Vì sao người kế nhiệm Jerome Powell sẽ gặp khó khăn trong việc cắt giảm lãi suất?

Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến ​​sẽ công bố người được ông đề cử để kế nhiệm Jerome Powell làm Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang trong những tuần tới.

Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần công khai mong muốn Cục Dự trữ Liên bang (Fed) phải cắt giảm lãi suất mạnh tay hơn, đồng thời cho biết ông sẽ chọn một Chủ tịch Fed mới có quan điểm “ôn hòa” về chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, quyết định mới nhất của Fed cho thấy người đứng đầu ngân hàng trung ương Mỹ không thể tự mình quyết định hướng đi của lãi suất.

Trong cuộc họp chính sách hôm thứ Tư, Fed đã bỏ phiếu cắt giảm lãi suất 25 điểm cơ bản với tỷ lệ 9 phiếu thuận và 3 phiếu chống. Đây là lần thứ ba liên tiếp Fed hạ lãi suất trong vòng ba tháng. Dù vậy, cơ quan này cũng phát tín hiệu sẽ tạm dừng việc cắt giảm trong thời gian tới và chỉ dự kiến giảm thêm một lần nữa vào năm 2026.

Phát biểu sau quyết định trên, Tổng thống Trump cho rằng lạm phát tại Mỹ đang ở mức rất thấp. Ông khẳng định vai trò trung tâm của kinh tế Mỹ đối với kinh tế toàn cầu và nhấn mạnh quan điểm rằng lãi suất cần tiếp tục được hạ thấp hơn nữa.

Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Chủ tịch Fed Jerome Powell giải thích về quyết định đưa lãi suất mục tiêu xuống mức 3,5% – 3,75%. Tuy nhiên, ông Powell cũng thừa nhận Fed đang phải cân nhắc rất kỹ giữa rủi ro lạm phát và nguy cơ suy yếu của thị trường lao động.

Ông Trump dự kiến sẽ công bố người thay thế ông Powell trong vài tuần tới. Nhiệm kỳ Chủ tịch Fed của ông Powell sẽ kết thúc vào tháng 5, nhưng ông vẫn có thể tiếp tục giữ ghế thống đốc thêm hai năm. Khi được hỏi liệu việc cắt giảm lãi suất có phải là tiêu chí để lựa chọn Chủ tịch Fed mới hay không, ông Trump trả lời thẳng thắn rằng đó chính là “phép thử”.

Hiện tại, cố vấn kinh tế Nhà Trắng Kevin Hassett được xem là ứng viên sáng giá nhất cho vị trí Chủ tịch Fed. Ngoài ra, ông Trump cũng cho biết sẽ gặp cựu Thống đốc Fed Kevin Warsh để trao đổi. Việc bổ nhiệm Chủ tịch Fed mới được đánh giá là cơ hội lớn để Tổng thống Mỹ gia tăng ảnh hưởng đối với chính sách tiền tệ, trong bối cảnh ông liên tục chỉ trích ông Powell và tìm cách thách thức tính độc lập của Fed.

Fed chia rẽ sâu sắc về lãi suất

Thực tế, quyết định vừa qua cho thấy Chủ tịch Fed không thể đơn phương quyết định chính sách lãi suất. Các quyết định này thuộc về Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC), gồm 19 thành viên, trong đó có 12 người trực tiếp bỏ phiếu.

Trong cuộc họp lần này, nội bộ Fed thể hiện sự chia rẽ rõ rệt. Hai Chủ tịch Fed khu vực là Austan Goolsbee (Chicago) và Jeffrey Schmid (Kansas City) cho rằng nên giữ nguyên lãi suất. Ngược lại, Thống đốc Fed Stephen Miran – người do ông Trump bổ nhiệm tạm thời – lại muốn cắt giảm lãi suất mạnh hơn, ở mức 50 điểm cơ bản.

Biểu đồ dự báo lãi suất (dot plot) do Fed công bố cũng cho thấy ngoài ba phiếu phản đối, vẫn còn những quan chức khác nghiêng về phương án không tiếp tục giảm lãi suất vào thời điểm hiện tại.

Theo ông Art Hogan, chiến lược gia thị trường trưởng tại B. Riley Wealth, quyết định lần này cho thấy dù chính quyền Mỹ có bổ nhiệm ai làm Chủ tịch Fed, thì người đó cũng phải thuyết phục được đa số thành viên FOMC. “Muốn thay đổi lãi suất, cần đủ 12 lá phiếu, chứ không phải quyết định của một cá nhân,” ông nói.

Fed vốn thường cố gắng đạt được sự đồng thuận cao để giữ uy tín chính sách. Tuy nhiên, trong bối cảnh rủi ro lạm phát và việc làm đan xen, các quan chức đang có những đánh giá khác nhau về ưu tiên chính sách.

Ông Powell thừa nhận tình hình hiện nay không còn giống các giai đoạn trước, khi các thành viên Fed dễ dàng thống nhất hướng đi. “Quan điểm đang phân tán hơn, nhưng đó là điều không thể tránh khỏi trong bối cảnh hiện nay,” Chủ tịch Fed nói, đồng thời cho biết quyết định vừa qua vẫn nhận được sự ủng hộ của đa số thành viên.