WB: Xuất khẩu và sản xuất chế biến, chế tạo tiếp tục giữ “trụ đỡ” tăng trưởng

Trong bản Cập nhật kinh tế vĩ mô Việt Nam tháng 8/2026, WB đánh giá nền kinh tế tiếp tục giữ được sức bật trong tháng 7, bất chấp những thay đổi về chính sách thuế quan của Hoa Kỳ.

Đáng chú ý, xuất khẩu duy trì tốc độ tăng khá cao trong 7 tháng đầu năm. Theo số liệu WB tổng hợp, xuất khẩu tháng 7 tăng 23,7% theo trung bình ba tháng so với cùng kỳ năm trước. Cùng với đó, Chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành chế biến, chế tạo, đơn hàng xuất khẩu mới và hoạt động mua hàng đều duy trì trong vùng mở rộng.

Nhóm máy tính, điện tử và linh kiện tiếp tục là điểm sáng của hoạt động thương mại. WB cho rằng nhu cầu mạnh từ Hoa Kỳ đối với các thiết bị liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI), cùng với một số trường hợp được miễn trừ thuế quan, đã góp phần hỗ trợ xuất khẩu nhóm hàng này, ngay cả khi mức thuế mới 12,5% theo Điều 301 bắt đầu được áp dụng từ tuần cuối tháng 7.

Sản xuất công nghiệp cũng ghi nhận mức tăng đáng kể. Sản lượng công nghiệp tháng 7 tăng 14,5% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 12% của tháng 6. PMI ngành sản xuất tăng từ 51,81 điểm lên 52,91 điểm, tiếp tục cao hơn ngưỡng 50 điểm, cho thấy hoạt động sản xuất vẫn trong trạng thái mở rộng.

Sức mua trong nước cũng duy trì đà tăng, khi doanh số bán lẻ tháng 7 tăng 14,5% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, sự phục hồi của sản xuất và xuất khẩu cũng kéo theo nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu, máy móc và các yếu tố đầu vào tăng mạnh. Nhập khẩu tháng 7 tăng 41% so với cùng kỳ, cao hơn đáng kể tốc độ tăng xuất khẩu. Theo WB, diễn biến này phản ánh nhu cầu đầu vào phục vụ sản xuất xuất khẩu vẫn lớn, nhưng đồng thời khiến thâm hụt thương mại gia tăng, tạo thêm áp lực đối với tỷ giá và dự trữ ngoại hối.

WB: Xuất khẩu và sản xuất chế biến, chế tạo tiếp tục giữ “trụ đỡ” tăng trưởng

Lạm phát giảm, nhưng áp lực bên ngoài vẫn hiện hữu

Một tín hiệu tích cực khác là mặt bằng giá đã có dấu hiệu hạ nhiệt. Lạm phát giảm từ 4,7% trong tháng 6 xuống 4,5% trong tháng 7 so với cùng kỳ năm trước. Lạm phát cơ bản nhìn chung ổn định.

Dù vậy, WB cho rằng giá năng lượng thế giới vẫn là yếu tố cần theo dõi. Nếu căng thẳng tại Trung Đông tái diễn, chi phí nhiên liệu, vận tải và sản xuất có thể tăng trở lại, qua đó gây sức ép lên mặt bằng giá trong nước.

Trên thị trường tài chính, VN-Index đã phục hồi một phần sau khi giảm mạnh 7% trong tháng 7. Tuy nhiên, tâm lý nhà đầu tư vẫn chịu tác động từ hoạt động bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài và những biến động trên thị trường trang sức. Khả năng phục hồi sau nhịp điều chỉnh cho thấy thị trường vẫn có sức hấp thụ nhất định trước các cú sốc.

Đầu tư công được kỳ vọng tạo thêm lực đẩy

Ở lĩnh vực tài khóa, WB đánh giá thu ngân sách đến hết tháng 7 tiếp tục có diễn biến tích cực, dù mức độ cải thiện chưa đồng đều giữa các khoản thu. Tổng thu ngân sách đã đạt 72,5% dự toán năm, trong khi tổng chi mới thực hiện 43,4%.

Thu từ thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế giá trị gia tăng tăng mạnh. Một phần nguyên nhân đến từ việc các khoản thuế đủ điều kiện phát sinh trong nửa đầu năm 2025 được gia hạn tối đa sáu tháng, khiến nguồn thu dịch chuyển sang các kỳ sau.

Ngược lại, thuế thu nhập cá nhân giảm nhẹ do những thay đổi về ngưỡng thu nhập chịu thuế và mức giảm trừ cho người nộp thuế, người phụ thuộc.

WB dự báo trong nửa cuối năm, tốc độ tăng thu ngân sách có thể chậm lại do tác động của việc gia hạn thuế hồi đầu năm và chính sách thuế thu nhập cá nhân tiếp tục làm giảm nguồn thu.

Ở chiều ngược lại, chi ngân sách, đặc biệt là đầu tư công, được kỳ vọng tăng tốc trong những tháng cuối năm. Việc đẩy mạnh giải ngân không chỉ tạo thêm động lực cho tăng trưởng mà còn có thể đưa lượng tiền Kho bạc tích lũy trở lại hệ thống ngân hàng, qua đó hỗ trợ thanh khoản.

Tuy nhiên, WB cảnh báo việc tập trung giải ngân vào cuối năm cũng đặt ra những thách thức không nhỏ. Áp lực triển khai trong thời gian ngắn có thể ảnh hưởng đến chất lượng dự án, đồng thời làm gia tăng sức ép lên lạm phát và nhu cầu nhập khẩu.

Nhìn tổng thể, đánh giá của WB cho thấy nền kinh tế Việt Nam đang duy trì được nhiều động lực tăng trưởng quan trọng, đặc biệt từ khu vực sản xuất và xuất khẩu. Song, khi động lực bên ngoài đi kèm với nhu cầu nhập khẩu đầu vào tăng mạnh, bài toán trong những tháng cuối năm sẽ không chỉ là duy trì tốc độ tăng trưởng, mà còn phải kiểm soát tốt các sức ép từ tỷ giá, lạm phát và hiệu quả giải ngân đầu tư công.