Vang bóng một thời
"Thời hoàng kim" của Công ty CP Cồn rượu Hà Nội – Halico (mã cổ phiếu HNR) có lẽ là giai đoạn 2008-2012. Khi đó doanh thu của Halico tăng trưởng nhanh chóng, khẳng định vị trí số một trong ngành rượu của cả nước. Doanh thu và lợi nhuận năm 2008 đạt lần lượt khoảng 680 tỷ đồng và hơn 160 tỷ đồng, đến năm 2009 vọt lên gần 1.060 tỷ và 220 tỷ.
Giai đoạn này Halico chiếm lĩnh phần lớn phân khúc rượu bình dân tại Việt Nam. Vodka Hà Nội trở thành đồ uống phủ sóng khắp các nhà hàng, quán ăn. Những năm 2011-2012, doanh thu của đơn vị đều vượt ngưỡng nghìn tỷ, lợi nhuận sau thuế trên 200 tỷ đồng. Với vị thế danh giá, Halico được nhiều nhà đầu tư nước ngoài chú ý.
Năm 2011, hãng sản xuất rượu hơn 120 năm tuổi tại Hà Nội là ký hợp đồng đối tác chiến lược với tập đoàn rượu lớn nhất thế giới Diageo (sở hữu nhiều thương hiệu rượu như Johnnie Walker, Bailey, Smirnoff).
Tập đoàn Diageo thông qua công ty con Streetcar Investment Holding Pte. Ltd chi gần 2.000 tỷ đồng để nắm giữ 30% vốn cổ phần và nâng lên 45,57% sau đó. Phần vốn còn lại thuộc sở hữu của Tổng Công ty Cổ phần Bia – Rượu – Nước giải khát Hà Nội (Habeco) và một số cổ đông cá nhân. Như vậy, vốn hóa Halico xác định theo mức giá Diageo đặt mua vào khoảng 4.300 tỷ đồng (so với mức 240 tỷ đồng như hiện tại).
Chìm trong thua lỗ
"Cú trượt" của Halico bắt đầu từ năm 2013, doanh thu của hãng sụt mạnh còn 640 tỷ đồng, lợi nhuận chỉ còn 29 tỷ đồng. Cú trượt dài tiếp tục sang năm 2014 khi doanh thu công ty mẹ xuống còn 397 tỷ đồng, lợi nhuận trước thuế ở mức 30 tỷ đồng.
Năm 2015, tình hình kinh doanh của Halico bắt đầu rơi vào khủng hoảng khi doanh thu đạt 453 tỷ đồng nhưng báo lỗ 21 tỷ đồng (lỗ từ hoạt động kinh doanh là 26 tỷ đồng). Đây cũng là lần đầu Halico báo lỗ và tăng dần những năm sau đó. Trong năm 2017, Halico lỗ gần 85 tỷ đồng, còn hai năm 2018 - 2019, lỗ lần lượt hơn 78 tỷ đồng và 65 tỷ đồng. 
Theo báo cáo tài chính HNR công bố, quý IV/2020, doanh thu thuần của công ty giảm 15% so với cùng kỳ năm trước, còn gần 28 tỉ đồng. Lợi nhuận gộp trong quý tăng 10%, đạt hơn 5 tỉ đồng.
Trong quý IV, HNR ghi nhận chi phí phí quản lý doanh nghiệp tăng 81%, lên gần 9 tỉ đồng, do công ty phải bổ sung tiền thuê đất tại khu 94 Lò Đúc. Sau khi trừ chi phí, HNR lỗ ròng hơn 10 tỉ đồng trong quý IV/2020.
Tính chung cả năm 2020, doanh thu của HNR giảm 19% so với năm 2019, còn gần 104 tỉ đồng. Điểm tích cực là biên lợi nhuận gộp của HNR tăng gần 13% giúp lợi nhuận gộp của HNR tăng gấp 6 lần năm 2019, đạt gần 16 tỉ đồng.
Bất chấp kinh doanh thu lỗ, cổ phiếu HNR của Halico vẫn được Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) chấp thuận cho phép giao dịch trên thị trường chứng khoán từ giữa năm 2018 với mức giá tham chiếu trong phiên đầu tiên là 31.900 đồng, tương ứng với mức định giá 638 tỷ đồng, vẫn thấp hơn rất nhiều so với định giá của Diageo.
Tuy nhiên, hiện mức giá HNR chỉ còn 12.000 đồng/cổ phiếu, tương ứng giá trị vốn hóa sụt xuống còn 240 tỷ đồng, mã này hầu như không có thanh khoản.
Lãnh đạo Halico cũng từng thừa nhận, mặc dù các thương hiệu của công ty vẫn duy trì một chỗ đứng nhất định trên thị trường, song khả năng phát triển trong tương lai vẫn còn nhiều thách thức.
Hà Linh
