Từ TikTok đến Nvidia: Cuộc chiến công nghệ đang ngày càng khốc liệt

Từ TikTok đến Nvidia: Cuộc chiến công nghệ đang ngày càng khốc liệt (Ảnh: Reuters).

Theo hãng tin Bloomberg, các lựa chọn của ByteDance đối với TikTok tại Mỹ đang ngày càng trở nên bế tắc, khi cuộc chiến công nghệ giữa Washington và Bắc Kinh bùng nổ. Sự ngờ vực lẫn nhau và các hành động ăn miếng trả miếng phơi bày một thực tế mới, nơi nhiều công ty sẽ phải chịu sức ép từ cả hai phía.

Các cơ quan quản lý thị trường Trung Quốc hiện đang nhắm đến Nvidia Corp trong cuộc điều tra bắt nguồn từ một thỏa thuận mà Bắc Kinh đã phê duyệt cách đây nhiều năm. Động thái nhắm vào nhà sản xuất chip có trụ sở tại Santa Clara này diễn ra sau một loạt leo thang gần đây, khi Bắc Kinh đã ngừng xuất khẩu một số khoáng sản có ứng dụng công nghệ sang Mỹ sau khi Washington tăng cường hạn chế chip đối với Trung Quốc vào tuần trước. Trung Quốc cũng đã cắt nguồn cung cấp máy bay không người lái sang Mỹ và châu Âu, vốn là một phần quan trọng trong hệ thống phòng thủ của Ukraine.

Vào ngày thứ Sáu (6/12), một tòa án phúc thẩm liên bang Mỹ đã giữ nguyên luật buộc TikTok phải tách khỏi công ty mẹ Trung Quốc, ByteDance, nếu không sẽ đối mặt với lệnh cấm. Điều này khiến Nvidia trở thành mục tiêu mới đặc biệt thú vị của Bắc Kinh, vì nó cho thấy chuỗi cung ứng vẫn còn đan xen chặt chẽ giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới. ByteDance hiện là khách hàng lớn nhất của Nvidia tại Trung Quốc, và giữa lúc TikTok đang bất định, công ty này được cho là đang dồn lực vào tham vọng trí tuệ nhân tạo (AI) như động lực tăng trưởng tiếp theo.

ByteDance đã khôn ngoan khi bắt đầu tính xa hơn ứng dụng video ngắn của mình. Cuộc chiến tại Mỹ kéo dài nhiều năm qua giờ đây đã đặt công ty Trung Quốc này vào thế không thể giải quyết.

Khi nhà sáng lập Trương Nhất Minh lần đầu công khai cân nhắc khả năng TikTok phải bán cho một người mua tại Mỹ hoặc đối mặt với lệnh cấm vào năm 2020, ông đã bị công kích trên mạng xã hội Trung Quốc, bị gọi là kẻ phản bội và hèn nhát. Bắc Kinh sau đó đã thay đổi luật xuất khẩu để có thể ngăn chặn việc bán thuật toán của TikTok. Một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Trung Quốc khi đó cho rằng tiền lệ mà Mỹ đặt ra sẽ mở ra "chiếc hộp Pandora".

Tại Mỹ, ByteDance cũng không nhận được sự nhân nhượng. TikTok đã vượt qua vòng kiểm tra đầu tiên mà không bị ảnh hưởng sau khi thách thức tại tòa. Nhưng Tổng thống Joe Biden đã ký một đạo luật vào đầu năm nay, với sự ủng hộ lưỡng đảng, buộc TikTok phải tách khỏi công ty mẹ hoặc đối mặt với lệnh cấm hoạt động tại Mỹ.

Hiện nay, khả năng nền tảng này bị cấm tại Mỹ đang ngày càng rõ ràng, mặc dù Tổng thống đắc cử Donald Trump từng vận động để cứu ứng dụng này. TikTok đã nộp đơn khẩn cấp nhằm ngăn chặn đạo luật cho đến khi vụ kiện được Tòa án Tối cao xét xử. Nhưng với việc Bắc Kinh khẳng định sẽ phản đối việc bán, ByteDance có rất ít lựa chọn khả thi.

Có vẻ như chiếc hộp Pandora thực sự đã được mở, và các công ty công nghệ với tham vọng toàn cầu có lẽ sẽ phải bắt đầu chọn phe và giới hạn hoạt động.

Các thẩm phán tòa án phúc thẩm hôm thứ Sáu (6/12) đã gửi một thông điệp rõ ràng đến ngành công nghệ Trung Quốc rằng các thành công thương mại của họ không được chào đón tại Mỹ. Phán quyết nhấn mạnh mối lo ngại về an ninh quốc gia đối với các ứng dụng từ khu vực tư nhân của Trung Quốc, cho rằng chúng tạo ra một "mối đe dọa thương mại đặc biệt nghiêm trọng".

Các thẩm phán lập luận rằng các rủi ro an ninh quốc gia – chẳng hạn như việc Bắc Kinh có thể ảnh hưởng đến nội dung và thu thập dữ liệu nhạy cảm của người dùng Mỹ – quan trọng hơn các lập luận về tự do ngôn luận và sinh kế của những nhà sáng tạo TikTok tại Mỹ.

Trong bối cảnh các công ty công nghệ Trung Quốc khác đang tìm kiếm tăng trưởng ở nước ngoài giữa lúc chi tiêu trong nước bị thắt chặt, điều này gửi đi thông điệp lạnh lẽo rằng đừng nên phát triển quá lớn tại Mỹ.

Về phần mình, Bắc Kinh đã cho thấy họ sẵn sàng trả đũa. Nvidia hiện vẫn nhận khoảng 15% doanh thu từ khách hàng Trung Quốc, mặc dù Washington đã cấm công ty này bán các thiết bị tiên tiến nhất tại thị trường này. Các công ty công nghệ khác còn phụ thuộc vào Trung Quốc nên chuẩn bị sớm cho các tác động tiêu cực.

Thuật toán sáng tạo của TikTok và định dạng video-first đã buộc các gã khổng lồ công nghệ Mỹ như Meta Platforms và Alphabet tung ra các sản phẩm sao chép như Instagram Reels và YouTube Shorts. Nhưng dù là người dẫn đầu ngành, định giá tư nhân của ByteDance (được cho là 300 tỷ USD) vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với vốn hóa thị trường của các đối thủ tại Thung lũng Silicon.

Việc chặn các công ty công nghệ Trung Quốc và các nhà khởi nghiệp đầy triển vọng tung ra sản phẩm tiêu dùng tại Mỹ không chỉ giúp các ông lớn công nghệ tại xứ cờ hoa gia tăng quyền lực, mà còn làm giảm đi sự sôi động và sáng tạo.

ByteDance từng vượt qua lệnh cấm TikTok năm 2020 tại Ấn Độ, khi đó là thị trường người dùng lớn nhất của công ty. Điều này đã thúc đẩy sự tăng trưởng lớn của Instagram và YouTube tại đây, nhưng người tiêu dùng, đặc biệt là các nhà sáng tạo nhỏ lẻ và cộng đồng ngách, đã mất đi một điều gì đó đặc biệt. Một lệnh cấm tại Mỹ sẽ không chỉ là cú sốc lớn đối với ByteDance mà còn đối với hơn 170 triệu người Mỹ đang sử dụng ứng dụng này.

Tìm kiếm một giải pháp thỏa hiệp cho TikTok có thể là bước đầu tiên hướng tới việc giảm leo thang cuộc chiến công nghệ này. Các nhà lập pháp Mỹ nên tập trung vào các quy định toàn diện về mạng xã hội nhằm bảo vệ bất kỳ ứng dụng nào khỏi các rủi ro an ninh tiềm tàng. Trong lúc chờ đợi, cuộc chiến này được dự báo sẽ ngày càng khốc liệt hơn. Các công ty sẽ buộc phải chọn phe với những cái giá đắt đỏ, và người tiêu dùng sẽ phải chịu thiệt thòi.