Từ 1/9, số định danh cá nhân thay mã số bảo hiểm xã hội

Một thay đổi lớn trong quản lý bảo hiểm xã hội sẽ được thực hiện từ ngày 1/9/2026, nhưng phần việc của người dân lại được giảm xuống đáng kể. Hệ thống bảo hiểm xã hội sẽ tự động chuyển đổi mã, trong khi yêu cầu quan trọng nhất đặt vào việc dữ liệu cá nhân và dữ liệu đơn vị phải chính xác, đầy đủ và được xác thực.

Không phải đổi thủ tục mà phải kiểm tra chuẩn dữ liệu

Theo Kế hoạch số 3115/KH-BHXH của Bảo hiểm xã hội Việt Nam, từ ngày 1/9/2026, số định danh cá nhân/căn cước công dân sẽ được sử dụng thay cho mã số bảo hiểm xã hội của người tham gia.

Từ ngày 1/9/2026, cơ quan bảo hiểm xã hội thực hiện chuyển đổi, sử dụng số định danh cá nhân/căn cước công dân thay cho mã số bảo hiểm xã hội của người tham gia. Việc chuyển đổi được cơ quan bảo hiểm xã hội thực hiện tập trung, tự động, đồng bộ trên các phần mềm nghiệp vụ.

Cùng thời điểm, mã đơn vị tham gia bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cũng được chuyển đổi sang bộ mã quản lý mới trên các phần mềm nghiệp vụ của ngành bảo hiểm xã hội.

Điểm đáng chú ý là người tham gia và đơn vị sử dụng lao động không phải thực hiện thủ tục hành chính để đổi mã nếu thông tin đã đầy đủ, chính xác và được xác thực với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Toàn bộ quá trình chuyển đổi được cơ quan bảo hiểm xã hội thực hiện tập trung, tự động và đồng bộ trên các phần mềm nghiệp vụ.

Việc này được đặt ra theo nguyên tắc an toàn, chính xác, không làm gián đoạn hoạt động nghiệp vụ và không ảnh hưởng đến quyền lợi của người tham gia, người hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp.

Người lao động cần kiểm tra gì?

Dù không phải làm thủ tục đổi mã, người tham gia vẫn cần chủ động kiểm tra dữ liệu của mình trên sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế, ứng dụng VssID…

Các thông tin cần rà soát gồm họ tên, ngày sinh, giới tính và số định danh cá nhân/căn cước công dân.

Nếu thông tin chưa chính xác, chưa có hoặc số định danh cá nhân/CCCD chưa được xác thực với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, người tham gia cần liên hệ đơn vị sử dụng lao động hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội cơ sở nơi đang quản lý để được hướng dẫn cập nhật.

Theo kế hoạch, việc này cần hoàn thành trước ngày 1/9/2026.

Trong giai đoạn chuyển tiếp, hệ thống vẫn hỗ trợ tra cứu bằng cả mã số bảo hiểm xã hội cũ và số định danh cá nhân/CCCD mới. Nhờ đó, quá trình giải quyết chế độ, chính sách và giao dịch điện tử không bị gián đoạn.

Việc chuyển đổi cũng không làm thay đổi lịch sử hồ sơ, chứng từ và dữ liệu nghiệp vụ đã phát sinh. Lịch sử giao dịch, quá trình tham gia, hưởng chế độ và các hồ sơ điện tử được kế thừa đầy đủ, bảo đảm tính toàn vẹn của dữ liệu.

Doanh nghiệp phải hoàn tất rà soát trước 1/9

Với doanh nghiệp, yêu cầu đáng chú ý nằm ở khâu rà soát và đối chiếu dữ liệu trước khi hệ thống chuyển đổi.

Đơn vị sử dụng lao động, đơn vị quản lý người tham gia bảo hiểm y tế và tổ chức dịch vụ thu phải kiểm tra thông tin người lao động, người tham gia gồm họ tên, ngày sinh, giới tính, số định danh cá nhân/CCCD.

Đồng thời, thông tin của chính đơn vị cũng phải được rà soát, gồm mã số thuế, loại hình sản xuất kinh doanh, người đại diện và các dữ liệu đang được quản lý trên phần mềm của cơ quan bảo hiểm xã hội.

Các trường hợp thiếu hoặc sai lệch cần được phối hợp với cơ quan bảo hiểm xã hội nơi đơn vị tham gia để bổ sung, đính chính, hoàn thành trước ngày 1/9/2026.

Như vậy, hệ thống tự động đổi mã không có nghĩa doanh nghiệp có thể bỏ qua khâu chuẩn hóa dữ liệu. Đây là phần việc có ý nghĩa quyết định để quá trình chuyển đổi diễn ra thông suốt.

Hệ thống đang quản lý quy mô dữ liệu rất lớn

Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, đến hết tháng 8/2026, cả nước có khoảng 22,59 triệu người tham gia bảo hiểm xã hội. Trong đó, bảo hiểm xã hội bắt buộc đạt 19,86 triệu người và bảo hiểm xã hội tự nguyện đạt 2,72 triệu người.

Số người tham gia bảo hiểm thất nghiệp đạt 17,91 triệu người, trong khi bảo hiểm y tế có 98,81 triệu người tham gia.

Quy mô này cho thấy việc chuyển từ mã số bảo hiểm xã hội sang số định danh cá nhân/CCCD không chỉ là một thay đổi kỹ thuật. Đây là bước chuẩn hóa dữ liệu trên một hệ thống đang phục vụ hàng chục triệu người và xử lý khối lượng giao dịch, hồ sơ rất lớn.

Lũy kế đến hết tháng 8/2026, toàn hệ thống đã giải quyết cho hơn 68.000 người hưởng mới chế độ bảo hiểm xã hội hằng tháng; khoảng 5,8 triệu lượt người hưởng các chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức, phục hồi sức khỏe; gần 493.000 người hưởng bảo hiểm xã hội một lần.

Cùng thời gian, gần 550.000 người được giải quyết trợ cấp thất nghiệp và 11.573 người lao động được hỗ trợ học nghề.

Trong khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, số lượt khám, chữa bệnh lũy kế đạt 113,54 triệu lượt.

Tổng chi bảo hiểm xã hội khoảng 240.796 tỷ đồng; chi bảo hiểm thất nghiệp khoảng 13.355 tỷ đồng và chi bảo hiểm y tế khoảng 118.430 tỷ đồng.

Với việc sử dụng số định danh cá nhân/CCCD làm mã quản lý, mục tiêu đặt ra là tạo một đầu mối nhận diện thống nhất hơn, đồng thời bảo đảm dữ liệu và lịch sử tham gia của người dân được kế thừa trong suốt quá trình chuyển đổi.