“Cơn ác mộng bản quyền” bủa vây Anthropic: Cha đẻ Claude bị Sony, Warner kéo vào vụ kiện hàng chục nghìn ca khúc

Cuộc chiến bản quyền giữa ngành âm nhạc và AI đang nóng lên nhanh chóng khi các nhà xuất bản âm nhạc hàng đầu thế giới vừa lôi Anthropic, công ty đứng sau chatbot Claude, vào một vụ kiện được mô tả là thuộc nhóm nghiêm trọng nhất trong lịch sử sở hữu trí tuệ của ngành. Với quy mô cáo buộc trải rộng trên hàng chục nghìn tác phẩm, vụ việc có thể trở thành phép thử lớn cho cách các công ty AI sử dụng dữ liệu có bản quyền.

Tối 21/8, các đơn vị thuộc Sony Music và Warner Music đã nộp đơn kiện lên tòa án liên bang tại Bắc California (Mỹ). Không chỉ Anthropic, đơn kiện còn nêu đích danh CEO Dario Amodei và đồng sáng lập Benjamin Mann là bị đơn, cho thấy phía nguyên đơn muốn đẩy trách nhiệm pháp lý lên cấp lãnh đạo cao nhất.

Ông chủ của mô hình AI Claude bị đưa ra toà do sử dụng trái phép các ca khúc có bản quyền

Điểm khiến vụ kiện trở nên đáng chú ý nằm ở phạm vi cáo buộc. Nhóm nguyên đơn cho rằng Anthropic đã sử dụng trái phép “hàng chục nghìn” tác phẩm có bản quyền để phục vụ các mô hình AI. Con số này vượt xa một số vụ kiện trước đó, trong đó vụ BMG kiện Anthropic chỉ xoay quanh 493 tác phẩm bị cho là vi phạm.

Theo đơn kiện, Anthropic cùng hai nhà sáng lập bị cáo buộc đã sao chép, thu thập và tải xuống trái phép lượng lớn tác phẩm có bản quyền. Phía nguyên đơn cho rằng kho dữ liệu này được dùng để phát triển, vận hành và thương mại hóa loạt mô hình Claude. Nếu tòa chấp nhận các cáo buộc, mức bồi thường có thể lên tới hàng trăm nghìn USD cho mỗi tác phẩm bị xác định là vi phạm.

Theo Axios, rủi ro pháp lý với các công ty AI trong lĩnh vực âm nhạc có thể lớn hơn nhiều so với các ngành nội dung khác. Lý do là bản quyền âm nhạc vốn được chia thành nhiều lớp, khiến cùng một bài hát cũng có thể kéo theo nhiều yêu cầu bồi thường khác nhau.

Một ca khúc không chỉ có lời bài hát. Nó còn bao gồm bản ghi âm, phần nhạc và nhiều quyền liên quan khác. Các quyền này có thể nằm trong tay nghệ sĩ, nhà xuất bản hoặc hãng thu âm, tạo nên một mạng lưới sở hữu phức tạp mà các doanh nghiệp AI khó có thể xem nhẹ.

Đáng nói, các bài hát đã phát hành thương mại và được đăng ký bản quyền riêng lẻ thường đặt bên khởi kiện vào vị thế thuận lợi hơn. Khi đó, nguyên đơn có thể yêu cầu bồi thường theo luật định mà không cần chứng minh thiệt hại tài chính cụ thể, biến mỗi tác phẩm bị cáo buộc vi phạm thành một rủi ro chi phí riêng biệt.

Sức ép với Anthropic vì thế không xuất hiện trong khoảng trống. Công ty từng đối mặt với các cáo buộc tương tự liên quan đến việc dùng nội dung có bản quyền để huấn luyện mô hình AI. Tháng 9/2025, Anthropic đã chấp thuận một thỏa thuận dàn xếp bản quyền trị giá 1,5 tỷ USD với các tác giả và nhà xuất bản, được mô tả là thỏa thuận lớn nhất trong lịch sử Mỹ trong lĩnh vực này.

Với ngành âm nhạc, đây là mặt trận không mới. Từ Napster đến LimeWire, các chủ sở hữu quyền luôn phản ứng quyết liệt trước những mô hình bị cho là làm suy yếu khả năng kiểm soát và khai thác nội dung. AI tạo sinh, với nhu cầu dữ liệu khổng lồ, đang trở thành điểm va chạm mới và có thể còn phức tạp hơn nhiều.

Anthropic hiện bác bỏ các cáo buộc từ phía nhà xuất bản và cho biết sẽ bảo vệ quan điểm của mình tại tòa. Tuy nhiên, với quy mô yêu cầu bồi thường và độ phức tạp của bản quyền âm nhạc, vụ kiện này có thể trở thành một trong những bài kiểm tra pháp lý gai góc nhất đối với mô hình kinh doanh AI hiện nay.