Quốc hội đặt trọng tâm tháo gỡ điểm nghẽn cho doanh nghiệp vì mục tiêu tăng trưởng từ 10% năm 2027

Mục tiêu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên trong năm 2027 đặt ra yêu cầu không chỉ huy động thêm nguồn lực, mà còn phải nâng hiệu quả sử dụng vốn, tháo gỡ vướng mắc thể chế và cải thiện môi trường kinh doanh. Đây cũng là những vấn đề nổi bật được đặt ra tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI khai mạc sáng 17/10/2026 tại Hà Nội.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu Khai mạc Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI - Ảnh: https://quochoi.vn

Báo cáo của Chính phủ cho biết, kinh tế Việt Nam duy trì đà tăng trưởng cao trong 9 tháng đầu năm 2026, với GDP tăng 9,01%, riêng quý III tăng 9,95%. Tuy nhiên, các báo cáo cũng chỉ rõ sức ép lạm phát, mặt bằng lãi suất, khả năng tiếp cận đất đai và tín dụng của doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn là những thách thức cần giải quyết.

Tăng trưởng cao cần dựa trên nội lực doanh nghiệp

Theo báo cáo thẩm tra do Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi trình bày, dù kinh tế đạt nhiều kết quả tích cực, nền tảng tăng trưởng vẫn còn những điểm cần củng cố. Đáng chú ý, đầu tư tư nhân chưa thực sự bứt phá; khu vực doanh nghiệp và hộ kinh doanh tiếp tục đối mặt nhiều khó khăn.

Trong 9 tháng năm 2026, số doanh nghiệp gia nhập và quay lại thị trường giảm 3,2%, trong khi số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng 118,8%, theo báo cáo thẩm tra được trình tại kỳ họp. Những diễn biến này cho thấy yêu cầu hỗ trợ khu vực sản xuất, kinh doanh không thể chỉ dừng ở mục tiêu tăng số doanh nghiệp thành lập mới, mà cần chú trọng khả năng duy trì hoạt động, mở rộng đầu tư và nâng sức chống chịu.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng lưu ý, bốn địa phương có quy mô kinh tế lớn gồm TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng và Đồng Nai, chiếm gần 47% tổng GRDP, đều dự kiến không đạt mục tiêu tăng trưởng năm 2026. Đây là dấu hiệu cho thấy việc thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao cần gắn với năng lực của các cực tăng trưởng và khả năng lan tỏa sang khu vực doanh nghiệp.

Vốn đầu tư phải chuyển hóa thành năng lực sản xuất

Một vấn đề khác được đặt ra là hiệu quả giải ngân và sử dụng nguồn lực đầu tư. Theo báo cáo của Chính phủ, đến hết tháng 9/2026, giải ngân vốn đầu tư công ước đạt gần 643.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 63% kế hoạch Thủ tướng giao.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trình bày Báo cáo về tình hình thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 - Ảnh: https://quochoi.vn

Báo cáo thẩm tra đồng thời chỉ ra những hạn chế trong quá trình chuyển nguồn lực thành động lực tăng trưởng. Tỷ lệ giải ngân chưa tương xứng với yêu cầu, trong khi một số dự án còn vướng thủ tục và việc hoàn thiện hồ sơ đầu tư chưa đáp ứng tiến độ.

Đối với doanh nghiệp, đầu tư công có ý nghĩa không chỉ ở quy mô vốn được giải ngân, mà còn ở khả năng cải thiện hạ tầng giao thông, logistics, năng lượng và kết nối các vùng sản xuất. Khi dự án chậm triển khai, cơ hội giảm chi phí vận chuyển, mở rộng thị trường và thu hút đầu tư tư nhân cũng có thể bị ảnh hưởng.

Vì vậy, yêu cầu phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch đầu tư công cần đi cùng kiểm soát chất lượng công trình, tiến độ thực hiện và hiệu quả khai thác sau đầu tư. Việc điều chuyển vốn khỏi dự án chậm sang dự án có khả năng triển khai tốt cũng cần gắn với trách nhiệm cụ thể của cơ quan thực hiện.

Thực thi pháp luật là khâu quyết định

Tại phiên khai mạc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu gắn hoàn thiện thể chế với tổ chức thực hiện, đồng thời bảo đảm mỗi quyết sách xác định rõ trách nhiệm, nguồn lực, điều kiện triển khai và cơ chế giám sát.

8h15 ngày 17/10/2026, thực hiện quy định của Hiến pháp và Luật Tổ chức Quốc hội, Kỳ họp thứ 2, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XVI khai mạc trọng thể tại Nhà Quốc hội, Thủ đô Hà Nội - Ảnh: https://quochoi.vn

Đây là vấn đề có ý nghĩa trực tiếp đối với môi trường đầu tư, kinh doanh. Khối lượng văn bản pháp luật lớn được xây dựng, sửa đổi trong thời gian ngắn có thể tạo hành lang cho phát triển, nhưng cũng đặt ra yêu cầu bảo đảm tính đồng bộ, ổn định và khả năng dự báo. Nếu hướng dẫn thực hiện chậm hoặc cách áp dụng thiếu thống nhất, doanh nghiệp có thể phát sinh thêm chi phí tuân thủ và khó chủ động kế hoạch đầu tư.

Bên cạnh công tác lập pháp, Chính phủ đặt mục tiêu giảm lãi suất cho vay, bảo đảm nguồn cung điện và xăng dầu, thúc đẩy tiêu dùng, xuất khẩu, thu hút đầu tư và tháo gỡ các dự án tồn đọng. Những giải pháp này cần được triển khai đồng bộ với việc cải thiện khả năng tiếp cận vốn, đất đai và thủ tục hành chính cho doanh nghiệp.

Năm 2027 đặt ra yêu cầu tăng trưởng thực chất

Theo định hướng được Thủ tướng Lê Minh Hưng trình bày, năm 2027 phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, CPI khoảng 4,5%, GDP bình quân đầu người đạt 6.100 USD và năng suất lao động xã hội tăng 8,6%.

Các mục tiêu này đặt ra yêu cầu duy trì ổn định kinh tế vĩ mô trong khi thúc đẩy đầu tư, sản xuất và tiêu dùng. Đặc biệt, tăng trưởng cần dựa nhiều hơn vào năng suất, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và sức cạnh tranh của doanh nghiệp, thay vì chỉ mở rộng quy mô đầu vào.

Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI sẽ xem xét các nội dung về lập pháp, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước và đầu tư công. Hiệu quả của các quyết sách sẽ được thể hiện qua khả năng tháo gỡ vướng mắc trong thực tế, giảm chi phí tuân thủ, khơi thông dòng vốn và tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư dài hạn.

Với cộng đồng doanh nghiệp, điều cần chờ đợi không chỉ là mục tiêu tăng trưởng cao, mà là những chuyển biến cụ thể trong thực thi chính sách. Khi thể chế thông suốt, nguồn lực được phân bổ hiệu quả và chi phí kinh doanh được kiểm soát, mục tiêu tăng trưởng hai con số mới có cơ sở chuyển thành năng lực cạnh tranh bền vững của nền kinh tế.