Cuộc chiến chip Mỹ - Trung nóng lên vì Apple

Chủ tịch Ủy ban Trung Quốc của Hạ viện Mỹ đang kêu gọi chính quyền Tổng thống Donald Trump chặn các công ty Mỹ mua chip nhớ từ CXMT và YMTC, trong bối cảnh Washington lo ngại nguy cơ phụ thuộc vào Trung Quốc ở những linh kiện then chốt phục vụ hạ tầng trí tuệ nhân tạo. Theo ông John Moolenaar, nghị sĩ thuộc đảng Cộng hòa đứng đầu ủy ban này, ông lo ngại Apple cùng một số doanh nghiệp Mỹ khác đang tìm cách mua chip nhớ từ các nhà sản xuất bán dẫn Trung Quốc, giữa lúc thị trường toàn cầu thiếu hụt DRAM.

CXMT là một trong những thương hiệu bị một số quan chức trong chính quyền Washington xem như "gai trong mắt" cần phải bị loại bỏ

Trong thư gửi Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, ông Moolenaar và nghị sĩ đại diện cho đảng Dân chủ George Whitesides cảnh báo việc phụ thuộc vào chip Trung Quốc có thể tạo ra rủi ro không thể chấp nhận đối với an ninh quốc gia, an ninh kinh tế cũng như an ninh chuỗi cung ứng của Mỹ.

Theo nội dung bức thư mà Financial Times thu được và công bố ngày 16/7, ông Moolenaar cho rằng các nhà sản xuất bộ nhớ hàng đầu của Trung Quốc có quan hệ mật thiết với quân đội nước này.

Ông Moolenaar lập luận rằng mỗi lần một công ty Mỹ mua bộ nhớ từ các doanh nghiệp này, khoản tiền đó có thể gián tiếp trở thành nguồn hỗ trợ cho Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc. Nghị sĩ Mỹ cũng cảnh báo công nghệ bộ nhớ là lĩnh vực quan trọng, có thể được sử dụng cho cả mục đích dân sự lẫn quân sự.

Động thái trên diễn ra sau khi Financial Times đưa tin Apple đang vận động hành lang chính quyền Mỹ để được phép mua chip từ CXMT. Đáng chú ý, Lầu Năm Góc trong năm nay đã đưa CXMT vào danh sách “các công ty quân sự Trung Quốc”. Dù việc này chưa đồng nghĩa Apple bị cấm mua chip của CXMT, nó khiến rủi ro chính trị đối với nhà sản xuất iPhone gia tăng đáng kể.

Các nhà lập pháp Mỹ đề nghị chính quyền cấm doanh nghiệp trong nước mua chip từ bất kỳ công ty nào nằm trong danh sách “các công ty quân sự Trung Quốc” hoặc “Danh sách thực thể” của Bộ Thương mại.

Danh sách này áp đặt các hạn chế cấp phép đối với hoạt động xuất khẩu công nghệ Mỹ. Hai nghị sĩ cũng kêu gọi ông Lutnick đưa CXMT vào Danh sách thực thể, đồng thời siết chặt thêm các hạn chế với YMTC, doanh nghiệp vốn đã nằm trong danh sách này.

Theo Financial Times, chính quyền Trump từng chuẩn bị đưa CXMT vào danh sách thực thể bị hạn chế trong năm ngoái, nhưng sau đó rút lại vì lo ngại động thái này có thể ảnh hưởng đến các cuộc đàm phán thương mại với Trung Quốc.

Nhóm nghị sĩ cũng đề nghị Washington phối hợp với Nhật Bản, Hàn Quốc và Liên minh châu Âu để xây dựng cách tiếp cận chung, nhằm ngăn CXMT và YMTC tận dụng tình trạng thiếu hụt bộ nhớ toàn cầu để thâm nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các nước đồng minh.

Theo các nhà lập pháp, nếu cho phép doanh nghiệp Mỹ mua chip nhớ từ CXMT và YMTC, năng lực sản xuất bộ nhớ của phương Tây có thể bị suy giảm lâu dài, trong khi Mỹ lại hình thành sự phụ thuộc chiến lược vào Trung Quốc đúng thời điểm AI ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với sức mạnh quân sự và kinh tế.

CXMT và YMTC hiện tập trung vào DRAM và NAND, hai loại linh kiện được sử dụng trong nhiều thiết bị, từ điện thoại thông minh đến trung tâm dữ liệu. Cả hai công ty được thành lập với mục tiêu giảm sự phụ thuộc gần như hoàn toàn của Trung Quốc vào các nhà cung cấp nước ngoài. Tên tuổi của CXMT và YMTC được nhắc đến nhiều hơn trong năm nay, khi ngành chip nhớ đối mặt tình trạng thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng do làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI.

Trong khi đó, ba nhà cung cấp DRAM lớn nhất thế giới gồm Micron, Samsung và SK Hynix đã cam kết rót hàng trăm tỷ USD vào việc mở rộng năng lực sản xuất.

Hiện CXMT và YMTC chủ yếu phục vụ thị trường Trung Quốc. Hai doanh nghiệp này vẫn chịu tác động từ các hạn chế xuất khẩu thiết bị sản xuất bán dẫn của Mỹ, khiến họ chưa đạt được trình độ sản xuất tương đương các đối thủ quốc tế. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng nhanh cùng quy mô đầu tư lớn của các doanh nghiệp Trung Quốc khiến nhiều nhà phân tích cho rằng họ có thể bắt đầu tạo ảnh hưởng đáng kể đến giá bộ nhớ toàn cầu trong vài năm tới.