Từ homestay đến bán hàng online: Lào Cai nhận diện nguồn thu trong kinh tế số

Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) tỉnh Lào Cai Nguyễn Tuấn Anh vừa ký Chỉ thị số 12/CT-UBND về tăng cường quản lý thu, chống thất thu ngân sách nhà nước trong lĩnh vực du lịch, dịch vụ, thương mại điện tử và kinh doanh trên nền tảng số.

Chỉ thị xuất hiện trong một thời điểm đáng chú ý. Du lịch, dịch vụ của Lào Cai tiếp tục phát triển, lượng khách tăng; trong khi đặt phòng, vận chuyển, mua bán hàng hóa, quảng bá và cung cấp dịch vụ ngày càng dịch chuyển lên các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội và môi trường số.

Không gian kinh doanh được mở rộng, nhưng cùng với đó, nguồn thu cũng trở nên phân tán và khó nhận diện hơn nếu vẫn quản lý theo phương thức truyền thống.

Thực tế được tỉnh Lào Cai chỉ ra là tại một số địa bàn, việc quản lý tổ chức, hộ và cá nhân kinh doanh chưa đầy đủ. Vẫn có trường hợp chưa thực hiện hoặc thực hiện chưa đầy đủ đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế; doanh thu kê khai chưa phù hợp với quy mô hoạt động thực tế; việc sử dụng hóa đơn điện tử, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền tại một số cơ sở chưa nghiêm.

Khoảng trống còn nằm ở dữ liệu. Việc kết nối, trao đổi thông tin giữa cơ quan thuế với cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương có thời điểm chưa thường xuyên, đồng bộ, tiềm ẩn nguy cơ bỏ sót người nộp thuế và nguồn thu.

Từ homestay đến bán hàng online: Lào Cai nhận diện nguồn thu trong kinh tế số (Ảnh minh họa do AI tạo)

Điểm đáng chú ý của Chỉ thị 12 là nhiều nguồn dữ liệu sẽ được đưa vào quá trình rà soát, phân tích và đánh giá rủi ro. Cơ quan thuế được giao đối chiếu dữ liệu về doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cơ sở lưu trú, lượng khách, vận tải, thanh toán, thương mại điện tử với thông tin kê khai của người nộp thuế.

Trong lĩnh vực du lịch, dữ liệu về lượng khách và công suất sử dụng phòng cũng được đưa vào hệ thống thông tin phục vụ quản lý thuế. Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp cung cấp dữ liệu về cơ sở lưu trú, khu, điểm du lịch, doanh nghiệp và cơ sở lữ hành.

Ở cấp cơ sở, UBND xã, phường sẽ rà soát hoạt động của nhà hàng, quán ăn, homestay, cơ sở lưu trú, vận tải và người kinh doanh trên nền tảng số. Những trường hợp có chênh lệch lớn giữa quy mô hoạt động thực tế với thông tin kê khai sẽ được chuyển cơ quan thuế kiểm tra theo thẩm quyền.

Như vậy, thay vì nhìn từng nguồn thông tin riêng biệt, dữ liệu bắt đầu được đặt cạnh nhau để nhận diện hoạt động kinh doanh sát thực tế hơn.

Trong cùng một thị trường, nếu một nhà hàng xuất đầy đủ hóa đơn, một homestay kê khai đúng doanh thu trong khi một cơ sở khác có hoạt động tương đương nhưng nghĩa vụ thuế không được phản ánh đầy đủ, sự chênh lệch đó còn liên quan trực tiếp đến môi trường cạnh tranh.

Bởi vậy, Chỉ thị yêu cầu quản lý đầy đủ nguồn thu nhưng đồng thời nhấn mạnh kiểm tra phải đúng đối tượng, đúng thẩm quyền, có trọng tâm, tránh chồng chéo và không gây phiền hà đối với tổ chức, cá nhân chấp hành tốt pháp luật.

Lào Cai cũng sẽ thành lập Ban Chỉ đạo chống thất thu ngân sách trong các lĩnh vực này. Thuế tỉnh được giao xây dựng Đề án tăng cường chống thất thu đối với du lịch, dịch vụ, thương mại điện tử và kinh doanh nền tảng số.

Khi kinh tế dịch chuyển lên môi trường số, ngày càng nhiều hoạt động kinh doanh để lại những dấu vết dữ liệu. Việc kết nối được các dữ liệu đó đang mở thêm khả năng nhận diện nguồn thu sát hơn với thực tế.

Và phía sau câu chuyện chống thất thu còn là một mục tiêu rộng hơn: người kinh doanh đúng luật được cạnh tranh trong một thị trường mà nghĩa vụ ngân sách được thực hiện công bằng, minh bạch hơn.