Việt Nam đối diện nguy cơ từ việc thiếu lúa mì

Theo Tổng cục Hải quan, trong quý I/2022, lượng lúa mì nhập khẩu của cả nước đạt trên 1 triệu tấn, tương đương trên 384 triệu USD, tăng gần 20% về kim ngạch so với cùng kỳ năm ngoái do giá trung bình tăng 36%. Việt Nam nhập khẩu lúa mì phần lớn từ thị trường Úc chiếm trên 70%, tiếp đến là Brazil khoảng 18% và Mỹ đứng thứ 3 chiếm gần 10%.

Bà Huỳnh Kim Chi, Tổng Giám đốc Công ty bột mì quốc tế (Intermix) cho biết, hiện nay, nguyên liệu lúa mì đang tác động mạnh đến sản xuất vừa vì giá nhập khẩu tăng lên quá cao, vừa gặp vấn đề về nguồn cung (bị hạn chế khi hầu hết các nước xuất khẩu đều đang tự bảo vệ thị trường nội địa của mình). Khoảng 1 tháng trước, khi thị trường Nga đóng băng, Công ty của bà Chi chuyển sang nhập khẩu lúa mì của Úc. Nhưng đến nay giá lúa mì tăng gần gấp đôi, nguồn cung thu hẹp lại, trong khi nguồn vốn có hạn.

Đáng ngại hơn là hiện hàng dự trữ từ các doanh nghiệp không còn nhiều, trong khi lệnh cấm xuất khẩu mặt hàng này không biết kéo dài tới khi nào. “Intermix là một trong những doanh nghiệp nhập khẩu lúa mì lớn nhất cả nước, nhưng hiện chỉ còn nguồn dự trữ khoảng 3 tháng nữa. Trong khi đó, để an toàn và đáp ứng đủ nhu cầu tiêu thụ, các doanh nghiệp phải dự trữ trong khoảng 6 tháng” - bà Chi nói.

Chưa kể, lúa mì không chỉ là nguyên liệu đầu vào của ngành sản xuất chế biến bánh kẹo, thực phẩm mà còn là nguyên liệu đầu vào của ngành chăn nuôi. Mỗi năm Việt Nam nhập khẩu hơn 22 triệu tấn nguyên liệu thức ăn chăn nuôi, trong đó nhập khẩu lúa mì khoảng 2 triệu tấn. Nếu thiếu nguồn nguyên liệu lúa mì, trong tình hình giá các nguyên liệu đầu vào khác như bắp, đậu nành… tăng giá thì sẽ tác động lớn đến giá thành sản xuất thức ăn chăn nuôi của Việt Nam.

Đại diện Bộ Công Thương đã cảnh báo, nguy cơ về gián đoạn chuỗi cung ứng do căng thẳng thương mại, địa chính trị leo thang. Bộ này cho rằng, mặc dù kim ngạch thương mại giữa Việt Nam với Nga và Ukraine không lớn, song đây cũng là 2 quốc gia cung cấp nguồn nguyên liệu cơ bản, các loại nông sản như lúa mì, nguyên liệu như than, phân bón... nên khi xung đột kéo dài sẽ tác động đến giá cả trên thị trường toàn cầu, nhất là giá nguyên liệu đầu vào gia tăng.

PV