Việt Nam - Trung Quốc ưu tiên cao nhất cho hợp tác đường sắt, thúc đẩy liên kết hạ tầng và chuỗi cung ứng

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng phu nhân và Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cùng phu nhân tại Đại lễ đường Nhân dân ở thủ đô Bắc Kinh ngày 15/4. Ảnh: TTXVN

Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, tại hội đàm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình nhiệt liệt chào mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước Việt Nam sang thăm Trung Quốc. Việc chuyến thăm diễn ra ngay sau thành công rất tốt đẹp của Đại hội XIV và sau khi Việt Nam hoàn tất kiện toàn các chức danh lãnh đạo Nhà nước được phía Trung Quốc đánh giá là biểu hiện sinh động cho sự coi trọng cao và ưu tiên hàng đầu mà Việt Nam dành cho quan hệ song phương.

Đáp lại, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ cảm ơn trước sự đón tiếp trọng thị, chu đáo, thắm tình đồng chí, anh em mà phía Trung Quốc dành cho đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam, đồng thời ghi nhận những hình thức thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ của phía bạn đối với Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trên nền tảng đó, lãnh đạo cấp cao Việt Nam nhấn mạnh mong muốn cùng Ban Lãnh đạo Đảng, Nhà nước Trung Quốc tiếp tục vun đắp truyền thống hữu nghị, thúc đẩy quan hệ Đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam - Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược ngày càng phát triển sâu sắc, ổn định và bền vững hơn.

Điểm đáng chú ý trong thông điệp của Việt Nam là sự khẳng định rõ ràng tính nhất quán trong chính sách đối với Trung Quốc. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ Việt Nam luôn coi phát triển quan hệ với Trung Quốc là chủ trương nhất quán, là lựa chọn chiến lược và là ưu tiên hàng đầu trong tổng thể đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, đa phương hóa, đa dạng hóa. Việt Nam đồng thời khẳng định ủng hộ các sáng kiến toàn cầu của Trung Quốc về phát triển, an ninh, văn minh và quản trị; nhất quán thực hiện chính sách “một Trung Quốc”.

Về phía Trung Quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình nhấn mạnh Việt Nam là phương hướng ưu tiên trong chính sách ngoại giao láng giềng của Trung Quốc, đồng thời bày tỏ tin tưởng Việt Nam sẽ hoàn thành thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ mà Đại hội XIV đề ra, sớm thực hiện thành công hai mục tiêu 100 năm, đưa đất nước trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Những phát biểu này tiếp tục cho thấy hai bên cùng nhìn nhận quan hệ song phương trong khuôn khổ chiến lược lâu dài, không chỉ vì lợi ích trước mắt mà còn gắn với quỹ đạo phát triển của mỗi nước trong giai đoạn mới.

Trong bầu không khí thân tình, hữu nghị và thẳng thắn, lãnh đạo cao nhất hai Đảng, hai nước đã trao đổi sâu rộng và toàn diện về tình hình mỗi nước, quan hệ song phương cũng như các vấn đề khu vực, quốc tế cùng quan tâm. Hai nhà lãnh đạo cùng bày tỏ vui mừng trước những bước phát triển tích cực của quan hệ hai Đảng, hai nước thời gian qua, đồng thời thống nhất rằng trong bối cảnh tình hình quốc tế tiếp tục phức tạp, Việt Nam và Trung Quốc càng cần tăng cường đoàn kết, nâng cao tin cậy chiến lược, kết nối chính sách và phối hợp chặt chẽ hơn trên nhiều cấp độ.

Về phương hướng quan hệ thời gian tới, hai bên khẳng định sẽ tiếp tục chỉ đạo các cấp, các ngành bám sát mục tiêu tổng thể “6 hơn”, duy trì giao lưu cấp cao thường xuyên, phát huy hiệu quả vai trò định hướng quan trọng của kênh Đảng. Cùng với đó là yêu cầu tăng cường hợp tác thực chất trên các lĩnh vực, củng cố nền tảng xã hội cho quan hệ song phương, phối hợp chặt chẽ hơn tại các cơ chế đa phương, đồng thời kiểm soát và giải quyết tốt hơn những tồn tại, bất đồng. Đây là cách tiếp cận cho thấy quan hệ Việt - Trung không chỉ được dẫn dắt bởi các cuộc tiếp xúc cấp cao, mà còn được đặt trên yêu cầu vận hành hiệu quả, thực chất và ổn định hơn ở cấp bộ, ngành, địa phương và các kênh hợp tác chuyên ngành.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai bên tăng cường tin cậy chính trị và phối hợp chiến lược ở tầm cao mới, đẩy mạnh tiếp xúc cấp cao, phát huy vai trò và nâng cao hiệu quả hợp tác toàn diện trên các kênh, đồng thời tăng cường trao đổi lý luận, đào tạo cán bộ. Ông cũng đề nghị thúc đẩy hợp tác thực chất giữa các cơ quan trọng yếu, thường xuyên như Ngoại giao, Quốc phòng, Công an; triển khai hiệu quả cơ chế Đối thoại chiến lược 3+3 cấp Bộ trưởng; tăng cường hợp tác an ninh, công nghiệp quốc phòng, thương mại quân sự; đồng thời ủng hộ lẫn nhau tổ chức thành công Năm APEC 2026 và 2027 tại mỗi nước.

Phía Trung Quốc đánh giá cao và nhất trí với các đề xuất đó, đồng thời nhấn mạnh cần tiếp tục làm sâu sắc hơn tin cậy chính trị và trao đổi chiến lược, tăng cường truyền thống giao lưu cấp cao, phát huy vai trò đặc biệt của kênh Đảng, đẩy mạnh trao đổi kinh nghiệm xây dựng Đảng và quản lý đất nước. Việc hai bên cùng coi trọng kênh Đảng và cơ chế 3+3 cho thấy cấu trúc điều phối quan hệ song phương đang được nhấn mạnh theo hướng đồng bộ hơn, vừa mang tính chiến lược, vừa gắn với những cơ chế triển khai cụ thể.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ảnh: TTXVN

Hợp tác kinh tế chuyển từ giao thương đơn thuần sang liên kết thực chất

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai bên xác lập tầm cao mới cho hợp tác kinh tế - thương mại, đầu tư và du lịch, qua đó hiện thực hóa mục tiêu phát triển của mỗi nước. Trong đó, điểm nhấn nổi bật là yêu cầu tập trung nguồn lực nâng tầm kết nối hạ tầng chiến lược, ưu tiên cao nhất cho hợp tác đường sắt.

Đây là chi tiết mang nhiều hàm ý về mặt chính sách và phát triển. Việc đặt hợp tác đường sắt ở vị trí ưu tiên cao nhất cho thấy hai bên không dừng ở việc duy trì dòng chảy thương mại hiện có, mà muốn tiến tới một mô hình liên kết kinh tế thực chất hơn, trong đó hạ tầng vận tải giữ vai trò xương sống. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh cần chuyển mạnh từ giao thương đơn thuần sang liên kết kinh tế thực chất, gắn thương mại song phương với kết nối hạ tầng, logistics và thị trường. Cách đặt vấn đề này phản ánh rõ định hướng nâng chất lượng hợp tác kinh tế, giảm tính rời rạc giữa các khâu vận tải, lưu thông, sản xuất và tiêu thụ.

Không dừng ở kết nối hạ tầng, phía Việt Nam cũng đề nghị Trung Quốc mở cửa tối đa hơn cho hàng hóa Việt Nam, nỗ lực thúc đẩy thương mại cân bằng, lành mạnh hơn. Đồng thời, Việt Nam mong muốn Trung Quốc đẩy mạnh đầu tư, chuyển giao công nghệ, phát triển công nghiệp phụ trợ, hình thành chuỗi cung ứng và chuỗi sản xuất hoàn chỉnh tại Việt Nam, cũng như phối hợp xây dựng cơ chế hợp tác bảo đảm cung ứng năng lượng chiến lược. Đây là nhóm đề xuất mang tính cấu trúc, bởi nó không chỉ nhằm gia tăng kim ngạch thương mại, mà còn hướng tới nâng vị thế của Việt Nam trong chuỗi giá trị khu vực và cải thiện chất lượng liên kết đầu tư - công nghiệp giữa hai nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình đề nghị hai bên thực hiện tốt kết nối giữa Sáng kiến “Vành đai và Con đường” với Khuôn khổ “Hai hành lang, Một vành đai”, đẩy nhanh kết nối hạ tầng chiến lược và thúc đẩy tích cực triển khai ba dự án tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn kết nối hai nước. Ông cũng hoan nghênh ngày càng nhiều hàng hóa chất lượng cao của Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, đồng thời đề nghị hai bên làm sâu sắc hợp tác trong các ngành nghề trọng điểm, tăng cường hợp tác chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng và khuyến khích doanh nghiệp Trung Quốc sang Việt Nam đầu tư.

Bên cạnh trụ cột chính trị và kinh tế, lãnh đạo hai nước cũng dành sự quan tâm lớn cho các lĩnh vực có tính nền tảng xã hội và bền vững lâu dài của quan hệ song phương. Phía Việt Nam đề nghị đẩy mạnh hợp tác về giáo dục - đào tạo, khoa học - công nghệ, văn hóa, giao lưu nhân dân và hợp tác địa phương; cung cấp nhiều hơn nữa học bổng cho sinh viên Việt Nam; thúc đẩy hợp tác giữa các trường đại học hàng đầu của hai nước. Phía Trung Quốc cũng đề nghị tăng cường kết nối chính sách khoa học - công nghệ, triển khai các hoạt động giao lưu nhân văn phong phú, đa dạng và tích cực thực hiện các sáng kiến toàn cầu về phát triển, an ninh, văn minh và quản trị.

Tại hội đàm, hai nhà lãnh đạo chính thức tuyên bố khởi động “Năm hợp tác du lịch Việt Nam - Trung Quốc 2026 - 2027”, nhất trí đẩy mạnh các hoạt động hợp tác, quảng bá, xúc tiến du lịch, hợp tác nâng cấp hạ tầng và dịch vụ du lịch, qua đó củng cố và giữ vững vị thế là thị trường khách du lịch lớn nhất của nhau. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đề nghị hai bên nghiên cứu miễn thị thực cho khách du lịch theo đoàn tại một số địa điểm nhất định trên cơ sở có đi có lại.

Một nội dung quan trọng khác được hai bên nhất trí là tiếp tục giải quyết thỏa đáng bất đồng, thúc đẩy hợp tác phù hợp với tầm mức mới của quan hệ Việt - Trung trên cơ sở luật pháp quốc tế; tuân thủ nghiêm túc đồng thuận giữa ASEAN với Trung Quốc trong thực hiện DOC; thúc đẩy sớm đạt được COC thực chất, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế và Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển 1982.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh hai bên cần thực sự tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhau, giải quyết bất đồng bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982. Cách tiếp cận này tiếp tục khẳng định lập trường nhất quán của Việt Nam: mở rộng hợp tác đi đôi với quản lý tốt khác biệt, giữ môi trường ổn định cho phát triển và bảo đảm các nguyên tắc pháp lý cơ bản trong xử lý các vấn đề còn tồn tại giữa hai nước.

Sau hội đàm, hai Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã cùng chứng kiến lễ ký kết các văn bản thỏa thuận hợp tác trên nhiều lĩnh vực như kênh Đảng, công an, tư pháp, kinh tế, khoa học - công nghệ, chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng, dân sinh, truyền thông và địa phương. Đây là kết quả có tính biểu tượng và thực chất, cho thấy chuyến thăm không chỉ dừng ở trao đổi định hướng, mà đã tạo thêm cơ sở triển khai cho nhiều nội dung hợp tác cụ thể trong thời gian tới.