờ việc trực tiếp xử lý đơn hàng tại cửa hàng. Mạng lưới rộng cũng giúp giảm khoảng cách và đảm bảo thời gian giao hàng nhanh chóng”, vị này nói thêm.

Tuy nhiên, Masan có thể đang nhắm đến mục tiêu xa hơn. Tổng giám đốc Masan cho biết rất ấn tượng với mô hình của Walmart. Từ một chuỗi cửa hàng bán lẻ nhu yếu phẩm, Walmart đã lấn sân sang bán lẻ nhu yếu phẩm online và đứng vị trí số 1 trong mảng kinh doanh này tại Mỹ. Theo thống kê của Emarketer, tốc độ tăng trưởng doanh số bán lẻ online của Walmart vào năm 2020 là trên 65%, cao hơn cả ông lớn Amazon là 39%.

Tại Việt Nam, nhu yếu phẩm chiếm 50% thị trường bán lẻ Việt Nam và 25% chi tiêu tiêu dùng của người Việt. Đây có thể là mục tiêu gần của Masan khi The CrownX đặt mục tiêu đạt doanh thu thuần 9 tỷ USD vào năm 2025. Đồng thời, The CrownX hướng đến sở hữu 25 thương hiệu tiêu dùng hàng đầu, phục vụ 30 – 50 triệu khách hàng thân thiết.

Ông Mã Thanh Danh - Chủ tịch Công ty Tư vấn Quốc tế (CIB) đánh giá, bán hàng online to offline (O2O) là xu hướng tất yếu trên thế giới, nhưng thị trường Việt Nam chỉ mới nổi nên kênh offline vẫn thắng thế. Thực tế hiện nay, các loại chi phí bán hàng qua kênh offline vẫn thấp hơn kênh online. Để đón đầu thị trường, một số doanh nghiệp vẫn chấp nhận rủi ro để đầu tư lâu dài. “Vấn để là nguồn lực tài chính có thể giúp doanh nghiệp cầm cự đến đâu”, ông Danh nhận xét.

Lợi ích của việc mở rộng kênh bán lẻ hiện đại qua các cửa hàng tiện lợi có thể thấy rõ. Nhưng đầu tư lớn vào TMĐT lúc này có phải là “ván cược” của Masan?
Lợi ích của việc mở rộng kênh bán lẻ hiện đại qua các cửa hàng tiện lợi có thể thấy rõ. Nhưng đầu tư lớn vào TMĐT lúc này có phải là “ván cược” của Masan?.

Theo ông Danh, sau khi xác định chiến lược dài hơi với TMĐT, bài toán tiếp theo mà Masan sẽ làm có thể là huy động thêm số vốn lớn nữa, xây dựng thương hiệu và hệ sinh thái hàng hóa đa dạng. Theo đó, trong vài năm tới, thị trường bán lẻ sẽ bị xáo trộn khá nhiều.

Do phát triển cả mảng online và offline, Masan sẽ trở thành đối thủ cạnh tranh trực tiếp với các nhà bán lẻ hai kênh, bằng vị thế khổng lồ của mình. Với kênh offline, một ngày nào đó, có thể các nhà cung cấp hoặc nhà bán lẻ khác không muốn hợp tác với Masan nữa. Vì không cạnh tranh lại hàng Masan, chủ yếu là về giá bán. Với kênh online cũng vậy. Khi Masan có hàng hóa đa dạng, dữ liệu thị trường phong phú cùng giá bán cạnh tranh của nhà sản xuất, họ sẽ trở thành đối thủ đáng gờm của các sàn TMĐT.

Lúc đó, cuộc chơi có thể là độc quyền với thương hiệu Masan trong chuỗi cửa hàng tiện lợi của họ. Vì vậy, có thể Masan sẽ phải tiếp tục mua thêm nhiều doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng nữa, để hàng Masan có thể lấp đầy ít nhất 80% các cửa hàng Winmart/Winmart+. Nhà cung cấp của các chuỗi cửa hàng này cũng có thể được Masan mua lại trong tương lai.

Tham vọng sắp tới của Masan khá giống với các bước đi của Amazon – gã khổng lồ TMĐT toàn cầu. Từ một trang web bán sách, đến nay Amazon đã trở thành sàn TMĐT lớn nhất thế giới và sở hữu hơn 100 nhãn hàng riêng trên nhiều lĩnh vực.

Dương Nguyễn

Tin bài khác
Doanh nghiệp dệt may trước bài toán tự chủ nguyên liệu để tận dụng FTA

Doanh nghiệp dệt may trước bài toán tự chủ nguyên liệu để tận dụng FTA

Dù sở hữu mạng lưới 18 hiệp định thương mại tự do (FTA), ngành dệt may Việt Nam vẫn đối mặt bài toán tự chủ nguyên liệu để tận dụng ưu đãi thuế quan và nâng giá trị xuất khẩu.
Xuất khẩu hồ tiêu và gia vị Việt Nam hướng tới mốc 2,4 tỷ USD năm 2026

Xuất khẩu hồ tiêu và gia vị Việt Nam hướng tới mốc 2,4 tỷ USD năm 2026

Xuất khẩu hồ tiêu, quế và hoa hồi tăng trưởng tích cực, tạo động lực để ngành gia vị Việt Nam hướng tới kim ngạch 2,4 tỷ USD trong năm 2026.
Đề xuất làm rõ chứng từ thanh toán khi doanh nghiệp mua hàng từ hộ kinh doanh

Đề xuất làm rõ chứng từ thanh toán khi doanh nghiệp mua hàng từ hộ kinh doanh

Dự thảo sửa đổi quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp đang được hoàn thiện theo hướng làm rõ điều kiện chứng từ đối với hàng hóa, dịch vụ mua từ hộ kinh doanh và cá nhân. Đáng chú ý là yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt đối với một số giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên.
Cảng Liên Chiểu 45.268 tỷ đồng sẽ mở thêm không gian kinh tế nào cho Đà Nẵng?

Cảng Liên Chiểu 45.268 tỷ đồng sẽ mở thêm không gian kinh tế nào cho Đà Nẵng?

Với tổng vốn dự kiến 45.268 tỷ đồng, 8 bến container và công suất thiết kế 5,7 triệu TEU mỗi năm, Bến cảng container Liên Chiểu không chỉ bổ sung năng lực cảng biển cho Đà Nẵng. Giá trị lớn hơn được kỳ vọng nằm ở khả năng kéo dòng hàng, giảm chi phí logistics và hình thành thêm các hoạt động kinh tế phía sau cảng.
Công nghiệp văn hóa TP. Hồ Chí Minh: Doanh nghiệp trước cơ hội thị trường mới

Công nghiệp văn hóa TP. Hồ Chí Minh: Doanh nghiệp trước cơ hội thị trường mới

TP. Hồ Chí Minh xác định điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, quảng cáo, du lịch văn hóa và xuất bản là 5 lĩnh vực ưu tiên giai đoạn 2026-2030, hướng tới đưa công nghiệp văn hóa đóng góp 7,2% GRDP vào năm 2030. Trong đó, điện ảnh hiện đạt doanh thu khoảng 500 triệu USD mỗi năm, chiếm khoảng 40% thị phần cả nước.
Đưa thương mại điện tử về xã: Từ tháo gỡ điểm nghẽn đến phát triển bền vững

Đưa thương mại điện tử về xã: Từ tháo gỡ điểm nghẽn đến phát triển bền vững

Để thương mại điện tử thực sự trở thành động lực tăng trưởng kinh tế từ cơ sở, cần phát huy vai trò chủ động của chính quyền địa phương, kết nối nguồn lực và nâng cao năng lực tự kinh doanh của người dân.
Phát triển xã thương mại điện tử: Từ lợi thế địa phương đến hệ sinh thái kinh doanh bền vững

Phát triển xã thương mại điện tử: Từ lợi thế địa phương đến hệ sinh thái kinh doanh bền vững

Để thương mại điện tử thực sự trở thành động lực tăng trưởng từ cơ sở, các địa phương cần xác định sản phẩm chủ lực, nâng cao năng lực kinh doanh số, đồng thời tháo gỡ những điểm nghẽn về nguồn hàng, chi phí vận hành, logistics và niềm tin của người tiêu dùng.
Hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản Đắk Lắk xuất khẩu chính ngạch sang Hoa Kỳ

Hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản Đắk Lắk xuất khẩu chính ngạch sang Hoa Kỳ

Một doanh nghiệp tại Đắk Lắk vừa xuất khẩu chính ngạch hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản thành phẩm sang Hoa Kỳ. Quy mô lô hàng chưa lớn, song cho thấy hướng đi nâng giá trị cà phê thông qua chế biến, tiêu chuẩn chất lượng và tiếp cận trực tiếp các thị trường có yêu cầu cao.
Minh bạch dòng tiền để mở cơ hội vay vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Minh bạch dòng tiền để mở cơ hội vay vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Dữ liệu tài chính minh bạch và hồ sơ tín nhiệm được chuẩn hóa đang được đặt vào trọng tâm kết nối vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đại diện NHNN và Công ty Cổ phần Xếp hạng tín nhiệm Thiên Minh cùng nhấn mạnh yêu cầu nâng chất lượng thông tin, giúp ngân hàng đánh giá khả năng trả nợ và doanh nghiệp giảm trở ngại khi tiếp cận tín dụng.
Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026: Mở rộng thị trường từ cơ sở

Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026: Mở rộng thị trường từ cơ sở

Chiều 11/11/2026, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Công Thương đưa thương mại điện tử về xã, bệ phóng tăng trưởng hai con số”.
Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc 2026: Tạo động lực tăng trưởng từ cơ sở

Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc 2026: Tạo động lực tăng trưởng từ cơ sở

Chiều 11/11/2026, Bộ Công Thương sẽ tổ chức Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc 2026 với chủ đề “Công Thương đưa thương mại điện tử về xã, bệ phóng tăng trưởng hai con số”, nhằm thúc đẩy thương mại điện tử phát triển sâu rộng đến cấp xã, mở rộng thị trường và tạo động lực tăng trưởng kinh tế từ cơ sở.
Giải pháp năng lượng xanh, tối ưu chi phí doanh nghiệp công nghiệp

Giải pháp năng lượng xanh, tối ưu chi phí doanh nghiệp công nghiệp

Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập phối hợp cùng Huawei Digital Power và Hoa Nam Energy đồng tổ chức hội thảo “Giải pháp năng lượng xanh và tối ưu chi phí doanh nghiệp công nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh”, nhằm kết nối doanh nghiệp với chuyên gia, giải pháp công nghệ và các đối tác trong hành trình chuyển đổi xanh.
Vistage China 2026 CEO Summit: Tư duy mới trước những chuyển dịch toàn cầu

Vistage China 2026 CEO Summit: Tư duy mới trước những chuyển dịch toàn cầu

Với chủ đề “Flourish – New World, New Logic, New Choices” (Phát triển thịnh vượng – Thế giới mới, Tư duy mới, Lựa chọn mới), Hội nghị Vistage China 2026 CEO Summit diễn ra ngày 08/11 tại Thượng Hải, Trung Quốc, quy tụ hơn 200 giám đốc điều hành (CEO) trong và ngoài Trung Quốc để trao đổi về những biến động toàn cầu, lựa chọn lãnh đạo và cơ hội phát triển doanh nghiệp trong thập kỷ tới.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần làm gì để chuyển đổi số hiệu quả và phòng ngừa rủi ro pháp lý?

Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần làm gì để chuyển đổi số hiệu quả và phòng ngừa rủi ro pháp lý?

Tại Diễn đàn: “Doanh nghiệp chuyển đổi số để tăng trưởng- Pháp lý để an toàn” trong khuôn khổ lễ kỷ niệm một năm thành lập Hội Doanh nghiệp Nam TP. Hồ Chí Minh (SHBA), hai vấn đề được đặt ra đối với cộng đồng doanh nghiệp là nâng cao hiệu quả chuyển đổi số và chủ động phòng ngừa rủi ro pháp lý. Đây được xem là những nền tảng quan trọng để doanh nghiệp phát triển ổn định, bền vững.
Đề xuất miễn thuế 2 năm cho mô hình kinh doanh du lịch mới

Đề xuất miễn thuế 2 năm cho mô hình kinh doanh du lịch mới

Chính phủ đề xuất loạt cơ chế đặc thù nhằm tháo gỡ rào cản đầu tư, giảm chi phí và mở rộng không gian kinh doanh cho ngành Du lịch. Đáng chú ý, một số mô hình kinh doanh mới có thể được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 2 năm, giảm 50% trong 4 năm tiếp theo, song cơ quan thẩm tra đề nghị kiểm soát chặt điều kiện ưu đãi để bảo đảm hiệu quả và tránh trục lợi chính sách.