Cao điểm thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ
Thói quen mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng đang ghi nhận những chuyển biến mạnh mẽ, song rủi ro về chất lượng sản phẩm không đúng như cam kết hoặc hư hại trong quá trình vận chuyển vẫn là vấn đề tồn tại kéo dài. Nhiều khách hàng phản ánh tình trạng nhận phải hàng hóa có thông số, kích cỡ khác biệt so với nội dung quảng cáo trên các buổi phát trực tiếp (livestream), dẫn đến tâm lý e ngại khi thực hiện các giao dịch có giá trị lớn.
 |
| Luật mới về livestream bán hàng và tiếp thị liên kết - Luật Thương mại điện tử 2025 được Quốc hội khóa 15 thông qua tại kỳ họp thứ 10. |
Những diễn biến thực tế cho thấy, việc phân định trách nhiệm giữa đơn vị bán hàng và đơn vị vận chuyển khi xảy ra sự cố hỏng hóc sản phẩm vẫn còn nhiều điểm chưa thống nhất. Tình trạng các bên liên quan đùn đẩy trách nhiệm khiến người mua phải tự chi trả chi phí hoàn đơn hoặc mất nhiều thời gian chờ đợi phản hồi, gây ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin tiêu dùng.
Trước thực trạng này, các cơ quan quản lý đã chủ động triển khai nhiều biện pháp nghiệp vụ quy mô lớn. Thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, lực lượng Quản lý thị trường trên phạm vi toàn quốc đã đồng loạt ra quân kiểm tra từ ngày 7/5 đến ngày 30/5/2026. Trọng tâm giám sát hướng vào các nhóm mặt hàng có nhu cầu tiêu dùng cao như thời trang, mỹ phẩm, thiết bị điện tử và phụ tùng phương tiện giao thông.
Trong thời gian diễn ra đợt cao điểm, các lực lượng chức năng đã tiến hành gỡ bỏ hơn 9.130 sản phẩm vi phạm và thực hiện chặn hơn 2.000 gian hàng trên các nền tảng thương mại điện tử do phát hiện các dấu hiệu kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng hoặc vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Định danh nhà bán hàng và hành lang pháp lý mới
Yêu cầu siết chặt quản lý nhằm bảo vệ người tiêu dùng trên môi trường số ngày càng trở nên cấp thiết. Đặc biệt, khi Luật Thương mại điện tử chính thức có hiệu lực thi hành vào ngày 1/7 tới đây, các quy định mới sẽ tạo ra những thay đổi căn bản về trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường.
Việc bắt buộc xác thực giấy tờ tùy thân, tài khoản ngân hàng và mã số thuế của người bán sẽ góp phần hạn chế tình trạng kinh doanh chộp giật, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng cho các doanh nghiệp nghiêm túc.
Theo các chuyên gia kinh tế, công nghệ sẽ là công cụ cốt lõi để nâng cao hiệu quả giám sát giao dịch, hỗ trợ truy xuất nguồn gốc và chủ động phát hiện gian lận thương mại. Ông Trịnh Anh Tuấn - Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết, các sàn thương mại điện tử hiện nay đều có nghĩa vụ công khai minh bạch quy trình tiếp nhận, thời gian xử lý và đầu mối giải quyết khiếu nại của khách hàng.
Một điểm mới đáng chú ý trong tư duy quản lý là yêu cầu các sàn thương mại điện tử phải thiết lập quỹ tạm ứng để kịp thời giải quyết quyền lợi cho người tiêu dùng khi xảy ra tranh chấp, trước khi thực hiện các biện pháp truy thu đối với bên vi phạm. Quy định này giúp chuyển dịch trọng tâm bảo vệ người mua một cách chủ động, đặt trách nhiệm giám sát trực tiếp lên vai các nền tảng cung cấp dịch vụ.
Trong giai đoạn tiếp theo, cơ chế chia sẻ dữ liệu trực tuyến giữa các sàn thương mại điện tử với cơ quan quản lý thuế, quản lý thị trường và bảo vệ người tiêu dùng sẽ là điều kiện tiên quyết để xây dựng hệ thống quản lý đồng bộ. Bên cạnh sự vào cuộc của các cơ quan chức năng, người tiêu dùng cũng cần chủ động thay đổi thói quen, ưu tiên kiểm tra thông tin nhà bán hàng, lưu trữ đầy đủ chứng cứ giao dịch để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình khi có sự cố phát sinh.
