Cấp "biển số xe" và gắn chip theo dõi cho thiết bị bay
Từ ngày 20/7/2026, các loại tàu bay không người lái như drone, flycam sẽ được quản lý theo cơ chế mới với việc bắt buộc đăng ký, cấp mã định danh riêng và gắn thiết bị quản lý hoạt động bay trên phạm vi toàn quốc. Quy định này được kỳ vọng giúp tăng khả năng nhận diện chủ sở hữu, kiểm soát hoạt động bay và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với phương tiện bay dân dụng.
 |
| Flycam là một công cụ quay phim và chụp ảnh từ không gian trên cao thông qua việc sử dụng các thiết bị bay không người lái được điều khiển từ xa. |
Cơ chế này được quy định chi tiết tại Thông tư số 78/2026/TT-BCA do Bộ Công an ban hành, quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng không nhân dân về đăng ký, quản lý tàu bay không người lái và các phương tiện bay khác. Toàn bộ hoạt động đăng ký và quản lý sẽ được thực hiện thống nhất thông qua hệ thống quản lý phương tiện bay trên toàn quốc, ngoại trừ các phương tiện thuộc Bộ Quốc phòng.
Theo văn bản hướng dẫn, sau khi hoàn tất thủ tục đăng ký, mỗi phương tiện bay sẽ được cấp một số đăng ký riêng - đóng vai trò như mã định danh tương tự biển số xe để xác định chủ sở hữu và phục vụ công tác quản lý. Số đăng ký do cơ quan đăng ký phương tiện bay thuộc Bộ Công an cấp, được thiết lập theo cấu trúc thống nhất gồm dãy chữ và số.
Đi kèm với mã số này, các thiết bị bay còn bắt buộc phải gắn thiết bị quản lý hoạt động bay. Thiết bị này có thể là tem điện tử hoặc thiết bị điện tử tích hợp thông tin đăng ký và dữ liệu liên quan nhằm phục vụ nhận diện, theo dõi và kiểm soát phương tiện trong quá trình hoạt động. Việc gắn thiết bị quản lý được xác định là một bước bắt buộc trong quy trình đăng ký.
Điều kiện đăng ký và phân cấp thẩm quyền về địa phương
Quy định mới cũng phân định rõ ràng các tiêu chuẩn pháp lý đối với chủ sở hữu. Theo đó, cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài muốn đăng ký phương tiện bay phải đáp ứng điều kiện theo quy định hiện hành về quản lý tàu bay không người lái.
 |
| Với quy định mới, hoạt động quản lý drone và flycam sẽ tiến gần hơn mô hình quản lý phương tiện giao thông, mỗi thiết bị có danh tính riêng và được kiểm soát xuyên suốt trong quá trình sử dụng. |
Đối với khối ngoại, tổ chức nước ngoài chỉ được thực hiện đăng ký khi đã được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cho phép hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam. Cá nhân nước ngoài phải đang thường trú, tạm trú tại Việt Nam hoặc được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
Riêng đối với hệ thống thiết bị thuộc lực lượng chuyên trách, phương tiện bay thuộc Bộ Công an phải là tài sản được mua sắm, đặt hàng, nhập khẩu hoặc tiếp nhận hợp pháp và đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật theo quy định của Bộ trưởng Bộ Công an.
Cơ quan quản lý cũng siết chặt kỷ cương khi quy định rõ: các cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân đang có vi phạm pháp luật liên quan đến phương tiện bay nhưng chưa hoàn tất yêu cầu xử lý từ cơ quan có thẩm quyền sẽ chưa được thực hiện thủ tục đăng ký.
Về mặt hành chính, quy trình được đơn giản hóa bằng cách phân cấp năng lực xử lý. Theo đó, Cơ quan Công án cấp tỉnh sẽ là cơ quan thực hiện đăng ký đối với phương tiện bay của tổ chức, cá nhân Việt Nam. Đáng chú ý, để tạo thuận lợi cho người dân, trong một số trường hợp, việc đăng ký lần đầu đối với phương tiện có trọng lượng cất cánh dưới 2kg có thể được phân cấp cho Cơ quan Công an cấp xã nếu đáp ứng điều kiện về nhân lực và hạ tầng.
Sự thay đổi mang tính bước ngoặt này đưa hoạt động sử dụng thiết bị bay không người lái vào khuôn khổ chặt chẽ, bảo đảm an ninh trật tự nhưng vẫn tạo quy trình minh bạch cho người dân và doanh nghiệp vận hành công nghệ.
